undefined

متن سخنرانی دکتر مجتبی مقصودی

چند گزاره از منظر رئالیسم انتقادی در باب نظام حزبی و انتخابات در ایران

 

نشست پنجم از سلسله نشست های مردم و مشارکت در انتخابات

نظام حزبی و انتخابات در ایران

پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

چهارشنبه ششم آذر 1398

 

 

1-     حزب و انتخابات شاخص های نظام مردم سالاری

"وجود حزب، نظام حزبی، احزاب سیاسی شناسنامه دار و برنامه دار"  در کنار "انتخابات، نظام انتخاباتی، مبارزات انتخاباتی و وجود سازو کارهای های قانونی" دو شاخص مهم در نظام های سیاسی مردم سالار تلقی می شوند.

نظام های مردم سالار شاخص ها، نهادها و سازوکارهای دیگری نظیر؛ پارلمان واقعی (با کارکردهای سه گانه ی نمایندگی، قانونگذاری و نظارت)، دستگاه قضائی مستقل، رسانه ها و مطبوعات حرفه ای و قوانین اساسی هم دارند ولی در این یادداشت این نظام ها را از منظر نظام انتخاباتی و نظام حزبی مورد طرح و بررسی قرار می دهیم.

2-     تغییرات قانونمند و برنامه دار با هدف مشروعیت سازی و بازسازی نظام های سیاسی

از این منظر فلسفه وجودی انتخابات و احزاب نیز رخ می نماید و آن هم اینکه این دو نهاد در بطن خویش تواما"دو عنصر تداوم و تغییر را در نظام های دمکراتیک پرورش و شکل می دهند که در عین حال مشروعیت زا است؛ تغییر در اجزاء، اعضاء، شاخ و برگ ها، مسئولین و مقامات ، در مقابل تداوم، ثبات، ماندگاری ساختارها، ماهیت و سرشت نظام سیاسی

این دو شاخص یعنی "حزب و نظام حزبی" در کنار "انتخابات و نظام انتخاباتی" را می توان از جمله مهمترین "نهادها" و تشکل های سیاسی نظام مردم سالاری و توسعه سیاسی نامید؛ که بدون وجود این دو نهاد عملا بقاء و مشروعیت نظام های مردم سالار بلاوجه می شود.

3-     حزب، استلزامات فعالیت حزبی و کارکردهای آن

حزب سیاسی Political Party  در اصطلاح عبارت است از گردهمایی سیاسی و پایدار گروهی از مردم كه دارای دیدگاه ها و اهداف و برنامه مشترك سیاسی و تشكیلات منظمند و با عضوگیری، پشتیبانی از یکدیگر و کسب حمایت مردمی برای به دست آوردن قدرت سیاسی از راه‌های قانونی تلاش می‌كنند. احزاب سیاسی به علاوه؛ دارای شخصیت حقوقی، تشكیلات پایدار مركزی، شعبات مرتبط و هماهنگ با مركز هستند.

از منظر کارکردی؛ احزاب سیاسی  منطقا باید؛ 1) بازتاباننده‌ نیازها و خواسته‌ها و مطالبات بنیادین لایه ها و طبقات اجتماعی هدف 2) ایفاء نقش و جایگاه تعاملی و واسط بین حكومت، قدرت مستقر از یك‌سو و جامعه‌ مدنی و توده‌های مردم از سوی دیگر. 3) کادر سازی حزبی و آموزشی و توانمندی اعضاء و هواداران برای کسب رای و بستری برای تعلیم و رشد افرادی تشكیلاتی و تحلیل‌گر جهت مدیریت كلان 4) گسترش اخلاق حزبی 5) شکل دهنده به یک هویت جمعی شناسنامه‌دار به نام هویت حزبی جهت تسهیل شناخت اجتماعی .... باشند.

4-     تحزب و سیاست ورزی حرفه ای

توسعه سیاسی با سیاست ورزی حرفه ای و سیاست ورزی حرفه ای با نظام حزبی تعربف می شود. به عبارت دیگر؛ یکی از مهمترین مکانیزم های سیاست ورزی حرفه ای، کنشگری سیاسی از طریق احزاب سیاسی شناسنامه دار و هویت دار است؛ چرا: چون انفرادی نیست، معطوف به اهداف فعالیت گروهی و مبتنی بر خرد جمعی است، تشکیلاتی است، معطوف به کادرسازی است؛ هویت جمعی شناسنامه‌دار را پرورش می دهد، تکاپو های سیاسی را سازماندهی می کند، واقعیت ساختار قدرت را می نمایاند، آموزش سیاسی می دهد، ارتقاء در هرم و ساختار قدرت حزبی را نشان می دهد. سلسله مراتب حزبی را بازنمایی می کند، اخلاق حزبی و تحمل پذیری حزبی را  می آموزاند. در این عرصه، نظام حزبی Party system  نیز به مثابه یک مفهوم نسبی در علم سیاست اشاره به حکومت‌هایی در کشورهای مردم سالار دارد که بر اساس احزاب سیاسی تشکیل می‌شوند. در این حکومت‌ها احزاب سیاسی در قدرت با پایگاه حمایت مردمی امکان کنترل دولت و ایجاد مکانیسم‌های داخلی برای کنترل و مصرف بودجه را دارا می‌باشند. نظام‌های حزبی را می‌توان با میزان تاثیر و تعداد احزاب مؤثر تشخیص داد.

5-     برآمدن نظام حزبی و نظام انتخاباتی در جهان

می توان این دو نهاد را برآمده از الزامات انقلاب کبیر فرانسه، شکل گیری نظام پارلمانی نوین و رشد و نمو دولت های ملی دانست که مشروعیت خود را از طریق مردم و صندوق های رای کسب می کردند که هر از چند گاهی مردم با حضور خود بر سر صندوق های رای به به بازسازی و تغییر کارگزاران سیاسی- اجرایی کشور و به عبارتی به بازسازی و بقاء مشروعیت نظام های سیاسی مبادرت می کنند و عملا نفسی تازه در رگ های نظام های سیاسی موجود می دمند و خونی تازه در رگ های نظام های سیاسی خود به جریان می اندازند.

6-     شکل گیری نظام انتخاباتی در ایران

پس از امضای فرمان مشروطیت توسط مظفرالدین شاه در ۱۲۸۵(1906)یک مجلس موقت (که از آن با عنوان اولین مجلس مؤسسان نیز نام برده شده) برای تدوین نظامنامه انتخابات مجلس ملی در تهران گشایش یافت. نمایندگان آن عمدتاً تجار، روحانیون، و رؤسای اصناف بازار تهران بودند. بر اساس این قانون انتخاب‌شدگان به شش طبقه تقسیم می‌شدند: شاهزادگان و قاجارها، روحانیون و طلاب، اعیان و اشراف، تجار داری تجارتخانه معیّن، مالکان با دست کم هزار تومان دارایی و صنعتگران و پیشه‌وران از صنوف شناخته شده و دارای مغازه‌ای با شرایط مشخص. انتخاب‌شوندگان شامل ۱۵۶ نماینده بودند که از این تعداد ۶۰ کرسی به تهران و ۹۶ کرسی به دیگر ایالات اختصاص داده شده بود. نامزدهای پارلمانی می‌بایست خواندن، نوشتن و تکلم به زبان فارسی را قادر باشند. مقرر گردید انتخابات ایالتی در دو مرحله انجام شود. در مرحله نخست انجمن‌های ایالتی تشکیل و سپس از میان آن‌ها نمایندگانی برای مجلس ملی برگزیده شوند، اما انتخابات در تهران در یک مرحله انجام می‌شد.

