تبلیغات
سیاست و پژوهش، دکتر مجتبی مقصودی - مطالب گفتگو و هم اندیشی

انجمن مطالعات صلح تشکیل شد

    انجمن مطالعات صلح ایران عصر چهارشنبه 27 خرداد 1394  با تشکیل مجمع عمومی در خانه اندیشمندان علوم انسانی، اعضای هیأت مدیره خود را انتخاب و رسما کار خود را با هدف ترویج فرهنگ و مطالعات صلح آغاز کرد.

    به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، در جریان انتخابات هیات مدیره این انجمن، مجتبی مقصودی عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی، محمدامین قانعی‌راد عضو هیأت علمی مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور، منصور رحمانی عضو هیأت علمی دانشکده روابط بین‌الملل، باقر شاملو عضو هیأت علمی دانشگاه شهید بهشتی و علی مرشدی‌زاد عضو هیأت علمی دانشگاه شاهد به ترتیب حائز بیشترین آرا شده و به عنوان اعضای هیأت مدیره انجمن مطالعات صلح ایران انتخاب شدند. همچنین طاهره ابراهیمی‌فر، عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی نیز به‌عنوان بازرس این انجمن انتخاب شد.

    پس از این انتخابات، در اولین جلسه هیأت مدیره انجمن مطالعات صلح ایران، مجتبی مقصودی به عنوان رئیس این انجمن برگزیده و منصور رحمانی نیز نایب رئیس شد.

    مجتبی مقصودی، دانشیار علوم سیاسی دانشگاه و رئیس انجمن مطالعات صلح ایران در حاشیه این جلسه، در گفت‌وگو با خبرآنلاین، اهمیت مطالعه درباره صلح را با توجه به شرایط امروز خاورمیانه یادآور شد و خاطرنشان کرد: انجمن مطالعات صلح با توجه به تجربه هشت سال جنگ تحمیلی، شرایط افراطی‌گری امروز منطقه و نیز خلاء مطالعاتی درباره چگونگی استقرار و تثبیت صلح، تلاش می‌کند تا از طریق هم‌افزایی علمی و همکاری‌های آکادمیک، رفع ضعف موجود آموزشی در حوزه دفاع از صلح را پیگیری کرده و به‌منظور گذار از افراطی‌گری به صلح منطقه‌ای و جهانی تلاش کند.

    او با بیان اینکه بخش عمده‌ای از پژوهش‌های علمی امروز ایران و جهان معطوف به مقوله جنگ شده، حال آنکه روابط بین‌المللی نیاز به مطالعه در باب صلح دارد، ابراز امیدواری کرد که انجمن مطالعات صلح ایران بتواند از طریق فعالیت‌های علمی مداوم، زمینه شکل‌گیری بسترهای لازم پژوهشی برای گسترش ایده صلح را فراهم کند.

    خبر آنلاین     http://khabaronline.ir/(X(1)S(gu5snitocq2gee0zsoddpusu))/detail/427223/Politics/parties




درج شده در تاریخ پنجشنبه 28 خرداد 1394
طبقه بندی: گفتگو و هم اندیشی،  اخبار،  عمومی، 
برچسب ها: انجمن مطالعات صلح، مجتبی مقصودی، محمد امین قانعی راد، منصور رحمانی، علی مرشدی زاد، باقر شاملو، انتخابات هیات مدیره،

 

                آگهی دعوت به مجمع عمومی عادی انجمن مطالعات صلح 

   بدین وسیله از کلیه اعضای پیوسته انجمن دعوت می شود تا در جلسه مجمع عمومی عادی که در ساعت 16 تا 18 روز چهارشنبه 27 خرداد ماه 1394 در خانه اندیشمندان علوم انسانی به نشانی خیابان کریم خان زند، خیابان استاد نجات الهی( ویلا)، نبش خیابان ورشو تشکیل می شود حضور به هم رسانند.

دستور جلسه

1- گزارش نماینده هیئت موسس

2- تعیین میزان حق عضویت

3- انتخاب روزنامه کثیرالانتشار

4- انتخاب اعضای هیئت مدیره و بازرسان

                                            

                                               از طرف هیئت موسس 




درج شده در تاریخ چهارشنبه 13 خرداد 1394
طبقه بندی: گفتگو و هم اندیشی،  اخبار،  عمومی، 
برچسب ها: انجمن مطالعات صلح، مجمع عمومی عادی، انتخابات هیئت مدیره و بازرس، خانه اندیشمندان علوم انسانی،

"سیاست و شهر"


20 آبان 1394


بدون تردید بارزترین حضور انسان­ها در عرصه اجتماعی و عمومی در عرصه شهر است و بی­ جهت نیست که از انسان مشارکت­ جو با عنوان شهروند (citizen) یاد می­کنند. اگر سیاست را به پرداختن به حوزه ­ی عمومی تعبیر کنیم، حیات شهری سرشار از سیاست ­ورزی است و بنابراین درک و شناخت تعاملات میان شهروندان و نیز تعامل میان شهروندان و کارگزاران شهری دارای اهمیت است.


     انجمن علوم سیاسی ایران بر آن است از منظری خُرد به نسبت میان شهر و سیاست به صورت  خُرد از منظر مردم؛ میانه از منظر نهادها و گروه های سیاسی، اجتماعی و مدنی و مستقل؛ و کلان از منظر حکومت ، حاکمیت و سیاست پرداخته، ابعاد مختلف سیاست شهری و شهر سیاسی را مورد بررسی قرار دهد. بنابراین محورهای زیر به عنوان محورهای اصلی همایش مطرح می شود. طبیعی است سایر محورهای مرتبط با موضوع نیز قابلیت طرح در این همایش را دارند.

 


 بر این اساس محورهای ذیل برای پذیرش و ارائۀ مقالات در این همایش اعلام می‌گردد:


1. شهر و اندیشه سیاسی

-  اهمیت و دلالت­های سیاسی حیات شهری

- حقوق و تکالیف متقابل شهروندان و نیز حقوق و تکالیف متقابل شهروندان و کارگزاران شهری

- سیاست ­ورزی شهری؛ از اندیشه سیاسی افلاطون تا سیاستگذاری پسامدرن

- شهروندی و سیاست


2. شهر و جامعه ­شناسی سیاسی

- نهادهای مدنی و شهری و سیاست

- قشربندی اجتماعی و زندگی شهری

- شهر و جنبش های اجتماعی شهری در جهان و ایران

- شهرهای ایران و سیاست

- سیاست و شهرهای کانونی

- شهرها و پدیده های نوپدید سیاسی


3. شهر و سیاستگذاری عمومی

- آموزش های شهروندی

- شهر و تقسیمات کشوری

-  محلی گرایی شهری

- سیاست شهرهای شبانه

- سیاستگذاری های شهری در کلان شهرهای ایران

- شهرها و سیاست های زیست محیطی

- شهر و سیاست چندفرهنگ گرایی

- فضای شهری و سیاست، شامل امکان پذیر ساختن مشارکت سیاسی، نحوه تعریف قدرت و سلسله مراتب قدرت سیاسی و ...


4. شهر و آینده­ پژوهی

- آینده پژوهی اداره شهرها

- آینده­پژوهی بحران­های شهری


5. شهر و اقتصاد سیاسی

- شهرهای ایران؛ از سیاست تولید تا سیاست مصرف

- تجارت و بازار در حیات شهری

- مسائل سیاسی شهرهای صنعتی

- شهر و کشاورزی

- شهر و خدمات

- شهر و مصرف

- ارتباط مرکز و حاشیه در شهرها


6. شهر و روانشناسی سیاسی

- شهر، هویت و سیاست

- زندگی شهری و ستیزه­جویی سیاسی

- شهر و آرامش روانی جمعی

- آسیب ­شناسی حیات سیاسی در شهر، شامل وندالیسم سیاسی، جرائم سیاسی و ...


