تبلیغات
سیاست و پژوهش، دکتر مجتبی مقصودی - مطالب ابر توسعه
"صلح و توسعه"

دکتر علی مرشدی‌زاد
عضو هیأت مدیره‌ی انجمن علمی مطالعات صلح ایران


از دیرباز بین متفکران سیاسی در خصوص واقعیت سیاست و امر سیاسی اختلاف نظر وجود داشته است. در حالی‌که واقعگرایانی مانند ماکیاولی و کارل اشمیت قلمروی سیاسی را قلمروی منازعه و جنگ در نظر می‌گرفتند، اندیشمندانی، از جمله اندیشمندان لیبرال، اصل را بر صلح گذاشته‌اند. از دیدگاه این اندیشمندان، می‌توان و باید شرایطی برای تحقق صلح فراهم آورد و وضعیت عادی و مطلوب، یعنی صلح، را تحقق بخشید.

چه با گروه نخست هم‌عقیده باشیم و چه حق را به گروه دوم بدهیم، در این امر تردیدی نیست که برای دستیابی به توسعه، وجود صلح امری ضروری است.

در واقع تحقق صلح هنگامی اهمیت دارد که با مفهومی دیگر نیز پیوند یابد و آن امنیت است. به بیان دیگر، دولتهای امروزی نیاز به صلح دارند تا بتوانند امنیت به وجود آورند و نیاز به امنیت دارند تا بتوانند توسعه، رفاه و اقتصاد پررونق ایجاد کنند. در اینجا وضعیتی پارادوکسیکال تحقق می‌یابد. صلح برای امنیت و توسعه ضروری است. در عین حال برای داشتن صلحی همراه با امنیت، باید صلح مسلح به وجود آورد و در نتیجه همواره دچار رقابت تسلیحاتی هستیم که به صلح برسیم و همین رقابت تسلیحاتی نشانه‌هایی از تهدید را به کشورهای دیگر مخابره می‌کند.

دولتهای ماقبل مدرن وظیفه‌ای با عنوان توسعه‌بخشی برای خود قائل نبودند. در نتیجه حیات خود را در جنگهایی، گاه طولانی مدت، تعریف می‌کردند. این جنگ‌ها می‌توانستند در کنار کشورگشایی، غنائم و ثروت‌های به دست آمده، اعتباری نیز برای کشور پیروز و فاتح به بار آورند. برای دولتهای امروزی وضعیت به گونه‌ای دیگر است. این دولتها نیاز دارند دست به توسعه بزنند و فاصله توسعه‌یافتگی خود را با جهان پیرامون کاهش دهند. نیاز دارند اقتصاد را در وضعیتی متعادل و تراز اقتصادی را در وضعیتی مثبت نگاه دارند. نیاز دارند و در واقع موظفند برای مردم و شهروندان خود رفاه ایجاد کنند. دستیابی به این اهداف نیازمند فراغت بالی است که تنها در حالت صلح تحقق می‌یابد.

پرسشی که مطرح می‌شود این است که صلح به چه معناست. در اینجا به دو تعریف کلی از صلح می‌رسیم که در واقع متمایز کننده‌ی صلح منفی از صلح مثبت است. اصطلاح صلح مثبت توسط جان گالتونگ، پدر مطالعات صلح، ابداع شد. از نظر وی صلح منفی به معنای نبود خشونت، درگیری و جنگ است. برقراری آتش‌بس نمونه‌ای از ایجاد صلح منفی است، ولی این صلح همواره در معرض فروپاشی است. در نتیجه دولتها همواره دچار نگرانی  در خصوص فروپاشی این صلح شکننده هستند. فرق است بین دولتی که در وضعیت صلح  به سر می‌برد و اندکی احتمال بروز جنگ می‌دهد با دولتی که همواره سایه‌ی شمشیر دموکلس جنگ را بر سر خود احساس می‌کند وضعیت مطلوب  آن است که این احساس اندک باشد. تحقق این احساس به میزان زیادی به شکل‌گیری سیاستها، روابط و نهادهای صلح‌طلب بستگی دارد. صلح مثبت هنگامی تحقق می‌یابد که روابط انسانی به گونه‌ای سازنده برقرار باشد، نهادها و نظامهایی در مسیر برقراری صلح به وجود آیند، و روابط انسانی آمیخته با عدالت باشد.