7-     شکل گیری و تاسیس احزاب در ایران

تاسیس احزاب سیاسی در ایران به انقلاب مشروطه و دوره دوم مجلس شورای ملی بر می گردد. این سابقه حدودا 110 ساله پیش تر از بسیاری ازکشورهای آسیایی حاصل آمده است. سال ها پیش از آن، انجمن های مخفی، با اهداف سیاسی و مبارزاتی، با اقتباسی از تشکل های پنهان و نیمه پنهان غربی، از جمله فراماسونری، از یک سو، و بهره گیری از پیشینه انجمن های سیاسی و عملیاتی جنبش های شورشی در تاریخ ایران، و نیز تجربه انقلابیون مهاجر در قفقاز و روسیه به وجود آمدند و الگوی اولیه احزاب سیاسی در ایران شدند.

از اوایل مجلس دوم، دو حزب «دموكرات عامیون» و «اجتماعیون اعتدالیون» در کنار احزاب کوچکتری چون اتـفاق و تاسیس و آغاز به فعالیت کردند. در مـجلس دوم، بسیاری راه‌حل سیاسی كشور را تشكیل احزابی می‌دانستند كه مواضع خود را صریح بیان و از آن دفاع كنند.

8-     احزاب و انتخابات؛ گونه هایی از نهادهای نشایی در ایران

اگر نشاکاری به عمل انتقال و کاشت نشاء به زمین اصلی گفته شود و نشاء، ناظر بر گیاه کوچکی است که قسمتی از دوره رشد خود را در محیطی با نور و دمای کنترل شده می گذراند و پس از مساعد شدن آب و هوا به زمین اصلی منتقل می شود؛ بدین لحاظ، بخش قابل توجهی از نهادهای مدرن در ایران نظیر؛ احزاب و انتخابات و پارلمان نشایی هستند و این نهادهای نشایی چون کشورهای مادر و مبداء کارکردهای واقعی و مورد انتظار را نداشتند و دچار ناکارکردی، بدکارکردی و کژکارکردی شدند. البته این نهادها، ابداعات، اختراعات و اکتشافات محصول جامعه بشری است و اگر چه خاستگاه و مبدایی داشته است؛ محدود و محصور به جغرافیای خاصی نماندند؛ لذا، هر چند جوامع بشری در هر مکان و زمان قرار نیست چرخ را مجددا بسازند ولی تا موقعی که این متناسب سازی و متناسب بودگی با دیگر سازه ها و زیر ساخت های اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی پدید نیاید، این چرخ کارکرد خود را نخواهد داشت. 

9-     تعاملات نظام حزبی و نظام انتخاباتی در ایران

نظام یا سامانه و یا سیستم ناظر بر مجموعه ای از بازیگران، نهادها، اجزاء، قوانین و روابطی است که نحوه چینش، نحوه توزیع مسئولیت ها و ماموریت ها، نوع رابطه ی تعریف شده اعم از تعاملی، خطی و یا سلسله مراتبی بر خوب کارکردی و یا بد کارکردی آن نظام، بر بازیگران و اجزاء آن نظام، و در کل سامانه تاثیر می گذارد و موجبات بدکارکردی، ناکارکردی آن نظام می شود. بدین لحاظ می توان ادعا کرد نظام حزبی (شامل بازیگران و کنش گران حزبی، احزاب سیاسی، قوانین و آیین نامه های مرتبط با احزاب سیاسی، نوع کنش گری، سازوکار های و روابط درون و برون حزبی و با دولت) با نظام انتخاباتی (شامل؛ قوانین و آیین نامه های انتخاباتی، دستگاه های نظارتی و اجرایی، تعیین و تمهید حوزه های انتخاباتی) در طول 110 ساله اخیر رابطه ای دو سویه داشته اند. از یکدیگر تاثیر پذیرفته و بر یکدیگر تاثیر گذارده اند. در ایران نظام انتخاباتی شامل مجموعه ای از انتخابات از جمله انتخابات ریاست جمهوری، انتخابات مجلس شورا، مجلس خبرگان و شوراهای شهر و روستا می شود.

10- فرمالیسم و نگاه مضیق؛ دو سویه ی نظام انتخاباتی

در حیات نظام انتخاباتی ایران؛ بجز چهار دوره کوتاه ناشی از کودتای محمد علی شاه- لیاخوف در مجلس اول، اولتیماتوم و اشغال ایران و انحلال مجلس دوم، فترت و تعطیلی مجلس بین مجلس چهاردهم و پانزدهم در دهه 1320 ه.ش متاثر از جریان اشغال ایران، وقایع آذربایجان و کردستان در دوره نخست وزیری قوام السلطنه و انحلال مجلس 17 متاثر تلاش دکتر مصدق برای کسب اختیارات ویژه از مجلس، نظام انتخاباتی و انتخابات در دوران مشروطه ساری و جاری بوده است؛ درجمهوری اسلامی ایران علیرغم بروز وقابع و رخدادهای مهم همواره انتخابات بدون هرگونه وقفه ای، بصورت ادواری و به موقع برگزار شده است.

در دوره رضا شاه و جمهوری اسلامی ایران ما اصولا دوره های فترت انتخاباتی نداریم و معمولا انتخابات در مورد مقرر و با تشریفات خاص برگزار شده و می شود و از منظر نظام سیاسی مستقر این نظم دوره ای و ادواری از جمله برگ های زرین و سند مشروعیت نظام های سیاسی است.و این در حالی است از زمان صدور دست خط مشروطه توسط مظفر الدین شاه تا استقرار دولت رضا شاه و از اواسط دهه ی 1320 ه.ش تا 1332 در کشور شرایط گذار و بی ثباتی حاکم بوده است؛ در حالی که شکل گرایی مفرط فارغ از کارکردهای واقعی در دوره رضاشاه این مجلس را به مهر لاستیکی تبدیل نموده بود و تنها موید و آلت دست اراده شاهانه بود.

در خصوص نظام های انتخاباتی بزرگترین دسته بندی ناظر بر تقسیم بندی رویکردی به مضیق و موسع است که در مقاطع اقتدار نظام های سیاسی از سوی متولیان و مجریان اصلی نظام انتخاباتی بصورت مضیق و تحدید شده اجراء گردیده است. در جمهموری اسلامی در گذر زمان رهیافت مضیق در فرایند همه ی انواع انتخابات تشدید شده است تا جایی که رای مردم و اراده توده ها در حق تعیین سرنوشت از طریق مکانیزم های قانونی و انتخابات بلاوجه گردیده است.

نظام انتخاباتی در جمهوری اسلامی با کنترل و نظارت چند لایه از دستگاه های اطلاعاتی تا وزارت کشور و شورای نگهبان عملا فعالیت احزاب سیاسی و نیروهای مستقل و منتقد را بلاموضوع نموده و "نظام اختگی" را فضای سیاسی کشور و از جمله احزاب ساری و جاری ساخته است.