7. شهر ، دیپلماسی و روابط بین ­الملل

- تجربه تطبیقی سیاست­ های شهری در جهان

- ارتباط بین­ المللی شهر­ها و نقش آن در سیاست جهان

- تجربه شوراهای شهری و شهرداری­ها در جهان

-شهر و دیپلماسی ( دیپلماسی و پارادیپلماسی)


   8. شهر و امنیت

           - شهر و امنیت اجتماعی

           - شهر و امنیت زیست محیطی

           - شهر و امنیت انسانی


 

تاریخ ارسال خلاصه مقاله: 20 شهریورماه 1394

تاریخ ارسال اصل مقاله: 25 مهر ماه1394



ادامه مطلب

درج شده در تاریخ چهارشنبه 13 خرداد 1394
طبقه بندی: مقالات،  گفتگو و هم اندیشی،  اخبار، 
برچسب ها: سیاست و شهر، شهر و اندیشه سیاسی، شهر و جامعه ­شناسی سیاسی، شهر و سیاستگذاری عمومی، شهر و آینده­ پژوهی، شهر و اقتصاد سیاسی، شهر و روانشناسی سیاسی،

مذاکرات هسته ای از منظر جامعه شناسی سیاسی ؛

بررسی 11 نکته کلیدی


دکتر مجتبی مقصودی

دانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی. واحد تهران مرکزی

و رییس سابق انجمن علوم سیاسی ایران


روزنامه ایران، شماره 5910 ، سه شنبه اول اردیبهشت 1394، ص 10




       پس از قریب به 12 سال از آغاز مناقشه هسته‌ای ایران و غرب، مذاکرات و گفت‌و‌گو و مفاهمه برای پایان بخشیدن به این مناقشه در دولت تدبیر و اعتدال در بستر تازه‌ای به جریان افتاده است. مقامات دولت یازدهم در یک هم آوایی نزدیک به هم استراتژی سیاست خارجی کشور و بویژه اهداف هسته‌ای ملی را بازتعریف کرده و بر آن شدند تا سیاست خارجی را که هشت سال پاشنه آشیل ایران محسوب می‌شد به منبع کسب قدرت و نفوذ تبدیل کند. از این رو دولت روحانی پایه اول سیاست خود را بر گشایش باب بسته روابط خارجی و حل و فصل منازعه هسته‌ای قرار داد. سیاستی که به نوبه خود دلیلی روشن برای عرضه داشت و آن، شکستن حصار تحریم و تهدید و گره گشایی از تنگنای معیشت مردم و باز کردن قفل زنگارگرفته سیاست خارجی و دیپلماسی بود. دغدغه‌ای که همان طورکه انتظار می‌رفت با حل و فصل اولیه آن در زمین مذاکرات ژنو باعث شد تا صحنه سیاست در ایران شاهد اتفاقاتی مهم در دو حوزه سیاسی و اقتصادی باشد. رهاورد گشایش در چالش هسته‌ای منحصر به دیپلماسی و اقتصاد نبود. بازگشت نشاط و امید به عنوان دو وجه مهم سیاست ورزی به عامه مردم- گروه‌ها و نیروهای سیاسی- نخبگان صحنه سیاست ایران، جلوه تازه‌ای از اجماع ملی و شادابی جامعه سیاسی ایران را حول پیشبرد برنامه مذاکرات دیپلماتیک به نمایش گذاشت. نمایشی که زیرپوست آن، حمایت خرد جمعی ایرانیان از گفتمان هسته‌ای دولت یازدهم و در نتیجه افزایش اعتماد اجتماعی به عنوان یک سرمایه ملی تعبیر شد. مطلب زیر، مقاله‌ای است که دکتر مجتبی مقصودی، دانشیار علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی دیروز 31 فروردین 94 آن را در نشست «مذاکرات هسته‌ای لوزان از دیدگاه علوم سیاسی، دیدگاه‌های منتقد و موافق» ارائه کرد.


مقدمه:

   در این مقاله بجای پیگیری و تکرار بحث و گفتگوها و اظهار نظرهای عمومی در باره مذاکرات هسته ای از منظر روابط بین الملل،  سیاست خارجی و دولت و سیاست قدرت ( به عبارتی تحلیل و بررسی از بالا) تلاش خواهد شد از منظر جامعه ی سیاسی، نیروها و گروه های اجتماعی، با عطف توجه به تجربه های تاریخی- جامعه شناختی ( به عبارتی تحلیل از پایین)، مذاکرات ایران با 5+1 مورد  طرح و بررسی قرار گیرد. همچنین کوشش می شود در این عرصه پیامدها و دستاوردهای موضوع مورد طرح و بررسی قرار گیرد.

رویکرد بنده نسبت به مذاکرات؛ نگاه مثبت نسبت به اصل مذاکرات، تعاملات و گفتگوی سازنده همچون اکثریت جامعه ایران است؛ این رویکرد محصول تجربه و مشاهده پیگیرانه ی 37 سال مناقشه ایران با جهان، محاسبه سود و زیان ادامه این فرایند، برآورد مخاطرات، توجه به منافع ملی و آینده نگری جامعه سیاسی ایران است. قطعا این یک زاویه دید نسبت به مسائل حیاتی کشور است و نفس برگزاری چنین جلساتی را که امید است آغازگر مذاکرات ملی در بسیاری از دیگر مسائل داخلی کشور و با همه ی نیروهای سیاسی باشد. با این باور که تکیه بر خرد جمعی زمینه ساز کاهش بسیاری از مشکلات سیاسی- اجتماعی کشور خواهد بود. صد البته به شرط آنکه این نشست ها ویترینی، تزیینی و نمایش نباشد و اراده لازم برای توجه و اعمال و اجراء نیز وجود داشته باشد، را مغتنم ارزیابی می نماید. در این سخنرانی تلاش خواهد به برخی از مهمترین نتایج، پیامدها، دستاوردها و چشم اندازها از منظر جامعه شناسی سیاسی و تاریخی پرداخته شود.

 

نکته اول: ایجاد و گسترش حس امیدواری

    امیدواری نسبت به حل وفصل یکی از مهمترین مناقشات ایران با غرب و پیامدهای ناشی از دستیابی به تفاهم، جامعه سیاسی ایران را تا حدودی سرزنده، شاداب و با انگیزه ساخته است. "امید" و "نشاط" دو وجه مهم سیاست ورزی در دوران کنونی است که گوهری نسبتا کمیاب در عرصه سیاست ورزی ایرانی است و گهگاه ظرفیت هایی ظاهر ولی به دلیل عدم استمرار و دستیابی به چشم انداز مورد انتظار، امید و نشاط از جامعه رخت بر می بندد و جای خود را به سردرگمی و روزمرگی می دهد. سیاستمداران ایرانی باید مدنظر داشته باشند که جامعه سیاسی ایران در حال حاضر امیدوار تر از هر زمانی به آینده می نگرد. به بهبود وضعیت معیشت و کسب و کار از پی رفع تحریم ها و کاربست تدبیرها، امیدوار به گشایش بیشتر فضای سیاسی و آزادی های مدنی و اجتماعی، امیدوار به مسئولیت پذیری و پاسخگویی بیشر مقامات و مسئولین، امیدوار به شفافیت ها و دوری از رانت جویی و رانت خواری ها از طریق شایسته سالاری، امیدوار به دور شدن کابوس جنگ، حمله و تحریم، امیدوار به تحقق وعده های دولت و...است.  پاسداشت این امید ونشاط یک وظیفه ملی است. هر چند نباید فراموش کرد نیروهایی در سطح بین المللی، منطقه ای و داخلی به دنبال سرخوردگی، و دلمردگی و ناامیدی و غم در سطح ملی اند. در واقع، در کنار "کاسبان تحریم"، باید "کاسبان غم و گریه و عزا" را به دشمنان این ملت افزود.