دولتی که بخواهد در مسیر صلح مثبت قدم بردارد باید بتواند روابط خود با شهروندان خویش و رابطه‌ی  اجزاء درونی نظام سیاسی خود را بر اساس عدالت بنا کند، و روابط خود با دیگر کشورها را نیز به گونه‌ای سامان بخشد که نشانه‌های منازعه و جنگ طلبی از خود بروز ندهد. باید بتواند این تصویر از خود ارائه‌ی دهد که من در عین قدرتمندی تمایلی به خشونت ندارم.

البته باید توجه داشت که صلح به معنای از میان رفتن مطلق منازعه نیست. روابط انسانی استعداد بروز رقابت، اختلاف و منازعه را دارد و دولتها باید آمادگی دفاع از خود در زمان بروز جنگ را داشته باشند، ولی صلح مثبت می‌تواند میزان بروز منازعه را کاهش دهد و به دیگر کشورها این اطمینان را بدهد که این کشور شروع کننده‌ی جنگ نیست.
در این حالت می‌توان بودجه‌های نظامی را به مسیری درست آورد و با برنامه‌ریزی توسعه‌ای در مسیر رفاه و آسایش شهروندان و در جهت تحقق اقتصادی پویا و پیشرو به جریان انداخت.

 رقابت تسلیحاتی چه در سطح منطقه‌ای و چه در سطح جهانی قدم گذاشتن در مسیری است که راه به تباهی می‌برد. دولتها در رقابت با هم، سرمایه‌های خود را در چاه پرناشدنی خرید و ساخت تسلیحات می‌ریزند و طرف مقابل را به تجهیز هرچه بیشتر تشویق می‌کنند. تنها حدی که برای این رقابت می‌توان در نظر گرفت، از بین رفتن کامل منابع اقتصادی یکی از طرفین یا هردوی آنها و فروپاشی است، سرنوشتی که در مورد اتحاد شوروی اتفاق افتاد و می‌تواند به صورت آینه‌ی عبرت پیش روی همه‌ی نسلها باشد.

تحقق صلح مثبت نیازمند میزانی از خیرخواهی، باور به انسانیت، و باور به راه حلهای سیاسی به جای نظامی است



درج شده در تاریخ دوشنبه 1 مرداد 1397
طبقه بندی: نقد، نظر و بررسی، 
برچسب ها: صلح، توسعه، صلح مثبت، صلح منفی،

چکیده مقاله  "نامسیر توسعه و صلح در نظام آموزش عالی ایران"


ارائه شده  به صورت سخنرانی در اولین همایش ملی " دانشگاه، صلح و توسعه" در موسسه آموزش عالی گنبد.



چکیده

محتوی، ساختار، عملکرد و برون دادهای نظام آموزش عالی تصویرگر تمام نمای  وضعیت  فرهنگ عمومی و توسعه ملی است. به جرات می توان ادعا کرد که هیچگاه کارگزاران و دانش آموختگان نظام آموزشی در ایران چون امروز این چنین دچار انفعال، روزمرگی، سرخوردگی و اختگی نبوده است.این مقاله به دنبال بررسی و پاسخ به این پرسش است که دو مفهوم "توسعه" و "صلح" چه جایگاهی در نظام آموزش عالی و به ویژه رشته های علوم انسانی و اجتماعی با تاکید بر رشته علوم سیاسی دارند. 