11- نظام انتخاباتی و مفاهیم انتزاعی؛ آزاد، عادلانه، شفاف و منصفانه

در حالی که انتخابات یکی از شاخص های نظام های دمکراتیک است؛ در عین حال صرف برگزاری ادواری و به موقع انتخابات رافع مسئولیت بانیان، حاملان و مجریان نظام انتخابات در تعهد به اجرای صفات چهارگانه ی ؛ آزاد، عادلانه، شفاف و منصفانه در انتخابات نیست. حال آنکه در عمل در نظام انتخاباتی ایران تمهید و تامین این صفات برای انتخابات دور از دسترس بنظر می رسد.

12- نظام حزبی در ایران؛ از معلولیت پیشینی و ساختاری تا دورهمی های محفلی

تشکیل نظام حزبی از دل فعالیت های پنهانی چون فراماسونری و سپس انجمن های مخفی نظیر کمیته مجازات، انجمن باغ میکده، انجمن زرگنده و آهن، انجمن تبریز و ده ها انجمن مخفی شروع نامناسبی را برای احزاب سیاسی در ایران رقم زد. در حالی که نظام حزبی در کشورهای توسعه یافته با شفافیت آغاز بکار کرد؛ در این روند با مخفی کاری و پنهانکاری آغاز شد

مقاومت دولت در پذیرش و شناسایی نقش و جایگاه واقعی و مواردی زیادی  تاسیس احزاب دولتی، مهندسی نظام حزبی و هفت خان رستم اخذ مجوز از کمیسیون ماده 10 احزاب، کسب استعلام، اساسنامه های تیپ، نظام یارانه ها، در کنار بستگی های قومی، قبیله ای و خانوادگی و باندی، احزاب را تبدیل محافل بزرگ خانوادگی و یک دورهمی بزرگ با هدف کسب و یا حفظ قدرت تبدیل تبدیل کرد.

موسمی بودگی، مرکز پایه بودگی.... احزاب اپوزیسیون.... جامعه ایران را از ظرفیت های نظام حزبی در ایران محروم ساخت

 

جمع بندی: تجربه نظام حزبی و اتنخابات در بیش از یکصد سال اخیر نشان می دهد؛ دموکراسی و توسعه سیاسی زمانمند است. مسیر توسعه سیاسی مسیری پر سنگاخ و با افت و خیز و نوسان  است و در عین حال این تجربه این پرسش را پیش رو می گستراند که  با توجه به تجربه حاکمیت نظام های اقتدار دل بستن به صندوق رای تواما هزینه سنگین ایجاد امید و سرخوردگی را موجب شده است و تا جایی که برخی تحلیل گران از این زاویه با گذار از تغییرات دمکراتیک دل بستن به صندوق رای در ایران را خطای راهبردی می دانند.

 





درج شده در تاریخ سه شنبه 19 آذر 1398
طبقه بندی: گفتگو و هم اندیشی،  اخبار،  عمومی، 
برچسب ها: متن سخنرانی دکتر مجتبی مقصودی، نظام حزبی، انتخابات در ایران، رئالیسم انتقادی، نشست مردم و مشارکت در انتخابات،

پژوهشکده مطالعات فرهنگی و ارتباطات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار می نماید:

 

 

نشست پنجم از سلسله نشست های مردم و مشارکت در انتخابات

 

نظام حزبی و انتخابات در ایران

 

با سخنرانی

دکتر داود فیرحی

دکترمجتبی مقصودی

 

دبیر علمی نشست

دکتر عباس خلجی



زمان : چهارشنبه 6 آذر 1398 ساعت: 14 تا 16

آدرس: بزرگراه کردستان، خیابان دکتر آئنیه وند ( 64 غربی )، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، سالن اندیشه




درج شده در تاریخ دوشنبه 4 آذر 1398
طبقه بندی: نقد، نظر و بررسی،  گفتگو و هم اندیشی،  اخبار،  عمومی، 
برچسب ها: نظام حزبی و انتخابات در ایران، مجتبی مقصودی، داود فیرحی، عباس خلجی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی،
  انتخابات هیات مدیره دوره هفتم انجمن علوم سیاسی ایران



 دوشنبه، ششم آبان ماه ١٣٩٨، رأس ساعت ١٦، انتخابات هفتمین دوره هیأت مدیره علوم سیاسی ایران برگزار گردید. در ابتدای این جلسه، رییس (دكتر سید عبدالامیر نبوی) و نایب رییس (دكتر قدیر نصری) هیأت مدیره دوره ششم، گزارش عملكرد این  دوره را ارایه كردند، سپس خزانه دار (دكتر علی مرشدی زاد) و بازرس (دكتر امیر هوشنگ میركوشش)   دوره ششم، گزارش گردش مالی دوره مذكور را قرائت نمودند.  

در ادامه برنامه، انتخابات دوره هفتم برگزار گردید. طبق آیین نامه  انجمن های علمی، مدیریت مجمع عمومی فوق العاده را كسانی عهده دار می شوند كه قصد كاندیداتوری برای دوره جدید را ندارند. 

بر این اساس، رییس و نایب رییس  دوره اخیر (دكتر نبوی و دكتر نصری) كه نامزد دوره هفتم نبودند، هدایت مجمع را عهده دار شدند. پس از توضیحات مقررات از سوی نماینده وزارت علوم، شانزده  نفر (آقایان دكتر محمدتقی قزلسفلی، دكتر سلمان صادقی زاده، دكتر سیدجلال دهقانی فیروزآبادی،  دكتر محمدجواد حق شناس، دكتر حمید احمدی، دكتر وحید سینایی، دكتر محسن خلیلی، دكتر محمد علی تقوی، دكتر کیومرث اشتریان، دكتر امیرمسعود شهرام نیا، دكتر سیدمسعود موسوی شفایی، دكتر امیرهوشنگ میركوشش، دكتر مجتبی مقصودی، آقای سیروس عباس زاده، خانم دكتر مهدخت ذاكری و دكتر الهه كولایی) نامزد هیأت مدیره و سه نفر (دكتر سعید شكوهی، خانم فهیمه قربانی و دكتر سیمین حاجی پور) نامزد بازرسی انجمن شدند. 

  بعد از برگزاری انتخابات و شمارش آرای مأخوذه (٨٩ رای)، هفت نفر زیر به ترتیب بعنوان اعضای هیأت مدیره دوره  هفتم انتخاب شدند: 

دكتر مجتبی مقصودی، 
دكتر الهه  كولایی، 
دكتر سید مسعود موسوی شفایی،
 دكتر كیومرث  اشتریان، 
دكتر جلال الدین دهقانی فیروز آبادی،
 دكتر محمدتقی قزلسفلی (علی البدل اول)  و دكتر سلمان صادقی زاده (علی البدل دوم). 


 همچنین دكتر سعید شكوهی بعنوان بازرس اصلی و دكتر سیمین  حاجی پور ساردویی بعنوان بازرس علی البدل، بیشترین رای اعضا را بدست آوردند.

  جلسه با تبریك حضار و اعضای هیأت مدیره ششم به منتخبین جدید خاتمه پذیرفت.