نکته دوم: شکاف در انحصار تصمیم گیری های حیاتی

     تجربه تاریخی ایران معاصرحکایت از آن دارد که مهمترین تصمیمات سیاسی سرنوشت ساز این مملکت فارغ از هرگونه ارزشگذاری و توجه به نتایج آن تنها توسط معدودی افراد گرفته شد. از واگذاری امتیاز توتون و تنباکو تا واگذاری امتیاز دارسی و متعاقب آن انعقاد قرارداد 1933،  از تعطیلی نظام چند حزبی و تاسیس نظام تک حزبی رستاخیز تا پیگیری سیاست های هسته ای در زمان محمد رضاشاه تاکنون، فرایند سیاستگذاری در مسایل مهم و حیاتی کشور، کمتر ملی و عمومی بوده است و سیاستگذاری ها و تصمیمات حیاتی پشت در های بسته صورت پذیرفته است و پس از اتخاذ تصمیم یا اعلام عمومی آن، ملت را به پایکوبی و جشن پیروزی فراخواندند! به عبارتی؛ تصمیمات مهم و سیاستگذاری های حیاتی کشور بعضا با مشارکت ملت و نمایندگان واقعی مردم نبوده است. در این مورد به طور مشخص، ملت پس از اتخاذ تصمیم و شروع به اجراء از آن مطلع شده و سود و زیان تصمیمات مسئولین و رهبران خود را بردوش گرفته و پرداخته اند. بدین لحاظ، حتی با پذیرش و اتخاذ بهترین تصمیمات و سیاستگذاری ها، ملت آن تصمیمات را از آن خود و برای خود ارزیابی نمی نمود؛ لذا احساس دین و مسئولیتی در قبال آنها احساس نمی کرد. مشخصا؛ بنظر می رسد روند متصلب و بسته ی سیاستگذاری و  تصمیم گیری در مذاکرات اخیر دچار شکاف شده است.

نکته سوم: ایجاد فضا و ظرفیت های گفتگویی و به ویژه گفتگوی انتقادی

    یکی از مهمترین ویژگی های مهم شرایط جدید ایجاد فضای بحث و گفتگو در مورد یکی از مهمترین مسائل ملی است. ایجاد "ظرفیت های گفتگویی و گفتگوی انتقادی" یکی از دستاوردهای شرایط جدید است که باید مغتنم شمرده شود و به فال نیک گرفته و امیدوار باشیم که با درس آموزی از این شیوه ی حسنه، الگوی سیاستگذاری در تمامی مسایل کلیدی و مهم کشور بدین گونه باشد. در واقع به دلیل پیامدهای غیر قابل انکار تصمیمات مهم، حیاتی و ملی واگذاری مسئولیت تصمیم گیری به یک تیم و حتی یک فرد هر چند نخبه و یگانه ی دهر اشتباه تاریخی است.  شرایط جدید به ویژه دیپلماسی عمومی و آشکار بجای دیپلماسی پنهانی و ظرفیت های گسترده اطلاعاتی و ارتباطی باعث حضور فعالانه تر نیروهای اجتماعی در فضاهای رئال و مجازی شده و امکان بحث و نظر را فراهم ساخته است.


ادامه مطلب

درج شده در تاریخ سه شنبه 1 اردیبهشت 1394
طبقه بندی: مقالات،  نقد، نظر و بررسی،  گفتگو و هم اندیشی،  اخبار، 
برچسب ها: مذاکرات هسته ای، لوزان، جامعه شناسی سیاسی، مجتبی مقصودی، انجمن علوم سیاسی ایران،

انجمن علوم سیاسی ایران با همکاری دانشگاه علامه طباطبایی برگزار می کند

 

مذاکرات هسته ای لوزان از دیدگاه علوم سیاسی: دیدگاه های منتقد و موافق

 

با حضور تیم مذاکره کننده هسته ای

 

دکتر سید عباس عراقچی

 

دکتر مجید تخت روانچی

و

 استادان علوم سیاسی دانشگاه های تهران

 

دکتر ابراهیم متقی

عضو هیئت علمی دانشگاه تهران


دکتر منوچهر محمدی

عضو هیئت علمی دانشگاه تهران

 

دکتر فواد ایزدی

عضو هیئت علمی دانشگاه تهران

 

دکتر محمد جمشیدی

عضو هیئت علمی دانشگاه تهران

 

دکتر سیدمحمدکاظم سجادپور

عضو هیئت علمی دانشکده روابط بین الملل وزارت خارجه

 

دکتر حسین سلیمی

عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی

 

دکتر قاسم افتخاری

عضو هیئت علمی دانشگاه تهران

 

دکتر غلامعلی چگنی زاده

عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی

 

دکتر مجتبی مقصودی

عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی – واحد تهران مرکز

 

 

زمان: دوشنبه 31 فروردین 1394

ساعت 9 الی 12/30

 

مکان: دهکده المپیک، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی، سالن شهید بهشتی


علاقمندان به شرکت در این نشست مشخصات خود را به آدرس ipsaguests@gmail.com  ارسال کنند





درج شده در تاریخ پنجشنبه 27 فروردین 1394
طبقه بندی: نقد، نظر و بررسی،  گفتگو و هم اندیشی،  اخبار،  عمومی، 
برچسب ها: مذاکرات هسته ای، لوزان، علوم سیاسی، انجمن علوم سیاسی ایران، مجتبی مقصودی، سید عباس عراقچی، مجید تخت روانچی،


 جلسه نقد و بررسی کتاب ناسیونالیسم و مدرنیسم

 اثر آنتونی اسمیت 



با حضور
جناب آقای دکتر حبیب الله فاضلی

سرکار خانم دکتر شقایق حیدری
 و مترجم کتاب جناب آقای کاظم فیروزمند


چهارشنبه 20 اسفند 1393 ساعت 16
در محل انجمن علوم سیاسی ایران




درج شده در تاریخ شنبه 16 اسفند 1393
طبقه بندی: نقد، نظر و بررسی،  گفتگو و هم اندیشی،  اخبار، 
برچسب ها: ناسیونالیسم و مدرنیسم، آنتونی اسمیت، حبیب الله فاضلی، شقایق حیدری، کاظم فیروزمند،
    نشست علمی آسیب شناسی پژوهش در علوم سیاسی و روابط بین الملل چهارشنبه 13 اسفندماه 1393 ساعت 18  با حضور دکتر حمیدرضا رحمانی زاده دهکردی، دکتر حمیرا مشیرزاده، دکتر شجاع احمدوند و دکتر مجتبی مقصودی برگزار می گردد

انجمن علوم سیاسی ایران با همکاری خانه اندیشمندان علوم انسانی  برگزار می کند

 

آسیب شناسی پژوهش در علوم سیاسی و روابط بین الملل

 

 

با حضور 

دکتر حمیدرضا رحمانی زاده دهکردی

عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی

 

دکتر حمیرا مشیرزاده

عضو هیئت علمی دانشگاه تهران

  