این پژوهش مدعی است که وضعیت و محتوای رشته های دانشگاهی و از جمله رشته های علوم  انسانی- اجتماعی و سیاسی با فضای عمومی کشور و وضعیت توسعه نیافتگی و صلح خواهی ملی بهم پیوسته و کاملا شبیه بوده و از یک آبشخور تغذیه می کنند. نهاد آموزش عالی کم و بیش از زایشو تاثیرگذاری باز ایستاده  و اسیر فرمالیسم، تقلیل گرایی و تکلیف گرایی شده است؛ نه پیوند وثیق، عمیق، روزآمد و کارآمدی با توسعه دارد و نه تعلق خاطری جدی و تاثیرگذار نسبت به صلح!  ایدئولوژی، سیاست زدگی افراطی با قرائت های خاص، حاشیه ماندگی و تولید ادبیات خشونت زا، تعدد مراکز سیاست گذاری و تصمیم گیری، رمقی برای تولید ادبیات، پویایی و گسترش بنیان ها و محتوای آموزشی توسعه محور و صلح گرا باقی نگذارده است؛ توسعه در چهارچوب قرائت های جهان دو قطبی، آنتاگونیستی درون زا محصور مانده و صلح و مدارا، سازش و آشتی، دوستی و شکیبایی و بردباری، گفتگو، گفتگوی انتقادی، خیر عمومی، صلح دموکراتیک و صلح پایدار شادی و نشاط اجتماعی در ادبیات و نظام آموزشی وجهی قابل اعتنا ندارند و بدین لحاظ؛ نظام آموزش عالی با غفلت از آموزش مطالعات صلح، فلسفه وجودی، هدف و مسیر خود را گم کرده است و از انگیزه لازم برای اثربخشی و تاثیر گذاری برخوردار نیست.

 

کلید واژه ها: نظام آموزش عالی، ایران، توسعه، صلح، ایدئولوژی زدگی، فرمالیسم، تقلیل گرایی و تکلیف گرایی.




درج شده در تاریخ شنبه 22 اردیبهشت 1397
طبقه بندی: مقالات، 
برچسب ها: چکیده، مقاله، صلح، توسعه، دانشگاه، آموزش، سخنرانی،
دانشگاه‌ها زمینه‌ساز برقراری صلح و توسعه هستند.

رئیس انجمن علمی مطالعات صلح ایران گفت: صلح و توسعه ۲ مولفه مهم و اساسی است که اگر در کنار هم قرار گیرند معنای بیشتری پیدا می‌کنند و دانشگاه عهده‌دار این وظیفه مهم است.
۶ اردیبهشت ۱۳۹۷  



به گزارش خبرگزاری تسنیم از گنبدکاووس، مجتبی مقصودی ظهر دیروز در نخستین همایش ملی "دانشگاه، صلح و توسعه" در موسسه آموزش عالی شمس گنبدکاووس اظهار داشت: در 150 سال اخیر توسعه با ملاحظات ملی و منطقه‌ای صلح انجام شده است و با توجه به حساسیت موقعیت جغرافیایی کشورمان، صلح می‌تواند باعث توسعه شود.

وی افزود: صلح و توسعه 2 مولفه و پیوندی هستند که در کنار هم قرار دارند و برای اینکه معنای بیشتری در کنار هم پیدا کند، دانشگاه مسئولیت بزرگی دارد.

رئیس انجمن علمی مطالعات صلح ایران تصریح کرد: هیچ توسعه‌ای بدون ظرفیت‌سازی و بسترسازی تجلی نخواهد یافت و بستر اصلی توسعه، صلح است و هر کشوری که سال‌های متمادی در صلح بوده، توسعه بیشتری داشته است.

وی تاکید کرد: با توجه به مسئولیت‌ها و وظایف انجمن علمی مطالعات صلح ایران، به دنبال تولید، توزیع و آموزش ادبیات صلح هستیم و در این راستا از هر فعالیت کمک کننده به این حوزه استقبال می‌کنیم.

رئیس انجمن علوم سیاسی ایران نیز در این همایش ملی اظهار داشت: در 8 سال دفاع مقدس متاسفانه خسارت‌های زیادی به کشور وارد شد و از طرفی کشور ما در منطقه حساسی قرار دارد؛ از سویی دیگر اهمیت برقراری صلح در چنین شرایطی بر هیچ کس پوشیده نیست.

سیدعبدالامیر نبوی افزود: از هر گونه همکاری در قالب کارگاه، نشست، همایش و دوره‌های آموزشی که در ارتقاء سطح فرهنگی و فکری صلح باشد، استقبال خواهیم کرد.