درج شده در تاریخ سه شنبه 7 آبان 1398
طبقه بندی: گفتگو و هم اندیشی،  اخبار،  عمومی، 
برچسب ها: انتخابات هیات مدیره، دوره هفتم، انجمن علوم سیاسی ایران،


همکاران و همراهان گرامی

با سلام و احترام،

همان گونه که مستحضرید، فردا عصر دوره سه ساله فعالیت های هیات مدیره ششم انجمن به پایان می رسد و با رای اعضای محترم انجمن، هیات مدیره هفتم انتخاب خواهد شد.
به نظرم، اکنون زمان مناسبی برای طرح چند نکته به نمایندگی از اعضای ششمین دوره هیات مدیره انجمن است:

اول. هیات مدیره فعلی از همان ابتدای استقرار در سال ۹۵ با مطالبات متنوع علمی و صنفی اعضاء و جامعه مخاطب خود روبرو بود‌. بنابراین در این مدت کوشیده شد ضمن احترام به تمامی زحمات گذشته، تمامی فعالیت ها در چارچوب پاسخگویی به این مطالبات و نیازها سامان یابد و بیانیه ها، عناوین همایش های سالانه و عمده نشست های تخصصی نیز بر همین اساس تعریف، تنظیم و دنبال می شد.

دوم. هیات مدیره فعلی همیشه بر این باور بوده است که انجمن، خانه امید و پناهگاه جامعه علوم سیاسی و روابط بین الملل ایران، به ویژه دانشجویان، است. بنابراین انجمن در این مدت خود را نه رقیب دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی دید و نه در پی انجام وظایف اغلب برزمین مانده آنها برآمد. برعکس، از ابتدا تصمیم برآن شد که از تمامی ظرفیت ها و پیشنهادها به نحوی مناسب و روشمند، به خصوص در چارچوب کمیته های علمی، استفاده شود.

سوم. نیت و همت اعضای هیات مدیره فعلی همواره بر این بوده است که اقدامات و مواضع انجمن بر پایه حفظ منزلت علمی و استقلال مدنی این نهاد باشد و سخنان یا رفتارها موجب آسیب دیدن این ویژگی نشود. همه می دانیم که حفظ و تداوم جایگاه علمی و مدنی انجمن همواره در گروی اجتناب از شتابزدگی، ورود به بازی های سیاسی، مریدبازی یا حضور در میدان حاشیه هاست و البته این امر منافاتی با موضع گیری فعالانه در قبال مهمترین رویدادها و حوادث ندارد.

چهارم. هیات مدیره فعلی درعین کمبود امکانات، ذهن خود را در تهران محصور نکرد و تلاش گسترده ای برای شکل گیری شبکه علوم سیاسی و روابط بین الملل کشور انجام داد. در این مدت علاوه بر تاسیس شعبه کرمانشاه، اقدامات اصلی راه اندازی شعب یزد، ایلام، یاسوج و تبریز نیز انجام شد که امید است همین امسال به نتیجه برسد و به زودی شاهد پیوندخوردن دانش و تجربه تمامی دانشگاه های کشور باشیم.

پنجم. در این مدت، ایده ها و برنامه هایی هم از سوی هیات مدیره و هم از سوی کمیته های علمی مطرح می شد که متاسفانه به خاطر مشکلات اغلب اجرایی و مالی، به ثمر نرسید. واقعیت تلخ آن است که هرگونه فعالیت مستقلانه علمی در کشورمان با ده ها مشکل و دست انداز روبرو است. در هر حال، امیدواریم این گونه ایده ها و برنامه ها با درایت و پیگیری هیات مدیره بعدی به نتیجه برسد و موجب نشاط و سرزندگی بیشتر جامعه علوم سیاسی و روابط بین الملل کشور شود.

ششم. هرگونه کامیابی و موفقیتی در این سه سال به دست آمده، نتیجه برنامه ریزی و کار دسته جمعی بوده است و چه کسی است که نداند بخش عمده و اساسی این موفقیت ها بخاطر تلاش همکاران عزیز در کمیته های علمی بوده است؟ درست است که کمیت و کیفیت فعالیت های کمیته های علمی یکسان نبود و گاه انتقاداتی را پدید می آورد، اما نمی توان بر زحمات بی چشمداشت و همراهی تمامی همکاران عزیز چشم بست و صمیمانه سپاسگزاری نکرد.

هفتم. به رغم تلاش جهت انتخاب زمانی مناسب برای برگزاری انتخابات هیات مدیره جدید، این امر ممکن نشد. درواقع، با توجه به قواعد و مقررات دست و پا گیر اداره ثبت شرکت ها و وزارت علوم، فردا (۶ آبان) تنها روزی بود که توانستیم برای برگزاری مجمع عمومی و فوق العاده هماهنگ کنیم. برای همین به نمایندگی از هیات مدیره، از تمام دوستان و همکاران ارجمند دعوت و درخواست می کنم از سر لطفی که همیشه به انجمن داشته اند، در دو نشست فردا - انتخابات و اصلاح موادی از اساسنامه - شرکت و اظهارنظر کنند.

هشتم. تمامی اعضای پیوسته انجمن از حق مساوی حضور در عرصه رقابت و رای گیری برخوردارند. بنابراین هیات مدیره ششم ضمن دعوت از تمامی دوستان عزیز برای کاندیداتوری و حضور جدی تر در مسیر سیاستگذاری و برنامه ریزی فعالیت های انجمن، بر بی طرفی خود در فرآیند انتخابات تاکید می کند و آن را یکی از مهمترین نشانه های سلامت نشست فردا می داند.
در نهایت، ضمن آرزوی موفقیت برای تمامی دوستان عزیزی که انجمن را در سه سال گذشته صبورانه یاری کردند، از هم اکنون دستان اعضای هیات مدیره بعدی را به گرمی می فشاریم و آمادگی خود را برای همکاری و انتقال امور اعلام می کنیم.

یادداشت آقای دکتر عبدالامیر نبوی
رئیس هیئت مدیره انجمن علوم سیاسی ایران



درج شده در تاریخ یکشنبه 5 آبان 1398
طبقه بندی: نقد، نظر و بررسی،  گفتگو و هم اندیشی،  اخبار،  عمومی، 
برچسب ها: انتخابات هیئت مدیره انجمن علوم سیاسی ایران، عبدالامیر نبوی،


"انجمن های علمی، انتخابات و مسئولیت مدنی ما"

  •  در آستانه برگزاری انتخابات هفتمین دوره هیات مدیره انجمن علوم سیاسی ایران، انتشار یادداشت "انتخابات هیات مدیره انجمن علوم سیاسی ایران و هفت نکته ضروری" را بایستی به فال نیک گرفت. این یادداشت کوتاه حاوی تاملات و نکاتی جدی است، چراکه ضمن توجه به جایگاه انجمن علوم سیاسی و انتخابات آن به عنوان یک نهاد علمی- مدنی با کارکردهای جدی و تاثیرگذار، دریچه جدیدی به مسیر آتی و محتمل انجمن می گشاید و جایگاه آن را به مثابه یک "تشکیلات آوانگارد" در مجموعه علوم سیاسی ارتقاء می دهد. این امر به نوبه خود ارزشمند تلقی می شود و در کلیت، محل تاکید جامعه علوم سیاسی ایران است.

  •  با توجه به تجربه فعالیت های علمی و مدنی، به خصوص در انجمن علوم سیاسی ایران، به نظر می رسد دیگر نیازی به تکرار اهمیت مواردی چون اجتناب از بی تفاوتی، شهامت، خلاقیت و مداومت در هرگونه فعالیت انجمنی نباشد؛ چرا که از لوازم و الزامات این گونه فعالیت ها چنین کارکردها و رویکردهایی است که به صورت داوطلبانه و بی چشمداشت محقق می شود و طرح روزشمار "نذر مدنی" می تواند محل تظاهر گردد. 