دکتر شجاع احمدوند

عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی 

 

دکتر مجتبی مقصودی

عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی تهران- واحد مرکز

  

 

زمان: چهارشنبه 13 اسفند 1393 ساعت 18

  

مکان: خیابان نجات الهی، نبش ورشو، خانه اندیشمندان علوم انسانی 

 

حضور برای علاقمندان آزاد است  




درج شده در تاریخ جمعه 8 اسفند 1393
طبقه بندی: نقد، نظر و بررسی،  گفتگو و هم اندیشی،  اخبار،  عمومی، 
برچسب ها: آسیب شناسی، پژوهش، علوم سیاسی و روابط بین الملل، مجتبی مقصودی، جمیرا مشیرزاده، شجاع احمدوند، رحمانی زاده دهکردی،

انجمن علوم سیاسی ایران در جنوب شرق ایران

    روز چهارشنبه 29 بهمن، شعبه منطقه ای جدید انجمن علوم سیاسی ایران در استان کرمان پس از شعبات تبریز، زنجان و مشهد در دانشگاه شهید باهنر افتتاح خواهد شد. شعبه استان کرمان مسئولیت هماهنگی و ارتقاء دانش سیاست در سه استان "سیستان و بلوچستان"، "هرمزگان" و "کرمان" را برعهده خواهد داشت.
   مسئولیت راه اندازی دفتر کرمان از سوی انجمن به دکتر مجتبی مقصودی واگذار شده که ضمن حضور در مجمع عمومی، نماینده انجمن در نظارت بر انتخابات هیات مدیره شعبه جنوب شرق انجمن خواهند بود.
   قبل از برگزاری مجمع عمومی و انتخابات هیات مدیره،، دکتر مجتبی مقصودی 
در نشستی به ارائه سخنرانی با عنوان " پژوهش و سیاست در ایران؛ بررسی نقش  و عملکرد انجمن علوم سیاسی ایران " خواهند پرداخت.
   لازم به ذکر است در میان دفاتر منطقه ای انجمن، شعبه خراسان مستقر در دانشگاه فردوسی فعال ترین و شعبه آذربایجان مستقر در دانشگاه آزاد اسلامی تبریز کم تحرک ترین شعبه انجمن می باشند.



درج شده در تاریخ یکشنبه 26 بهمن 1393
طبقه بندی: گفتگو و هم اندیشی،  اخبار، 
برچسب ها: انجمن علوم سیاسی ایران، مجتبی مقصودی، شعبه کرمان، هرمزگان، سیستان و بلوچستان،
نشست علمی «غیریت‌سازی و خشونت در خاورمیانه»
و 
برگزاری مجمع و انتخابات انجمن علوم سیاسی شعبه خراسان

رییس هیأت مدیرۀ انجمن علوم سیاسی ایران – شعبۀ خراسان گفت: 6 اسفند همزمان با اجلاس سالانۀ انجمن، انتخابات هیأت مدیره برگزار می‌شود.

به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)-منطقه خراسان، وحید سینایی دربارۀ برنامه‌های اجلاس سالانۀ انجمن اظهار کرد: در بخش نخست اجلاس، نشستی علمی برگزار می‌شود و در بخش دوم پس از ارائۀ گزارش فعالیت‌های انجمن در سال گذشته، انتخابات هیأت مدیره انجام می‌پذیرد. 

وی با اشاره به شکل‌گیری انجمن علوم سیاسی در استان‌های سه‌گانۀ خراسان با مرکزیت مشهد در 30 بهمن ماه سال گذشته، توضیح داد: طبق اساسنامه پس از پایان دورۀ هیأت مدیره موقت، باید مجمع عمومی تشکیل و انتخابات هیأت مدیره برگزار شود.

سینایی شرط نامزدی و داشتن حق رأی را «عضویت پیوسته» در انجمن دانست و گفت: طبق اساسنامه اعضای پیوسته یعنی دارندگان «حداقل درجۀ کارشناسی ارشد در رشتۀ علوم سیاسی، روابط بین‌الملل و رشته‌های وابسته» که در انجمن ثبت نام کرده‌اند، می‌توانند در انتخابات شرکت کنند.

عضو هیأت علمی گروه علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد افزود: از آذر ماه امسال با گروه‌های علوم سیاسی دانشگاه‌های مختلف استان‌های خراسان رضوی، شمالی وجنوبی برای شرکت در انتخابات هیأت مدیره مکاتبه شده است.

سینایی تأکید کرد: با توجه به شروع نیم‌سال دوم، برگزاری کلاس‌ها و مشغلۀ همکاران در اوایل اسفندماه، این امکان برای اعضای محترم گروه‌های علوم سیاسی در دانشگاه‌های مختلف استان‌های خراسان رضوی، شمالی و جنوبی وجود دارد که به صورت غیابی و وکالتی در انتخابات شرکت کنند و به نامزد مورد نظرشان رأی دهند.

رییس هیأت مدیرۀ انجمن علوم سیاسی ایران – شعبۀ خراسان گفت: تمامی افرادی که واجد شرایط مذکور هستند و در دانشگاه فعالیت علمی دارند، می‌تواند نامزد انتخابات هیأت مدیره شوند و سایر اعضای انجمن، خواه عضو هیأت علمی دانشگاه باشند یا نباشند، می‌توانند به عنوان رأی‌دهنده در این انتخابات شرکت کنند.

عضو هیأت علمی دانشگاه فردوسی مشهد خاطر نشان کرد: آن دسته از واجدان شرایط که هنوز فرم عضویت در انجمن را تکمیل نکرده‌اند، اما تمایل دارند در انتخابات به عنوان رأی‌دهنده یا نامزد شرکت کنند، لازم است تا 25 بهمن ماه ضمن مکاتبه با ipsakhorasan@gmail.com در انجمن ثبت نام کرده و اعلام کاندیداتوری نمایند.

رییس هیأت مدیرۀ انجمن علوم سیاسی ایران – شعبۀ خراسان خراسان دربارۀ نشست علمی اجلاس سالانۀ انجمن گفت: با توجه به رویدادهای اخیر در منطقه و جهان، موضوع این نشست علمی «غیریت‌سازی و خشونت در خاورمیانه» تعیین شده است.

سینایی دربارۀ سخنرانان این نشست علمی گفت: آقایان دکتر محمدکاظم سجادپور و دکتر مجتبی مقصودی، روسای کنونی و سابق انجمن علوم سیاسی ایران و آقایان دکتر محسن مدیرشانه‌چی و دکتر محمدعلی تقوی اعضای هیأت علمی دانشگاه‌های آزاد اسلامی – واحد مشهد و فردوسی نقطه نظرات خود را در خصوص تحولات منطقه بیان می‌کنند.

وی در پایان اظهار کرد: از زحمات تمامی رسانه‌ها چه مکتوب و چه مجازی در انعکاس فعالیت‌های سال گذشتۀ انجمن در استان‌های سه‌گانۀ خراسان تشکر می‌کنم و امیدوارم این تعامل سازنده ادامه یابد. 

گفتنی است؛ اجلاس سالانۀ انجمن علوم سیاسی ایران – شعبۀ خراسان به میزبانی دانشکدۀ حقوق، علوم سیاسی و زبان 6 اسفند برگزار می‌شود.