همچنین پژوهشگر ارشد حوزه و دانشگاه در این همایش اظهار داشت: ریشه‌های جنگ در 3 مولفه ملک، قدرت و جهالت است و با وجود اشتراکات زیاد بین مذاهب، اقوام و گروه‌های مختلف در طول تاریخ انسان‌های زیادی به خاطر این 3 مولفه در جنگ‌های مختلف کشته شدند.

حجت‌الاسلام حسین محمدیان افزود: انبیاء برای تعالی اخلاق و رشد و تعالی انسان مبعوث شدند و با توجه به اشتراکات فراوان، متاسفانه عده‌ای از همین اشتراکات برای درگیری، جنگ و نفاق  سوء استفاده کردند.

وی تصریح کرد: دانشگاه با ارتقاء علم و پرورش انسان‌ها و نشان دادن الگوهای صحیح می‌تواند در ایجاد صلح و رفع جهالت کمک کند.



درج شده در تاریخ جمعه 7 اردیبهشت 1397
طبقه بندی: اخبار، 
برچسب ها: گزارش، همایش ملی، نشست، دانشگاه، صلح، توسعه،
گزارش از همایش ملی " دانشگاه، صلح و توسعه"
نخستین همایش ملی با موضوع "دانشگاه، صلح و توسعه" با حضور رئیس انجمن علمی مطالعات صلح ایران و رئیس انجمن علوم سیاسی ایران امروز در موسسه آموزش عالی شمس گنبدکاووس برگزار شد.
۶ اردیبهشت ۱۳۹۷



به گزارش خبرگزاری تسنیم از گنبدکاووس، علی اکبر رجبی رئیس همایش ملی دانشگاه، صلح و توسعه ظهر دیروز  شش اردیبهشت در این همایش اظهارداشت: رشد و شکوفایی اقتصادی و سیاسی کشور و هر آنچه که باعث رشد و توسعه کشور شود از درون دانشگاه خواهد بود.

رجبی افزود: با وجود اینکه بنیان انقلاب اسلامی و همه ادیان الهی صلح است اما پرداختن به این مقوله در سال‌ها پس از پیروزی انقلاب اسلامی مغفول مانده و امروز این همایش برای نخستین بار در کشور برگزار شده است.

وی بیان داشت: قرآن کریم و انبیاء الهی، انسان‌ها را با داشتن مشترکات فراوان به صلح دعوت می‌کنند اما با همه این تلاش‌ها امروز در جهان درگیری‌ها و جنگ‌های زیادی اتفاق می‌افتد.

رئیس همایش و رئیس موسسه آموزش عالی شمس گنبدکاووس تصریح کرد: به‌منظور ترویج اشاعه و تعمیق ادبیات علوم سیاسی و صلح در کنار برگزاری همایش یک روزه ملی با حضور اساتید و فرهیختگان سراسر کشور، در این همایش تفاهمنامه‌ای با 2 انجمن برتر کشور نیز امضا شد.

وی تاکید کرد: این تفاهم‌نامه در جهت توسعه و گسترش نشست‌ها و همایش‌ها با موضوع صلح و توسعه در کشور خواهد بود.

همچنین دبیر علمی این همایش هم اظهار داشت: طی فراخوان اعلام شده به دانشگاه‌های سراسر کشور بیش از 130 مقاله در این زمینه به دبیرخانه ارسال شد که از این تعداد 89 مقاله در قالب " مجموعه چکیده مقالات " در کتابچه‌ای به چاپ رسید.

امیرهوشنگ میرکوشش افزود: دانشگاه به عنوان پل ارتباطی و ایجاد ساختار در برقراری صلح و توسعه نقش موثری دارد و با توجه به موقعیت کشور ما در منطقه و جهان، برقراری صلح در سال‌های متمادی در چنین کشوری می‌تواند زمینه ایجاد توسعه شود.