با این همه، تاکید بر یک مطلب کلیدی در یادداشت مذکور و بسط و تکمیل آن ضروری است و می تواند پرتوی بر مسیر آینده انجمن بیفکند.

  • شاید نکته بنیادی در هرگونه فعالیت های علمی مدنی و مستقلانه آن است که  فعالیت مدنی با فعالیت حزبی تفاوت دارد و نباید اشتباه گرفته شود. مسئولیت، ماموریت و گستره اختیارات انجمن های علمی بر اساس اساسنامه تیپ انجمن ها که به تایید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری رسیده، در این زمینه مشخص و مرور آن مناسب است. به همین دلیل است که "تنوع و  تکثر" در ترکیب اعضای هیات مدیره انجمن ها همواره مورد پذیرش و اصرار جامعه علمی کشور بوده و حتی الامکان از دسته بندی ها، باند بازی ها، تقلیل گرایی ها و کارهای لیستی اجتناب شده است. 
البته از بدو تاسیس انجمن علوم سیاسی ایران در سال ۱۳۸۲ کم وبیش تلاش هایی برای کسب جایگاهی ویژه در این نهاد انجام شده که به دلیل مشارکت همه علاقمندان، با این روند آسیب زا مقابله شده است؛ روندی که در صورت کامیابی، این جمع علمی را به یک ساختار متصلب حزبی فرو می کاهد و تکثر گرایش ها و تنوع دیدگاه ها را سرکوب می کند.

  • بدیهی است که باید برای فعال کردن انجمن اندیشید و راه های مناسبی برای آن یافت که می تواند از رهگذر تعهد به "میثاق ها و مسئولیت حرفه ای" و "وفای به عهد" در قالب شفاهی، کتبی و عملی در کنار "نظارت مستمر" و مطالبه اعضاء و بازرس محقق شود. باز از همین منظر "تقویت جایگاه نهاد بازرسی انجمن" مناسب می نماید.

چه این راه را بپذیریم و چه راه های دیگری را برای ارتقای کمیت و کیفیت فعالیت های این انجمن و حفظ انسجام هیات مدیره پیشنهاد کنیم، باید بپذیریم این نهاد با همین ترکیب متنوع و متکثر اعضای هیات مدیره تاکنون گام های بلندی برداشته و هیات مدیره ۶ دوره انجمن با ساختاری کاملا دموکراتیک از خلال انتخابات سالم؛ کم و بیش توانسته است جامعه علوم سیاسی را نمایندگی کنند.  

  • حال باید پرسید که با رویکردی حزب گونه یا لیستی شدن انتخابات، آیا هیئت مدیره نماینده تکثر و تنوع موجود در جامعه علوم سیاسی کشور خواهد بود و آیا این امر (لیستی شدن انتخابات در یک انجمن) با سلامت انتخابات انجمنی علمی همخوانی دارد؟ همچنین اگر انتخابات لیستی باشد، آن وقت پرسش از "سرلیستی" و احتمال دخالت "ساختارها و تشکیلات بیرونی" نیز پیش می آید.

  • یکی دیگر از آفات چنین رویکردی، به نظر می رسد، "شعارزدگی و اتخاذ رویکرد پوپولیستی" خواهد بود که به نوبه خود در زمره آسیب های احتمالی چنین نگرشی می تواند گردد. منطقا از جامعه علمی انتظار می رود از شعار زدگی بپرهیزد و به جای تلاش برای جذب آرای خاموش و نیروهایی که در حاشیه قرار دارند به شایسته سالاری، کسب تعهد عملی  و وقت گذاری و اخلاق حرفه ای توجه بیشتری بنماید.
تنها رای دهندگان صلاحیت تعیین افراد به عنوان هیات مدیره را دارند و می توانند تعیین کنند که این هیات جای چه کسانی است.

  • نهایتا بایستی عرض کنم جملات فوق مانند یادداشت مذکور "با اشتیاق و دلسوزی برای اطلاع انتخاب کنندگان و نامزدهای این دوره" نوشته شده است و امیدوارم با مشارکت گسترده و آگاهانه همکاران و علاقمندان شاهد مرحله دیگری از تکامل انجمن و افزایش توان تاثیرگذاری آن باشیم.

شکی نیست که حفظ و ارتقای بنای عظیم انجمن علوم سیایی ایران که خشت خشت آن به سختی بر روی هم گذاشته شده و امروز میراث دار آن به مثابه یک نهاد علمی، مدنی، دموکراتیک و مستقل هستیم، یک مسئولیت فردی، اخلاقی و حرفه ای است.

دکتر مجتبی مقصودی



درج شده در تاریخ چهارشنبه 24 مهر 1398
طبقه بندی: گفتگو و هم اندیشی،  اخبار،  عمومی، 
برچسب ها: انجمن علوم سیاسی، انتخابات هیات مدیره، دکتر مجتبی مقصودی،


انتخابات هیأت مدیره انجمن علوم سیاسی ایران و هفت نكته ی ضروری


 انشاالله اوایل آبان ماه ١٣٩٨ ، مراسم انتخاب ِ هیأت مدیره برای سه سال آتی ( ١٣٩٨ تا ١٤٠١ ) برگزار می شود. بعنوان یك عضو جامعه علوم سیاسی ایران ، كه طی سه سال اخیر با افتخار و اشتیاق در خدمت رشته ام بوده ام و به آن عشق می ورزم ، مواردی را به اطلاع  انتخاب كنندگان و نامزدهای این دوره عرض می كنم و امیدوارم توجه  جدی به این نكات ، كیفیت انتخاب را ارتقا دهد و انجمن بتواند نگهبانی بیدار و مشروع برای صیانت از حریم ارجمند علم سیاست بماند. ضمنن از آنجا بنده نامزد دوره جدید نخواهم شد و هوادار هیچ فرد و دسته ای نیستم ، امیدمندم سخنانم از سر بیطرفی و دلسوزی تعبیر شود و نه چیزی دیگر ! 

نكته نخست ؛ تماشا  و بی تفاوتی ، زشت  است!

از آنجا كه ما دانشوران سیاست ، رقابت و مشاركت را دو ركن كلیدی دموكراسی می شماریم و هماره درس آن را داده ایم ، زیبنده است كه همه اعضا در انتخاباتْ  مشاركت نموده ، به مشروعیت بیشتر هیأت مدیره منتخب  كمك نمایند. لذا هر فرد و دسته ای كه  مشاركت و رقابت نمی كند عقلاً حق داوری و نقد را از خود سلب می نماید.

نكته دوم . آزادیِ قابل قبول ! 

بالغ بر هزار روز فعالیت حرفه ای اینجانب در انجمن علوم سیاسی ، موید این نكته است كه  انجمن ، موثرترین ظرفیت را در بین انجمن های علوم انسانی داراست و لذا همبستگی اعضای آن ضروریست. آزادی عمل انجمن به اندازه ای شایان تحسین ، تامین است و هیچ مانع و رادعی برای تعقیب منافع اعضا و ملاحظات این دیسیپلین وجود ندارد. 

نكته سوم.  رأی به لیست ! 