درج شده در تاریخ دوشنبه 20 بهمن 1393
طبقه بندی: نقد، نظر و بررسی،  گفتگو و هم اندیشی،  اخبار، 
برچسب ها: انجمن علوم سیاسی شعبه خراسان، وحید سینایی، مجمع عمومی، انتخابات هیات مدیره، غیریت سازی و خشونت،

در بزرگداشت مقام دکتر محمد رضوی

فراخوان مقاله، یادداشت و عکس برای انتشار ویژه نامه 

   به پاس یک عمر تلاش صادقانه ی اندیشمند فرزانه و استاد بی بدیل اندیشه سیاسی در غرب  دکتر محمد رضوی و ارتقاء هویت جمعی و حرفه ای دانش سیاست، ما شاگردان این پیر فرزانه در تلاش هستیم تا در پاسداشت مقام این گرانمایه ی سترگ ویژه نامه ای را تدارک ببینیم، تا شاید بتوانیم از رهگذر انتشار این ویژه نامه، بخشی از وظیفه دانشجویی را بجا آورده باشیم.

    پیرو چنین رویکردی از همه علاقمندان به این استاد گرانقدر اعم از دانشجویان و همکاران محترم دانشگاهی تقاضا دارم یادداشت ها، مقالات، خاطرات و عکس خود را به آدرس ایمیل زیر ارسال فرمایند.

با آرزوی عمر با عزت برای این معلم گرانسنگ

Maghsoodi42@yahoo.com

Maghsoudi.mojtaba@yahoo.com




درج شده در تاریخ یکشنبه 14 دی 1393
طبقه بندی: مقالات،  نقد، نظر و بررسی،  گفتگو و هم اندیشی،  اخبار،  عمومی، 
برچسب ها: محمد رضوی، اندیشه سیاسی در غرب، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، فراخوان، ویژنامه،
     سخنرانی استادان علوم سیاسی

    انجمن جامعه شناسی ایران با همکاری برخی انجمن های علمی و نهادهای دانشگاهی و پژوهشی کشور  و از جمله انجمن علوم سیاسی ایران به منظور تقویت دانش و گسترش ادبیات علمی حوزه علوم اجتماعی و ارتقاء کمی و کیفی پژوهش اجتماعی و فرهنگی، سومین همایش دوسالانه ملی « پژوهش اجتماعی و فرهنگی در جامعه ایران» را با محور ویژه «آینده پژوهی اجتماعی و فرهنگی» و با 23 میزگرد و نشست تخصصی، و حضور اساتید برجسته این عرصه در روزهای چهارشنبه و پنج شنبه مورخ 26 و 27 آذرماه 1393برگزار می کند. این همایش عرصه ای را برای بحث و تبادل نظر اصحاب و علاقمندان علوم اجتماعی پیرامون پژوهش اجتماعی و فرهنگی فراهم می سازد. 
    در این همایش از سوی استادان علوم سیاسی چهار سخنرانی ارائه خواهد شد. دکتر محمد جواد غلامرضا کاشی با موضوع "رویکردهای اجتماعی و فرهنگی در پژوهش سیاسی " در سالن آفتاب مجموعه ایوان شمس در ساعت 10/30 صبح چهارشنبه 26 آذر سخنرانی خواهند داشت. در بعد ازظهر روز دوم (پنجشنبه27 آذر ساعت 14)  در سالن آسمان سه استاد دیگر علوم سیاسی سخنرانی خواهند داشت. دکتر مجتبی مقصودی با عنوان " جای خالی مشارکت علمی در فرایند تحول و ارتقاء علوم سیاسی ایران؛ نگاهی آینده پژوهانه" ،  دکتر محمد جواد حق شناس  با عنوان " تدوین قانون جامع فعالیت های سیاسی  ضرورت امر توسعه  سیاسی" و دکتر علی مرشدی زاد با عنوان "مساله شناسی فرهنگ سیاسی از دریچه توسعه سیاسی"  سخنرانی خواهند داشت.




درج شده در تاریخ یکشنبه 23 آذر 1393
طبقه بندی: مقالات،  گفتگو و هم اندیشی،  اخبار، 
برچسب ها: همایش ملی پژوهش اجتماعی و فرهنگی، انجمن جامعه شناسی، مجتبی مقصودی، محمد جواد غلامرضا کاشی، محمد جواد حق شناس، علی مرشدی زاد،
نشست بررسی

آسیب‌شناسی پژوهش‌های علوم سیاسی و اجتماعی



با حضور

احسان ارکانی

معاون توسعۀ مدیریت و منابع انسانی استانداری خراسان رضوی

دکتر مجید حیدری

پژوهش‌گر علوم اجتماعی و استاد دانشگاه

دکتر محسن خلیلی

دانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد

دکتر سعید گازرانی

عضو هیأت علمی گروه علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی (واحد مشهد)

 

زمان: 26 آذرماه 1393 / ساعت: 14:30 تا 17

مکان: قاسم‌آباد، استاد یوسفی شرقی، 
سالن اجتماعات دانشکدۀ حقوق، 
علوم سیاسی و زبان‌های خارجی
دانشگاه آزاد اسلامی (واحد مشهد)



درج شده در تاریخ چهارشنبه 19 آذر 1393
طبقه بندی: نقد، نظر و بررسی،  اخبار،  عمومی،  گفتگو و هم اندیشی، 
برچسب ها: انجمن علوم سیاسی ایران- شعبه مشهد، آسیب شناسی پژوهش های علوم سیاسی، محسن خلیلی، سعید گازرانی، مجید حیدری، احسان ارکانی،

 یک بستر و دو رویا؛ در مدح و مذمت خشونت

مجتبی مقصودی

همایش نقش آموزش در  صلح و توسعه پایدار با تاکید بر کشورهای در حال توسعه/ انجمن ترویج علم ایران/ تهران/ 19 آبان 1393

چکیده:

    جامعه پذیری سیاسی از جمله مفاهیم کلیدی حوزه جامعه شناسی سیاسی است که ناظر بر روند آشنایی، درونی سازی و همنوایی فرد با هنجارها، وظایف، حقوق و نقش های سیاسی خود در جامعه است که از خلال فرایند مستمر آموزشی به جامعه و به ویژه به کودکان، نوجوانان و جوانان و به نسل های آینده منتقل می شود. هدف جامعه پذیری سیاسی تربیت افراد به‌ صورتی است که اعضای موثرجامعه سیاسی باشند. جامعه پذیری سیاسی در ایران هم چون همه کشورها با هدف فرهنگ سازی عمومی از مجاری رسمی و غیر رسمی به صورت مستقیم و غیر مستقیم از طریق نظام آموزشی، نظام رسانه ای و مطبوعاتی و تریبون ها و نهادهای عمومی و نیز عملکرد نخبگان و گروه های مرجع بصورت گسترده در میان آحاد جامعه و به ویژه نسل جوان و آینده سازان کشور توزیع و درونی سازی می شود.

   در فرایند جامعه پذیری سیاسی نقش دولت و نهادهای رسمی و دولتی اهمیتی دو چندان می یابد. این اهمیت در ساختار سیاسی ایران با چهار ویژگی مهم "اقتصاد مبتنی بر نفت"، "رویکرد و فرهنگ اسلامی - ایرانی "، "تنوع و تکثر فرهنگی" و "قرار داشتن در ژئوپلیتیک پرخشونت خاورمیانه" اهمیتی تام و کمال می یابد و مسئولیتی تاریخی، حساس، بی بدیل و سرنوشت ساز بدین دولت می بخشد.