درج شده در تاریخ جمعه 7 اردیبهشت 1397
طبقه بندی: اخبار، 
برچسب ها: گزارش، نشست، همایش ملی، صلح، توسعه، دانشگاه،
همایش ملی " دانشگاه، صلح و توسعه"



گنبد: پنج شنبه ۶ اردیبهشت۱۳۹۷، موسسه آموزش عالی گنبد

با سخنرانی: دکتر مجتبی مقصودی، دکتر باقر شاملو، دکتر عبدالامیر نبوی، دکتر علی مرشدی زاد، دکتر جهانگیر کرمی، دکتر علیرضا سلطانی، دکتر امیر هوشنگ میرکوشش.



درج شده در تاریخ چهارشنبه 5 اردیبهشت 1397
طبقه بندی: اخبار، 
برچسب ها: همایش، ملی، صلح، توسعه، دانشگاه، علوم سیاسی، آموزش،
تمدید شد

موسسه آموزش عالی شمس گنبد با همکاری انجمن علوم سیاسی ایران و انجمن علمی مطالعات صلح ایران برگزار می کنند:

•  اولین همایش ملی دانشگاه، صلح و توسعه



مهلت ارسال چکیده مقاله: تا 28 اسفند  ۱۳۹۶ تمدید گردید.
مهلت ارسال مقاله پس از تایید چکیده: ۲۰ فروردین ۱۳۹۷
•  زمان برگزاری: پنجشنبه ۶ اردیبهشت ۱۳۹۷
•  مکان برگزاری: گنبد دانشگاه شمس
•  دبیر علمی همایش: دکتر امیر هوشنگ میرکوشش
•  دبیر اجرایی: آقای سهیل رجبی

➖آدرس سایت:
shamsgonbad.ac.ir  
➖ایمیل همایش:
 conference@shamsgonbad.ac.ir

➖نکاتی در مورد همایش:

¤ارسال مقالات و چکیده ها الزاما از طریق ایمیل همایش.
¤شرکت در همایش رایگان است.
¤به شرکت کنندگان در همایش گواهی حضور اعطا می شود.
¤کتاب چکیده های همایش منتشر می شود.
¤مقالات برتر همایش در مجلات تخصصی منتشر می شود و در پایگاه دانش سیویلکا نمایه خواهد شد.



درج شده در تاریخ دوشنبه 21 اسفند 1396
طبقه بندی: اخبار، 
برچسب ها: همایش، ملی، فراخوان، صلح، توسعه، مقاله،
موسسه آموزش عالی شمس گنبد با همکاری انجمن علوم سیاسی ایران و انجمن علمی مطالعات صلح ایران برگزار می کنند:

اولین همایش ملی
                    "دانشگاه، صلح و توسعه"




مهلت ارسال چکیده مقاله: ۱۰ اسفند ۱۳۹۶

مهلت ارسال مقاله پس از تایید چکیده: ۲۰ فروردین ۱۳۹۷

زمان برگزاری: پنجشنبه ۶ اردیبهشت ۱۳۹۷
مکان برگزاری: گنبد



درج شده در تاریخ یکشنبه 22 بهمن 1396
طبقه بندی: اخبار، 
برچسب ها: همایش ملی، دانشگاه، صلح، توسعه، مقاله،

ببسمه تعالی
دومین نشست از سلسله نشست های مدل اسلامی - ایرانی پیشرفت
امکان ارائه الگوی بومی پیشرفت
 بررسی ضرورت ها و الزامات نظری
 
سخنران:
آقای دکتر ابوالفضل پاسبانی
 عضو هیئت علمی جهاد دانشگاهی دانشگاه تهران و عضو هیئت مدیره انجمن اقتصاد اسلامی ایران
زمان: سه شنبه 9 اردیبهشت ساعت 17
مکان : خیابان انقلاب، خیابان لبافی نژاد، بین خیابان دانشگاه و فخررازی،پلاک 1 طبقه ی همکف.دفتر انجمن علوم سیاسی ایران
برای کسب اطلاع بیشتر به www.ipsa.ir مراجعه نمایید
         روابط عمومی انجمن علوم سیاسی ایران