اندك تجربه زیسته ی من  می گوید بهتر است نامزدهای گرانقدر ِ انتخابات هیأت مدیره  ، بصورت لیستی و هر لیست تحت نام یك دانشور سرشناس سیاست در انتخابات شركت كنند یعنی رای دهندگان به لیست رای دهند. طبعاً اعضای هر لیست بخاطر قرابت فكری و سازگاری حرفه ای ، بهتر می توانند تصمیم سازی و همراهی كنند. 

 نكته  چهارم . نذرِ  مدنی ! 

كسانی كه فكر می كنند عضویت در هیأت مدیره  ، موجب نان و نام است سخت در اشتباهند . بهترست هر كس  كه وقت كافی ندارد و اهل خلاقیت  و كار اجرایی نیست وقت خودش را  تلف نكند. كار انجمنی ، عمیقاً مستلزم دویدن ، هزینه كردن ( از داشته های شخصی) و ابتكار عمل و شمّ و شهامت است. سه سال كار داوطلبانه و بی چشمداشت ، نوعی ادای دین و نذر مدنی است نه چیز دیگر. 


 نكته  پنجم .  شهامت  ؛ 

انجمن مجال و محلیست برای كسانی كه دغدغه دارند اما صدا و دغدغه شان شنیده نمی شود. انتخابات فرصت است برای آن دسته از هیأت علمی دانشگاهی كه گمان می برند  مورد بی مهری قرار گرفته اند ، زنانی كه دارای دغدغه و برنامه اند و برای محققان و استادانی كه می توانند صدای جامعه سیاست باشند پیشگام شوند ، نوا و هوا و  صدای تازه ای را  نمایندگی كنند. 

 نكته ششم . خلاقیت ؛ 

انجمن ، جای ژنرالها و افراد چند 
شغله ، نامحبوب  در آكادمی ، بخشی نگر ، فاقد نفوذ ، كارآموز و افراد تكراری نیست . فقط  دانشوران  حرفه ای ، دارای مجال ، ملی اندیش ، آشنا به مناسبات قدرت و خلاق هستند كه می توانند جامعه بزرگ علوم سیاسی  را راهبری  كنند. 

نكته هفتم . مداومت  ؛  

راه مفید و مطلوب ،  انباشت تجارب و مداومت خردمندانه  ی برنامه هاست. بهرحال ،  طی دوره  های گذشته ، بودند افرادی كه از وقت و جیب و آبروی خود مایه گذاشته و انجمن  را به مقام منیع كنونی  ارتقا داده اند . بهتر است منتخبین جدید ، عین راننده ای متبحر ، گذشته  را بسانِ یك آیینه ببینند ؛ نه به آن خیره شوند و نه  آن را از جا بكٓنند كه هر دو خطاست.

دکتر قدیر نصری ( عضو هیات علمی دانشگاه خوارزمی )



درج شده در تاریخ چهارشنبه 24 مهر 1398
طبقه بندی: گفتگو و هم اندیشی،  اخبار،  عمومی، 
برچسب ها: انجمن علوم سیاسی، انتخابات هیات مدیره، دکتر قدیر نصری،

 سخنرانی دکتر مجتبی مقصودی

"گفتمان صلح در حاشیه؛ روایتی از مصلحت اندیشی ها، روزمرگی ها و فراموشی ها"

 

دوم مهر ماه

خانه اندیشمندان علوم انسانی

 


سه نکته مقدماتی:

این سه نکته عبارتند از: اول؛ محدوده و رویکرد پژوهش معطوف به ایران و  بیشتر از منظر جامعه شناسی سیاسی است. دوم؛ در راستای طرح مسئله و بررسی موضوع تنها به طرح محدودی از گزاره های بسنده می کنم و طرح کاملتر و دقیق تر موضوع نیازمند جلسات متعدد و پژوهش های گسترده تری است که همخوانی و فرصت چندانی برای طرح و بررسی در یک نشست محدود نیست و سوم؛ تاکید بر صلح در مفهوم کلاسیک و سنتی در این سخنرانی است.



برای مشاهده ادامه مطلب بر روی گزینه " ادامه مطلب " کلیک کنید.


ادامه مطلب

درج شده در تاریخ پنجشنبه 4 مهر 1398
طبقه بندی: گفتگو و هم اندیشی،  اخبار،  عمومی، 
برچسب ها: صلح، نشست صلح، گفتگوی جهانی هزاره سوم، دکتر مجتبی مقصودی، انجمن علمی مطالعات صلح ایران،
بمناسبت روز جهانی صلح
 با مشارکت انجمن علمی مطالعات صلح ایران

 سخنرانان 

دکتر مجتبی مقصودی
دکتر سیدحسین سراج زاده
دکتر بهاره سازمند 
دکتر سیمین حاجی پور ساردویی
 دکتر سید علی محمودی
     

زمان:سه شنبه 2 مهرماه 1398 ساعت 16 الی 19:30

مکان: خانه اندیشمندان علوم انسانی. سالن فردوسی 







درج شده در تاریخ پنجشنبه 28 شهریور 1398
طبقه بندی: گفتگو و هم اندیشی،  نقد، نظر و بررسی،  اخبار،  عمومی، 
برچسب ها: انجمن علمی مطالعات صلح ایران، دموکراسی، دکتر مجتبی مقصودی، دکتر سیدحسین سراج زاده، دکتر بهاره سازمند، دکتر سیمین حاجی پور ساردویی، دکتر سید علی محمودی،
انجمن علمی مطالعات صلح ایران و مجمع فلاسفه ایران برگزار می کنند

سخنرانان: دکتر حسن اسدی، مدرس دانشگاه فرهنگیان شیراز

زمان: دوشنبه 25 شهریور 1398، ساعت 16 الی 18

مکان: مجمع فلاسفه ایران




درج شده در تاریخ شنبه 23 شهریور 1398
طبقه بندی: نقد، نظر و بررسی،  گفتگو و هم اندیشی،  اخبار،  عمومی، 
برچسب ها: صلح، آموزش صلح، فلسفه میان فرهنگی، انجمن علمی مطالعات صلح ایران، مجمع فلاسفه،


تهران- ایرنا- «مجتبی مقصودی» دانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه آزاد بر این باور است که به دلیل عدم همراهی بخشی از ساختار قدرت، مطالبه گری زنان در مسیر افزایش مشارکت سیاسی طی سال های گذشته با افت و خیز دایمی مواجه بوده تا جایی که می توان مشارکت سیاسی زنان را تابعی از سیاست «یک گام به پیش، 2 گام به پس» دانست.

به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش های خبری ایرنا، زنان با اینکه نیمی از جامعه هشتاد میلیونی کشورمان را تشکیل می دهند، ولی در عرصه های مختلف سیاسی و اقتصادی حضوری بسیار کمرنگ دارند. این مساله، ایران را در زمره ضعیف ترین کشورها به لحاظ شکاف جنسیتی در حوزه سیاسی و اقتصادی قرار داده است.

بر اساس گزارش مشترک اتحادیه بین پارلمانی و کمیته زنان سازمان ملل در سال 2017، ایران (با احتساب شمار 17 نماینده در مجلس) از نظر تصدی زنان در پارلمان در میان 193 کشور دنیا، در رتبه صد و هفتاد و هفتم قرار دارد. در این گزارش، از نظر حضور زنان در دستگاه اجرایی هم رتبه صد و سی نهم به کشورمان تعلق گرفته است.