   با چنین مفروضاتی؛ نسبت، رویکرد، عملکرد و مسئولیت دولت و نهادهای دولتی به مثابه کلیتی یکپارچه که از بودجه عمومی و بیت المال اداره می شوند با موضوع، مفهوم و مسئله ای به نام خشونت چگونه است؟ سهم دولت و نظام آموزشی و از جمله برنامه درسی اعم از پنهان و آشکار در فرهنگ سازی صلح و دوستی و جامعه پذیری سیاسی با محتوی، مضمون و تولید ادبیات تساهل، مدارا و رواداری و ممانعت از بازتولید خشونت چگونه است؟ نقش دیگر نهادهای سیاسی – فرهنگی در این عرصه چگونه است و چه قرائت و رویکردی را بازنمایی و به جامعه پذیری سیاسی صلح و خشونت زدایی کمک می کنند؟

    "یک بستر و دو رویا" روایت دوگانگی ها و تعارضاتی است که یکبار "آندره فونتن" تاریخنگار و ژورنالیست فرانسوی و سرمقاله نویس روزنامه لوموند در روایت تاریخ تنش زدایی بعد از دهه 1960 ترسیم کرد و امروز منطقه خاورمیانه و جامعه ایران در عرصه جامعه پذیری سیاسی و فرهنگ سازی بیش از همه به فهم و چاره جویی آن نیاز دارد.تا بدین طریق غیریت سازی و خشونت زایی به حاشیه رانده شده و صلح طلبی و مدارا جویی برکشیده شود.




درج شده در تاریخ جمعه 30 آبان 1393
طبقه بندی: مقالات،  نقد، نظر و بررسی،  گفتگو و هم اندیشی،  اخبار، 
برچسب ها: جامعه پذیری سیاسی، فرهنگ سیاسی، خشونت، صلح، خاورمیانه، ایران، آندره فونتن،

بشیریه: بومی سازی، درونی سازی و کاربردی سازی

گفتگو با مجتبی مقصودی

مهرنامه، سال پنجم؛ شماره 38، مهرماه 1393، ص50 و 51


دکتر بشیریه یکی از مولفان و مدرسان اصلی جامعه شناسی سیاسی در ایران پس از انقلاب بوده اند. فکر می کنید وضعیت این علم در ایران امروز چگونه است و دکتر بشیریه چه تاثیری روی آن گذاشته اند؟

    اجازه می خواهم با رویکردی انتقادی نسبت به سوال شروع کنم که مفهوم و جهت گیری تقلیل گرایانه ای در بطن آن نهفته است. بشیریه تنها یکی از مولفان و مدرسان اصلی جامعه شناسی سیاسی در ایران پس از انقلاب و تنها در محدوده ی دانشگاه نبود. جامعه شناسی سیاسی در ایران به مثابه یک علم، مدیون اندیشه های دکتر حسین بشیریه است. بشیریه تجسم تمام نمای جامعه شناسی سیاسی مدرن در ایران است. مانایی، پایایی و تاثیر سنت فکری و مطالعاتی بشیریه در حوزه جامعه شناسی سیاسی ایران و در سطح کشور، همچون اندیشه های مارکس در سطح جهان است که نه تنها موافقان و موافقان بر جایگاه اندیشه ای و قوت و پایگاه علمی آن اذعان دارند و بخش زیادی از اندیشمندان بعد از مارکس و حتی تا کنون بر له و یا علیه وی قلم فرسایی کرده اند . بلکه، تاثیرگذاری این اندیشه در پرورش نسلی از پرورش یافتگان علوم سیاسی و علوم اجتماعی انکار ناپذیر است. در مورد جامعه شناسی سیاسی ایران نیز چنین است. اصولا مگر می شود از جامعه شناسی سیاسی ایران سخن راند ولی آثار بشیریه را از قلم انداخت.   بشیریه در پیوند نظر و عمل، اندیشه ورزی و سیاستگذاری گام های موثری برداشت و کمتر دانشجو و پژوهشگر حوزه سیاسی – اجتماعی که حداقل مطالعاتی داشته باشد، می تواند نقش این استاد گرانقدر را نادیده بگیرد. چارچوبه های نظری و مفهومی بشیریه و الگوهای اندیشه ای وی همچنان در اکثر کلاس های دانشگاهی تدریس می شود. به نظر من جامعه شناسی سیاسی در ایران بدون بشیریه رشته ای ناتمام و ابتر محسوب می شود.

    برخی معتقدند جامعه شناسی سیاسی به مانند دیگر علوم اجتماعی با سابقه فرهنگی و تمدنی ایران نسبتی ندارد و به طور مشخص  اصطلاحات جامعه شناختی مانند چپ و راست و طبقه متوسط و  ایدیولوژی های سیاسی  گویای اوضاع اجتماعی و فرهنگی ایران نیست. فکر می کنید دکتر بشیریه تا چه اندازه توانست این دانش را در ایران بومی کند؟

    واژه "برخی" مفهومی کلی و بدون هویتی است. ادبیات نفی و سلبی، کلی گویی هایی بدون بنیان های علمی چاره تحلیل، تفسیر و تبیین های جامعه شناسی سیاسی نیست. بدوا مشخص نماییم مشکل ما آیا بشیریه و اندیشه های وی است و یا علمی به نام جامعه شناسی سیاسی؟!  جدای از این نکته که حتی جامعه شناسی سیاسی در تاریخ فرهنگی ایران دارای ریشه های تاریخی است؛ سنت گفتگو و نقد علمی را در این عرصه کارساز می بینم. برخی مفاهیم نظیر نیروها و گروه های اجتماعی، یا به نقل از شما دقیقا همین اصطلاحات چپ، راست، طبقه متوسط سنتی و جدید، احزاب و گروه های ذینفوذ را چه بنامیم که گویای محتوی، مضمون، هویت و ساختار و واقعیت وجودی آنها باشد؟  فراموش نکنیم جامعه شناسی سیاسی با نیروها و گروههای اجتماعی، مفهوم و گونه شناسی دولت، مفاهیم، مسائل و پارادایم ها ...پدیده های اجتماعی، مناسبات و روابط اجتماعی و مطالعات روش شناسی، رویکردی، نظری و آینده پژوهانه سروکار دارد و دقیقا با همین ابزارها می توان جامعه ایران را فهم کرد. قطعا بومی سازی، غنی سازی، کاربردی سازی  درونی سازی از طریق فهم و کاربست انتقادی حاصل خواهد آمد و سهم بشیریه در این عرصه ارج نهادنی است.

   از مهمترین دغدغه های دکتر بشیریه در دهه هفتاد «گذار به دموکراسی» بود. این در واقع، تعیین یک سرفصل برای علوم سیاسی بود که دانشجویان زیادی را هم از خود متاثر کرد؟ فکر می کنید گذار به دموکراسی هنوز هم به عنوان موضوع علوم سیاسی دارای اهمیت است؟

   گذار به دموکراسی به ویژه برای کشورهای در حال توسعه امری مهم، حیاتی و گاه با سرنوشت سیاسی و آینده حاکمیت ملی و تمامیت ارضی کشورها همبسته است. در این عرصه دو رویکرد کلان وجود دارد. سنت جامعه شناسی سیاسی کلاسیک، گذار به دموکراسی را یک پروسه طولانی مدت می داند. دموکراسی ماندگار محصول تجربه ی تاریخی، تمرین دموکراسی، همزیستی قانونمند و بستر سازی های فرهنگی- روانی و آموزشی، اجتماعی و اقتصادی است. در این سنت درونزا؛ آموزش، تمرین دموکراسی و پذیرش، به رسمیت شناختن و شناسایی دیگری از هر دین، مذهب، نژاد، قوم و قبیله و آیینی به مثابه یک ارزش از جایگاه ویژه ای برخوردار است و حقوق شهروندی بدنه و جوهره اصلی دموکراسی را تشکیل می دهد. تجربه دموکراسی های اروپایی بهترین مثال در این عرصه است.