درج شده در تاریخ جمعه 5 اردیبهشت 1393
طبقه بندی: نقد، نظر و بررسی،  گفتگو و هم اندیشی،  اخبار،  عمومی، 
برچسب ها: الگوی پیشرفت، توسعه، ابوالفضل پاسبانی، انجمن علوم سیاسی ایران،
شماره 32 فصلنامه مطالعات بین المللی ISJ بهار 1391 با مطالب زیر منتشر شد:

● گفت وگو

میزگرد هیأت تحریریه با آیت الله هاشمی رفسنجانی

● نوشتارها

ابعاد نامحسوس و خُلقی توسعه نیافتگی ایران / دکتر محمود سریع القلم

گنجایش سازیِ قانون اساسی برای توسعه یافتگی / دکتر محسن خلیلی

نقش آینده پژوهی در سیاست خارجی ایران / دکتر عباس ملکی

دورنمای سیاست خارجی ایران در دهه دوم قرن بیست و یکم / دکتر پیروز مجتهدزاده

جایگاه انجمن های علوم سیاسی، روابط بین الملل و مطالعات سازمان ملل در رشد علمی و کاربردی کشور / دکتر مجتبی مقصودی




درج شده در تاریخ سه شنبه 15 فروردین 1391
طبقه بندی: مقالات،  اخبار، 
برچسب ها: سیاست خارجی، توسعه، آینده پژوهی، انجمن علوم سیاسی، قانون اساسی،
مجموعه مقالات همایش ملی اقوام در ایران 1404، دبیرخانه مجمع تشخیص مصلحت نظام و دانشگاه آزاد اسلامی و پژوهشکده چشم انداز و آینده پژوهی، خرم آباد، 24 بهمن 1390.صص:194-183.

                                                                                                         مجتبی مقصودی
                                                                                                          شقایق حیدری

چکیده
در حالی که گروه های قومی خواهان توسعه متوازن و عادلانه همراه با در نظر گرفتن مسائل مربوط به حقوق بشر و پذیرش اصل گوناگونی اجتماعی و لزوم گفتمان بین گروه های قومی مختلف در یک جامعه می باشند، نظام های سیاسی معمولاً خواهان اجرای نوعی از فرایند توسعه هستند که بر اساس آن، وحدت و یکپارچگی اجتماعی آسیب نبیند و به ارکان ثبات جامعه لطمه ای وارد نشود. این دو رهیافت متفاوت، معمولاً در میان آراء گروه های مختلف در جوامع چند قومی نظیر ایران قابل مشاهده است.
با در نظر گرفتن حساسیت و اهمیت مبحث توسعه در جوامع چند قومی، هدف اصلی مقاله حاضر، یافتن پاسخی برای این پرسش مهم است که چه نوع سازوکارهایی می بایست توسط گروه های مشارکت کننده سیاسی و قومی در فعالیت های اجتماعی به کار گرفته شوند تا ضمن تأمین منافع مختلف این گروه ها، در سطح کلان نیز موجب پیشرفت و توسعه آن جامعه گردد. فرض اصلی در این پژوهش آن است که دورنمای تحقق سند چشم انداز بیست ساله ایران، در پرتو توجه به مسئولیت پذیری اجتماعی مشارکتی در جوامع چند قومی می تواند ضامن تأمین منافع گروه های مشارکت کننده و تسریع فرایند توسعه در این گونه جوامع باشد.
در این راستا، نگارندگان پس از مرور وضعیت اجتماعی و اقتصادی استان سیستان و بلوچستان- با تأکید بر قوم بلوچ - در دوره های مختلف تاریخی، به بررسی آسیب شناسانه وضعیت کنونی مردمان بلوچ ساکن مناطق جنوب شرقی ایران پرداخته و سپس به ارائه راهکارهایی جهت بهبود شرایط زیست آنان بر اساس الزامات سند چشم انداز بیست ساله، و در پرتو مدل مفهومی نظریه مسئولیت پذیری مشارکتی مبادرت نموده است.