امروز زنان به رغم تلاش های 40 ساله و افزایش توانمندی ها، سهم بسیار اندکی از سطوح مدیریت کلان کشور را در اختیار دارند. این گروه توانمند عملا از ورود به بسیاری از حوزه های سیاسی و قضایی محروم شده اند.  نهادهای کلان قدرت از جمله شورای نگهبان، مجمع تشخیص مصلحت نظام، خبرگان رهبری، ریاست جمهوری و ... در انحصار مردان است. بخشی از ساختار قدرت در مقابل ورود زنان به سطوح خردتر عرصه سیاست ورزی هم از خود مقاومت نشان می دهد. در نتیجه این محذورات، امروز زنان تنها 5.9 درصد از کرسی های مجلس را در اختیار دارند. بر این مبنا تبعیض جنسیتی در عرصه سیاسی در کشورمان بسیار گسترده ارزیابی می شود.


ادامه مطلب

درج شده در تاریخ یکشنبه 20 مرداد 1398
طبقه بندی: نقد، نظر و بررسی،  گفتگو و هم اندیشی،  اخبار، 
برچسب ها: مشارکت سیاسی، مشارکت سیاسی زنان، انتخابات، مجتبی مقصودی، سیمین حاجی پور، آذر منصوری،
دنبالک ها: خبرگزاری ایرنا،

چشم انداز موج و نسل چهارم مطالبات و مطالعات زنان

از منظر بررسی کتاب " زﻧﺎن و مشارکت سیاسی"

رویکردی درون متنی

 

مقدمه

در آستانه 14 مرداد و سالگرد صدور فرمان مشروطیت در سال 1285 توسط مظفرالدین شاه قرار داریم. علیرغم گذشت 113 سال از پیروزی مشروطه خواهان و استقرار و تثبیت نظام پارلمانی در ایران، موضوع چند و چون مشارکت زنان در نظام سیاسی و از جمله نظام تقنینیه کشور از مسائل جدی توسعه و از جمله چالش های مهم تعمیق توسعه سیاسی و مردم سالاری در ایران محسوب می شود که نیازمند تدبیرهای دگرباره ای است تا تنها محصور در نظام پارلمانی بعضا تک جنسیتی نباشیم.

 

 در حالی که برخی از کشورها دیرتر و با فاصله زمانی قابل توجهی از ایران از سازوکار پارلمانی برای اداره جامعه و در بدنه ساختار سیاسی بهره جسته اند؛ ولی در ارتباط با حضور زنان پیشرفت های بیشتری داشته اند. بررسی وضعیت مشارکت سیاسی کمی زنان در نظام های پارلمانی کشورهای همسایه از افغانستان و عراق تا ترکیه و ترکمنستان و تاجیکستان موید این ادعا است که فرایند نقش دهی به زنان در مجلس در ایران چنان که باید و شاید پیشرفتی نداشته است.

 

با در نظر گرفتن چنین واقعیت تلخ و گزنده ای، کتاب " زﻧﺎن و مشارکت سیاسی" اثر دکتر سیمین حاجی پور تلاش دارد ضمن "بازشناسی روشمند و متدولوژیک موضوع از بستر جامعه شناسی سیاسی تاریخی و با بهره گیری از تجربیات جهانی" به چند و چون حضور زنان درحیات نسبتا طولانی پارلمان در ایران پرداخته و با بهره جستن از آمار و ارقام اثبات نماید که این حضور کمرنگ از جمله آسیب های نظام پارلمانی در ایران محسوب می شود که پیامدهای نامیمونی در حوزه وظایف پارلمانی نمایندگان مجلس خواهد داشت.

 مسئولیت های نظام پارلمانی و چالش عدالت جنسیتی 

اگر وظایف مجلس و مسئولیت های نمایندگان برخاسته از آراء مردم را در سه عنصر "قانونگذاری"، "نظارت" و "نمایندگی" معطوف بدانیم؛ تا موقعی که زنان سهم و جایگاه عادلانه و منصفانه ای از کرسی های مجلس را بخود اختصاص ندهند و تا هنگامی که پارلمان بعضا در قامتی مردانه ظاهر شود تردیدهای جدی و تشکیک های پرمناقشه ای در هر یک از مسئولیت ها و ماموریت های سه گانه ی پارلمان در ایران می توان ابراز داشت که جز به سرانگشتان تدبیر همه نیروهای اجتماعی در عرصه سیاست ورزی ایرانی نمی توان به این روند خاتمه بخشید.

 

سنت پارلمانی در ایران علیرغم تجربه گرانسنگ خود نتوانسته است به چالش عدالت جنسیتی تن داده و سهمی متناسب برای زنان پیش بینی نماید و از این منظر قطعا منتقدین حق دارند اگر در نهادی که خود ناتوان از برقراری عدالت توزیعی جنسیتی از کرسی های پارلمانی است، نسبت به عملکردها و مسئولیت های سه گانه این نهاد تشکیک نمایند.


وضعیت سنجی و روند پژوهی مشارکت پارلمانی زنان 

کتاب " زﻧﺎن و مشارکت سیاسی " با "وضعیت سنجی و روند پژوهی مشارکت پارلمانی زنان"، به انواع سه گانه ی نظام های پارلمانی اعم از اکثریتی، تناسبی و ترکیبی پرداخته نظام سهمیه بندی را مورد نقد و بررسی قرار می دهد.

 

بهره گیری از مطالعات نظری و از جمله جدیدترین و جدی ترین مباحث و مطالعات نظری در ارتباط با مشارکت زنان نظیر ﻧﻈﺮﯾﻪ ﺗﻮده ﺣﯿﺎﺗﯽ، ﻧﻈﺮﯾﻪ 30 درصد، نظریه سقف های شیشه ای، نظریه های فمینیسم و به ویژه ارائه نظریه سیاست حضور موجب شده است که نویسنده بتواند مدل نظری- تحلیلی مبتنی بر آموزه های اسلامی ایرانی، متناسب با جامعه ایران را برای کمک به حل و فصل چالش های ناشی از مشارکت پارلمانی زنان ارائه نماید و ضمن پیوند وثیق و روزآمد با ادبیات جهانی مطالعات زنان، از ظرفیت های بومی استفاده و غفلت ننماید.

 

آسیب شناسی مشارکت پارلمانی زنان

"بررسی آسیب شناسانه مشارکت زنان در مجلس" بصورت چند وجهی، درون زا و برون زا یکی از مهمترین مباحث کتاب"واﮐﺎوی ﺳﯿﺎﺳﺖ ﺣﻀﻮر زﻧﺎن در ﻣﺠﻠﺲ ﺷﻮرای اﺳﻼﻣﯽ" است که به صورت پیمایشی و کیفی به موانع سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و ساختاری و روانشناختی مشارکت سیاسی- پارلمانی زنان پرداخته است.

 

 در این بررسی آسیب شناسانه؛ فرهنگ سیاسی، مدل مردانه سیاست ورزی ایرانی، تصور کثیف بودن عرصه  سیاست و ضرورت اجتناب از آلوده شدن زنان به این حوزه، تنگ نظری های سیاسی، عدم مشارکت لازم احزاب به نقش دهی به زنان در ساختار حزبی و در فرایند مبارزات انتخاباتی، تاثیر نظام انتخاباتی، هزینه های سنگین مالی ورود به فعالیت انتخاباتی، مسئولیت های چندگانه زنانه فراتر از مردان، عدم همکاری لازم از سوی نهادهای حوزه زنان، عدم خودباوری و ده ها مورد برخی از موانعی است که در بخش چهارم کتاب بدان پرداخته شده است.