   جامعه شناسی مدرن با تکیه بر نهادسازی های نوین راه میان بر را ترویج و توصیه می نماید. روایتی که در افغانستان و عراق در حال تجربه شدن است و ارزیابی توفیق و یا عدم توفیق آن نیازمند زمان بیشتری است. در این نحله نهادگرایان نوین این نظر را مطرح می نمایند که با نهادسازی و ساختارسازی های مردم سالارنظیر؛ تدوین قانون اساسی، نهاد پارلمان، نظام حزبی، مکانیزم های قانونی و شفاف پیکارهای سیاسی، استقرار نهادهای نظارتی و کنترلی شرایط لازم برای همکاری و تعامل گروه های سیاسی – اجتماعی مهیا خواهد شد و فرایند چند سده ای در کوتاه مدت قبل و گاه به شکل برونزا حصول خواهد بود. آنچه با قاطعیت می توان بیان نمود این است که فارغ از هرگونه رویکردی گذار به دمکراسی برای کشورهای در حال توسعه با مشروعیت نظام های سیاسی و کارآمدی و مقبولیت همبسته است. اگر دکتر بشیریه در دهه 1370 با آینده اندیشی موضوع گذار به دموکراسی را به عنوان دغدغه جامعه شناسی سیاسی ایران مطرح کرد، این موضوع در حال حاضر در سطح خاورمیانه تبدیل به یک اپیدمی و در میان اکثر طبقات و اقشارموضوعی فراگیر شده است. از تونس تا مصر، لیبی، سوریه و یمن متاثر از این مطالبه اجتماعی، فرهنگی و سیاسی اند. علیهذا، امیدوارم در برنامه ریزی جدید آموزشی رشته علوم سیاسی، این سرفصل مهم مغفول نیفتد و آن چنان که شایسته و بایسته است به آن، حداقل با رویکرد انتقادی بدان پرداخته بشود و صد البته جا دارد از نقش و جایگاه دکتر بشیریه در گسترش ادبیات گذار به دموکراسی، به ویژه به جهت بومی سازی، درونی سازی، کاربردی سازی و کمک به امر سیاستگذاری در ایران و از جمله تاثیر ان در اجرای قانون شوراها و تدوین پیش نویس قانون شهروندی تجلیل شایسته ای به عمل آید.

   نظریه گذار به دموکراسی دکتر بشیریه بسیار متکی به نقش نخبگان در فرایند گذار به دموکراسی بود. نظر شما در این باره چیست؟ اتفاقات چند سال گذشته ایران این نوع نگاه را تائید نکرده است؟

  هر چند در کلیت موضوع با شما موافقم و منطقی است و آرزو دارم  که از نخبه سالاری در فرایند گذار به دموکراسی به عنوان حاملان اصلی و پیشگامان این عرصه عبور کنیم و هر فردی به عنوان شهروند مسئول دغدغه محور، سهمی در این فرایند را بر عهده بگیرد؛ ولی چه باید کرد که نمی توان نقش نخبگان سیاسی- اجتماعی و فرهنگی را نادیده گرفت. آنچه در پرسش شما کلیدی است و بنده با آن موافقم: تضعیف طبقه متوسط نخبه گرا در طول 8 ساله گذشته است که عملا با افول وضعیت اقتصادی، کاهش سطح درآمدی؛ استقلال و توانمندی اقتصادی خود را تا حدودی از دست داده است و از اعتماد به نفس گذشته خود در تقویت فرایند گذار به دموکراسی تا حدودی فاصله گرفته است. هرچند با همه ی این ملاحظات این طبقه و این نخبگان همچنان بخت و نقش اول را در گذار به دموکراسی ایفاء خواهند کرد.




درج شده در تاریخ چهارشنبه 7 آبان 1393
طبقه بندی: گفتگو و هم اندیشی،  اخبار، 
برچسب ها: حسین بشیریه، جامعه شناسی سیاسی، ایران، مجتبی مقصودی، مهرنامه،

مجتبی مقصودی در کافه خبر

چگونه می توان داعش را مهار کرد؟
خبر آنلاین / کافه خبر
سعید جعفری پویا

   منطقه پرهویت و پر قومیت خاورمیانه همچنان در ریشه اختلافات و تضادها می‌سوزد، بی آنکه از حجم واگرایی‌ها کاسته شود. نه تنها دولت - ملت‌سازی به مفهوم کامل آن در میان جوامع عربی خاورمیانه شکل نگرفته که همچنان قومیت، دین و مذهب حرف اول و آخر را در یارگیری‌ها و نزاع‌های این جوامع می زند. دکتر مجتبی مقصودی رئیس پیشین انجمن علوم سیاسی معتقد است گام‌هایی برای عبور و خروج از این وضعیت برداشته شده است، اما کافی نبوده است، چرا که غیریت سازی‌های ایدئولوژیک و دینی امکان تعامل و کنار گذاشتن اختلافات را نمی‌دهد. استاد علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز بر این نظر است تا زمانی که با خشونت پاسخ خشونت داده می‌شود نمی‌توان به خروج از این وضعیت امیدوار بود. مجتبی مقصودی که روزهای پایانی تابستان به کافه خبر آمده بود؛ تنها راه پیش روی خاورمیانه گفتگو، تعامل و شکل‌گیری اعتدال با محوریت ایران، ترکیه و عربستان می داند.. رئیس پیشین انجمن علوم سیاسی که طی این سال‌ها توانست تحولی اساسی در این نهاد غیردولتی ایجاد کند و انجمن را به عنوان یکی از موفق ترین مجموعه های علمی غیردولتی کشور معرفی کند، این روزها در کسوت عضو هیئت‌ رئیسه انجمن در صحنه حضور دارد. در ادامه مشروح گفتگوی خبر آنلاین با بانی و مؤسس انجمن علوم سیاسی ایران و مدرس دانشگاه می‌خوانید.

   خاورمیانه عربی همچنان در بن بست شکل‌گیری و تشکیل روند دولت - ملت‌سازی قرار دارد و شاهدیم که مردم این جوامع بیش از اینکه بر اولویت‌های ملی تاکید کنند، همچنان بر مؤلفه‌های قومی، دینی و مذهبی اصرار می‌ورزند. این عقب‌ماندگی از چه عواملی نشأت گرفته است؟