واژگان کلیدی
ایران، بلوچ، توسعه، سیستان و بلوچستان، سند چشم انداز، مسئولیت پذیری اجتماعی مشارکتی


ادامه مطلب

درج شده در تاریخ چهارشنبه 19 بهمن 1390
طبقه بندی: مقالات، 
برچسب ها: بلوچ، مسئولیت پذیری اجتماعی مشارکتی، سند چشم انداز، توسعه، ایران، گروه های قومی،
پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران؛ اول بهمن 1390
http://jamaran.ir/fa/NewsContent-id_20175.aspx

   اشاره: دکتر مجتبی مقصودی، استاد علم سیاست و رییس انجمن علوم سیاسی ایران، میهمان برگ چهارم اقتراح « برابری قومی؛ بینش عدالت‌طلبانه قومی و مذهبی معمار نظام » پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران است. وی در این گفتگو، با تحلیل تاریخی مساله قومیت در ایران، به تاکید بر رعایت حقوق شهروندی و حقوق قومیت ها، اجرای اصل 15 را نخستین راه چاره می داند و می گوید: نباید در شرایط فعلی اجرای اصول ۱۵ و ۱۹ را به تعلل واگذار نماییم. این استاد علوم سیاسی، در جای دیگری از گفتگو می گوید: متاسفانه همچنان کفه ترازو به سمتی سنگینی می کند که در ایران مسایل قومی  به خارجی ها پیوند زده و از تحلیل و تبیین واقعی، همه جانبه نگر و واقع بینانه سرباز زده می شود.




    آقای دکتر! شما در کتاب «تحولات قومی در ایران؛ علل و زمینه ها» دو  واژه مهم را در حوزه مطالعات قومی مفهوم یابی کردید؛ قومیت و بحران قومی. در ابتدای مصاحبه می خواهم به همین دو مفهوم بپردازیم. برخی از صاحبنظران بر این نکته تاکید دارند ، که در جامعه ایران پدیده و تحولی به نام بحران قومی نداشته و نداریم. برای من جالب بود که شما ضمن نقض این دیدگاه، این بحران قومی را بررسی و تشریح و در مواردی انضمامی و مصداقی کرده، به توصیف و چند و چون آن پرداخته اید. می‌خواهم ابتدا شما تعریفی جامعه شناختی از قومیت در ایران ارائه کنید بعد بحث های بعدی را پی بگیریم.

    قوم و قومیت و هویت قومی با مولفه های فرهنگی مثل زبان، مذهب، پیشینه تاریخی، سنن دیر پا، سمبل های فرهنگی و ...  مورد شناسایی قرار می گیرد.‌ دومین عنصر در شناسایی قوم و قومیت و هویت قومی تعاملات اجتماعی است این تعاملات اجتماعی موجب شکل گیری هویتی به نام قوم می شود. این تعامل به دو گونه است یک تعامل درون قومی و دیگری تعامل با دیگران. تعامل درون قومی باعث انسجام و هویت یابی می شود و تعامل بیرونی هم از طریق غیریت سازی و دیگرشناسی، خود و هویت قومی معنا پیدا می کند سومین عنصر موثر در فهم قوم، قومیت و هویت قومی، آگاهی قومی است. وجود این سه عنصر تعلقات قومی را رقم می زند؛ بدین لحاظ  مفهوم قومیت مفهومی جدیدتر از اقوام است. اقوام در همیشه‌ی تاریخ وجود داشته است اما همزمانی این سه عنصر؛ یعنی وجود شناسه های فرهنگی، آگاهی  های هویتی و تعاملات اجتماعی در قرن بیستم و گسترش وسایل ارتباطی و اطلاعاتی باعث شد جوامع به لحاظ هویتی بیش از گذشته از هم تفکیک شوند و مفهوم هویت قومی برجسته شود


   و آیا در ایران، با همین تعریف شما، مفهوم قومیت شکل گرفته است؟ یعنی مثلا قومیت را با این سه مولفه ای که گفتید می توانیم بر کردها اطلاق کنیم؟