   در منطقه خاورمیانه عربی تقریباً 20 کشور حضور دارند که حدوداً 300 میلیون جمعیت هم در این کشورها زندگی می‌کنند. برای پاسخ به سؤال شما بهتر است ابتدا وضعیت اجتماعی و جمعیتی این مناطق را بررسی کنیم. البته در همه جای جهان ناهمگونی وجود دارد، ولی ناهمگونی منطقه خاورمیانه عربی قابل تأمل است.  تلفیقی از اعراب و دیگر گروه‌های قومی و نژادی در این منطقه حضور دارند. تقریباً حدود 50 میلیون غیر عرب در این منطقه زندگی می‌کنند. اگر بخواهیم به ترکیب جمعیتی به لحاظ قومی، مذهبی و دینی رجوع کنیم، منطقه خاورمیانه خاستگاه ادیان الهی است و بزرگ‌ترین ادیان الهی آنجا هستند و خود این ادیان الهی هم بعدها شاخه‌شاخه شدند. از بین مسلمانان هم دو گروه عمده شیعه و سنی هستند ولی این تنها ترکیب موجود نیست و مجموعه گسترده‌تری مشاهده می‌شوند و حتی ایزدی‌ها، علوی‌ها، دروزی ها در مجموعه مسلمانان حضور دارند که به لحاظ تعلق خاطر تفاوت‌هایی دارند و هر کدام از این‌ها به لحاظ تمرکز جمعیتی در بخش‌هایی از مناطق چند کشور حضور دارند و این خود مخاطره برانگیز است. درعین‌حال اقلیت‌های مسیحی مانند قبطی ها در مصر، ارمنی‌ها در سوریه و لبنان، آشوری‌ها در موصل و مارونی ها در لبنان هم بر پیچیدگی این مجموعه افزوده است. در نتیجه این ترکیب جمعیتی برخواسته از آن خاستگاه دینی - مذهبی  تنوع ویژه‌ای را به این منطقه می‌بخشد. شاید در شرایط عادی شما مطرح کنید که این تنوع ترکیب جمعیتی در همه جای جهان است، بله همین طور است، ولی در همه جای جهان زودتر فرآیند دولت - ملت‌سازی آغاز شده است. گام‌های زیادی برداشته شد و در واقع پروسه دولت - ملت‌سازی را تا اندازه‌ای پیش بردند. اما مشکل آنجایی آغاز می‌شود که پروسه دولت - ملت‌سازی در کشورهای خاورمیانه دیرتر انجام و آغاز شد.

 

   این روند با تأخیر، موفقیت‌هایی هم داشته است؟

     واقعیت این است که این روند چندان قرین توفیق نبوده است. تا حدودی می‌توانیم بگوییم گام‌های اولیه برداشته شد ولی نمی‌توانیم بگوییم به صورت کامل این روند انجام پذیرفته است. اگر ما فرآیند دولت - ملت‌سازی را استحاله گروه‌های قومی، دینی، مذهبی و نژادی در یک بافت اجتماعی فراگیرتر به نام ملت ببینیم، به طور مشخص در خاورمیانه کمتر این رویه انجام شده است. البته طبیعتاً برخی کشورها گام‌های بیشتری برداشتند و در برخی گام‌ها محدودتر بوده است. در واقع مقصود من این است که پروژه دولت - ملت‌سازی به دلایلی به توفیق کامل منتج نشد.

 

   این دلایل را بر می شمرید؟ چه عوامل و مؤلفه‌هایی سبب شده تا این فراگرد قرین موفقیت نباشد؟

   بخشی از این ناکامی و تأخیر متأثر از عوامل برونزا هستند. بخشی هم البته درون‌زا هستند. شاید تفاوت دولت - ملت‌سازی در کشورهای اروپایی و توسعه‌یافته با کشورهای خاورمیانه عربی این است که در آن کشورها بیشتر عوامل درون‌زا تأثیرگذار بوده‌اند، اما در خاورمیانه عربی بیشتر مؤلفه‌های برونزا موثر بوده‌اند. یکی دیگر از دلایلی که این روند قرین موفقیت نشد، انقطاع‌های تاریخی است. اساساً دولت - ملت‌سازی با مفهوم مدرنیته شکل می‌گیرد. یکی از روندهای مدرنیته ورود نهادهای مدرن سیاسی، اجتماعی و فرهنگی به جامعه است. مانند حزب، نهادهای مدنی جدید، مجلس، پارلمان، دستگاه‌های کنترلی و نظارتی قانون اساسی و ارتش نوین، نظام آموزشی نوین و امثالهم جز ابزارهای دولت - ملت‌سازی هستند. یعنی در تمام کشورهایی که دولت - ملت‌سازی را با موفقیت سپری کرده‌اند، این روندها مشاهده شده است. در خاورمیانه عربی هم این روندها آغاز شد، ولی نکته‌ای که وجود داشت این است که این رویه در این کشورها با ایدئولوژی همراه بود و این ایدئولوژی‌ها نتوانست این پروسه را به سرانجام برساند. ضمن اینکه این ایدئولوژی‌ها به صورت کامل و پیوسته نبوده است. در یک دوره‌ای ناصریسم، در دوره‌ای بعثیسم، در دوره دیگر سوسیالیسم و حتی در بازه زمانی دیگر پان عربیسم!. این‌ها اجزایی از ایدئولوژی سازنده دولت - ملت‌های نوین در خاورمیانه عربی بودند. به نظر من این شیوه دولت- ملت سازی به اتمام نرسیدند و هر یک از آن‌ها در یک جایی دچار انقطاع شدند. هر یک از این‌ها با مشکلات درون‌زا و برونزا مواجه شدند. به نظر می رسد تا زمانی که نظام بین‌المللی دو قطبی بود، تکلیف دولت ملت‌سازی‌ها مشخص تر بود. ضمن اینکه ایدئولوژی‌های فائقه که یکی سوسیالیسم و دیگری سرمایه‌داری بود و مشخص بود که شما در  کدام جبهه هستید و آن اردوگاه از شما حمایت می‌کرد. محمل سوسیالیستی خیلی از تکالیف را برای شما مشخص می‌کرد و هدف و مسیر را معین می‌کرد، اما با برداشته شدن چشم‌انداز سوسیالیستی و آرمان‌خواهی‌های سوسیالیستی کل کشورهای خاورمیانه با توجه به فرآیند جهانی شدن، دچار خلاء آرمانی و از هم پاشیدگی فکری شدند. پس یک مولفه انقطاع تاریخی است، دوم عدم بهره‌گیری مناسب و مستمر از ایدئولوژی تمام کننده است و هر از چند گاهی با یک ایدئولوژی رقیب رو به رو شدند. در آوردگاه خاورمیانه عربی در مقابل اسرائیل عدم موفقیت در مقابل آن رژیم به نوعی نقطه منفی در کارنامه دولت - ملت‌سازی آن‌ها هم محسوب می‌شد. یعنی اگر دولت مصر می‌توانست صحرای سینا را پس بگیرد و با اسرائیل مقابله کند، در روند دولت - ملت‌سازی توفیق محسوب می‌شد. هیچ‌یک از این‌ها نتوانستند در مقابل آوردگاه اسرائیل و متحدانش علی‌رغم اینکه 20 کشور بودند قرین توفیق شوند و در نتیجه آن ناتوانی، اصلاً سازه دولت - ملت آن‌ها را هم زیر سؤال برد. البته این مسئله باعث شد تا مؤلفه‌های هویتی را هم پررنگ کند. این مسئله انسجام هویتی را میان اعراب بیشتر کرد ولی تنها در این حد بود که نظام‌ها را حفظ کند. اینکه حرکتی به پیش بردارند که ملت‌های مسلمان منطقه را مجاب کند که این دولت ملت‌سازی موفق شوند خیلی قرین موفقیت نبوده است.


ادامه مطلب

درج شده در تاریخ چهارشنبه 2 مهر 1393
طبقه بندی: نقد، نظر و بررسی،  گفتگو و هم اندیشی،  اخبار،  عمومی، 
برچسب ها: داعش، مجتبی مقصودی، خاورمیانه، کافه خبر، خبر آنلاین، هویت، قومیت،
(تعداد کل صفحات:12)      [1]    [2]    [3]    [4]    [5]    [6]    [7]    [...]   

درباره


دانشیار رشته علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی - واحد تهران مرکزی
موضوعات
آخرین مطالب
آرشیو مطالب
نظر سنجی
مهمترین آسیب پایان نامه های دانش سیاست متاثر از کدام عامل است؟






صفحات جانبی
پیوند ها
ابر برچسب ها
پیوند های روزانه
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
كل مطالب : عدد
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :

mehfa

فالmehfa.com

mehfa.com

mehfa.com