   بله. در ایران نیز هر سه عامل مذکور به ویژه از قرن بیستم موجبات شکل گیری و به مفهوم دقیق تر برجسته سازی هویت های قومی شد. هر چند در گذشته جامعه ایران، جامعه ای ایلی- عشیره ای بوده است، ولی همزمان با شکل گیری مفهوم دولت مدرن، مفهوم قومیت نیز شکل گرفت. به عبارتی هویت های قومی هم متاثر از شکل‌گیری مفهوم ناسیونالیزم در معنای کلان آن در کشور شکل گرفت. با تدوین قانون اساسی و استقرار دولت مدرن هویت ناسیونالیستی جدید و "ما"ی جدید پا به عرصه وجود گذارد. در قبال برجسته سازی این "ما"ی جدید، "ما" های قومی نیز برجسته سازی شد. بعد هم در طول دوران حاکمیت پهلوی این هویت سازی ناسیونالیستی برجستگی و نمود بیشتری پیدا کرد و بارز شد.

    برخی صاحبنظران این نکته را مطرح می کنند که مفهوم قومیت، مفهومی انفعالی و تدافعی است یعنی هویت خواهی های قومی محصول نفی و انکار است. اگر چه در رویکرد کلان؛ انکار و رد این نظریه مشکل می باشد ولی قطعا در ایران برجسته سازی سیاست نفی و انکار بلاموضوع می نماید. به علاوه نباید از یاد برد که بخشی از این هویت سازی ها و هویت خواهی ها محصول دنیای مدرن است. در خلال شناسایی هویت ملی، ابزارهای آموزشی و رسانه ای عصر مدرن، این فرصت را در اختیار ما قرار می دهد که ما هویت محلی و قومی خودمان را هم بشناسیم.



ادامه مطلب

درج شده در تاریخ سه شنبه 4 بهمن 1390
طبقه بندی: نقد، نظر و بررسی،  گفتگو و هم اندیشی،  اخبار،  عمومی، 
برچسب ها: هویت، قومیت، ایران، سیاست، رضاشاه، جمهوری اسلامی، مدرنیته، ناسیونالیسم، توسعه، روشنفکران،

 

    تازه های نشر:

     کتاب "سیاست و حکومت در مالزی" اثر پروفسور جایوم اناک در  320 صفحه توسط دکتر مجید خورشیدی و دکتر فخرالدین سلطانی به فارسی ترجمه و از سوی انتشارات سایه گستر در پاییز 1390 منتشر شده است. کتاب در 16 فصل سازماندهی شده و نویسنده تلاش نموده تا چشم اندازی کلی از پیشینه تاریخی مردمان مالزی، دوران استعمار این کشور و نیز تحولات مربوط به تشکیل فدراسیون مالایا و در نهایت تاسیس فدراسیون مالزی ارایه نماید. کتاب پس از معرفی این تحولات، به ساختار فدراسیون، نظام پادشاهی، نظام پارلمانی و نیز نحوه تفکیک قوا در این کشور آسیایی پرداخته است. در بخشهای دیگری از کتاب نحوه مدیریت تنوع قومی و چالشهای نظام سیاسی و مردم این کشور برای گردآوردن مردمانی با حداقل سه پیشینه نژادی، دینی و زبانی در یک هویت واحد، تشریح شده است. فصول پایانی کتاب به راهی که مالزی برای نیل به توسعه همه جانبه ظرف کمتر از 30 سال از کشوری فقیر، دور افتاده و مستعمره سابق، به کشوری با ثبات سیاسی و اقتصادی و تاثیر گذار در مسایل منطقه ای و حتی جهانی طی نموده اشاراتی دارد.



ادامه مطلب

درج شده در تاریخ یکشنبه 22 آبان 1390
طبقه بندی: نقد، نظر و بررسی،  کتاب ،  اخبار، 
برچسب ها: مالزی، سیاست و حکومت، پروفسور جایوم اناک، تنوع قومی، توسعه،
درباره


دانشیار رشته علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی - واحد تهران مرکزی
موضوعات
آخرین مطالب
آرشیو مطالب
نظر سنجی
مهمترین آسیب پایان نامه های دانش سیاست متاثر از کدام عامل است؟






صفحات جانبی
پیوند ها
ابر برچسب ها
پیوند های روزانه
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
كل مطالب : عدد
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :

mehfa

فالmehfa.com

mehfa.com

mehfa.com