 

نقش احزاب در مشارکت پارلمانی زنان

  تمهید سیاست حضور زنان، به مثابه شاه کلید مشارکت واقعی، رئال و از نزدیک و بلاواسطه کرسی نمایندگی توسط زنان اگرچه مورد تاکید این کتاب است؛ ولی استقرار این رویه و روند را تنها بر دوش دولت و نهاد قدرت در کشور و برگزارکنندگان انتخابات ندیده، بلکه عزم جدی دیگر کنشگران به ویژه نقش احزاب سیاسی، سازمان های زنان و استرتژیست ها و نهادهای مدنی در انتخاب، معرفی و حمایت از کاندیداهای زن در صدر لیست های انتخاباتی، نه از باب تزیین آن لیست ها را در این عرصه ذیمدخل می داند و به صورت عملی تغییر در نگرش های فرهنگی جامعه به ویژه زنان، توسعه سیاستگذاری ها و تغییرات نهادی از طریق اصلاح نظام انتخاباتی و سهمیه بندی جنسیتی را پیشنهاد می نماید.

این کتاب بیش از پیش مسئولیت احزاب سیاسی، به ویژه احزابی که مدعی تحول خواهی و نقش دهی به زنان هستند را در متعادل سازی ترکیب جنسیتی لیست های انتخاباتی را گوشزد می نماید و بدین لحاظ مدعی است تا موقعی که ترکیب لیست های انتخاباتی با حضور بیشتر زنان متعادل تر و متوازن تر نگردد؛ شعارهای دموکراتیک بودن این احزاب نیز محل تامل جدی است.

 

طراحی الگوهای نظری و مدل های پژوهش متناسب با نیازهای جامعه و نظام پارلمانی ایران، تهیه و تنظیم حدود 20 نمودار و 50 جدول باکارکرد خلاصه ساده سازی و فهمانمایی، ساماندهی بخش ها، فصول ،گفتارها، تیترها و سوتیترهای جذاب، بخشی از تلاش های نویسنده کتاب در ارائه و طراحی نوآورانه، جذاب و خلاقانه ی کتاب ارزیابی می شود که کتاب را به "دایره المعارف مشارکت سیاسی زنان در ایران" تبدیل کرده است.

 

اگر بپذیریم حوزه مطالعات زنان، موضوعی بین رشته ای و فرا رشته است کتاب پیش رو با بهره گیری از رهیافت بین رشته ای توانسته است بنیان های نسل سوم مطالعات زنان را توسعه بخشیده و مبانی و مبادی آنرا عمق داده و بستر ساز شروع نسل چهارم مطالعات زنان در ایران باشد و موج جدید مطالعات زنان را در حوزه های خاص و تخصصی نظیر پارلمان را رقم زند.


نسل و موج چهارم تولید ادبیات در حوزه مطالعات زنان 

نسل و موج چهارم تولید ادبیات در حوزه مطالعات زنان در ایران و بطور مشخص کتاب پیش رو با "گذار از حاشیه به متن"، "گذار از مباحث نظری و آرمانی به طرح مباحث واقعی و رئال، عملیاتی، امکان پذیر و دستیافتنی"، "گذار از جنسیت گرایی افراطی و ستیزه جویانه به مطالعات همدلانه و همکارانه با کنشگران سیاسی مرد"  و "گذار از دولت محوری به چندجانبه گرایی" توانسته است سهم سازنده ای در وضعیت سنجی و چشم انداز سازی مطالبات و مطالعات زنان در ایران ایفاء نماید.

با توجه به چنین ویژگی های شاخصی ضمن تبریک به خانم دکتر حاجی پور به عنوان نویسنده ی اثر، و نیز به همه دست اندرکاران و علاقمندان حوزه مطالعات زنان؛ خلق این اثر علمی- پژوهشی را به فال نیک  می گیریم و  مطالعه آن را به همه ی مخاطبان و خوانندگان، به ویژه جامعه سیاسی، فعالان حوزه زنان و دست اندرکاران سیاست گذاری و قانونگذاری کشور پیشنهاد می نماییم.

 

 

دکتر مجتبی مقصودی

رئیس هیئت مدیره انجمن علمی مطالعات صلح ایران

26 تیر1398

 




درج شده در تاریخ پنجشنبه 27 تیر 1398
طبقه بندی: نقد، نظر و بررسی،  گفتگو و هم اندیشی،  اخبار، 

کارگاه آموزشی روزنامه نگاری صلح

با اعطاء گواهی نامه مشترک

 

 

مدرسان کارگاه:

دکتر محمد مهدی فرقانیخانم نازنین قائم مقامی. دکتر مجتبی مقصودی. خانم سهیلا عرفانی

 

زمان و ساعت برگزاری:

 ساعت 14 الی 18روز پنجشنبه 30خردادماه 1398 برابر با 20ژوئن 2019

 

مکان و آدرس برگزاری:

 آرشیو ملی (ساختمان گنجینه)





درج شده در تاریخ پنجشنبه 23 خرداد 1398
طبقه بندی: نقد، نظر و بررسی،  گفتگو و هم اندیشی،  اخبار، 
برچسب ها: کارگاه روزنامه نگاری صلح، محمد مهدی فرقانی، مجتبی مقصودی، سهیلا عرفانی، نازنین قائم مقامی،

به نام خداوند صلح و دوستی

 

همایش و سخنرانی به مناسبت  5ژوئن 15 خرداد روز جهانی محیط زیست  World Environment Day

 

صلح مهمترین شاخص مرزبندی گفتمانی و سیاست ورزی

 

دکتر مجتبی مقصودی

رِئیس هیئت مدیره انجمن علمی مطالعات صلح ایران

 

ارائه شده در همایش "صلح با محیط زیست"

۲۰خرداد ۱۳۹۸. سالن فردوسی خانه اندیشمندان

 

این سخنرانی مدعی است که شاخص های مرزبندی گفتمانی و سیاست ورزی به واسطه تغییر بسترها و زمینه های سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و ارتباطی – تکنولوژیکی دچار تغییرات جدی شده و تمهید "پیوست صلح و محیط زیست" در برنامه ریزی و سیاستگذاری های های کلان ملی یک ضرورت است. این متن ناظر بر ارائه چند گزاره کلیدی در این ارتباط است.

 

 اول: تحول در پارادایم اصلی جامعه شناسی سیاسی و مرزبندی های گفتمانی و سیاست ورزی:

جامعه شناسی سیاسی از زمان شکل گیری توسط کارل مارکس تا کنون سه تحول عمده را تجربه کرده است.

جامعه شناسی سیاسی کلاسیک با تکیه بر مفهوم "طبقه" شکل پذیرفت و مبنای تعیین خطوط تمایز و همبستگی شد.

جامعه شناسی سیاسی مدرن با تکیه بر مفهوم "هویت" اعم از هویت قومی، نژادی، زبانی، دینی، مذهبی، جنسیتی شکل پذیرفت. مفاهیمی نظیر جامعه شناسی سیاسی محیط زیست و جامعه شناسی سیاسی صلح در حاشیه مفاهیم دیگر مطرح و مورد توجه قرار گرفت.

جامعه شناسی سیاسی پست مدرن دو مفهوم کلیدی صلح و محیط زیست، کلید فهم وضعیت نیروهای سیاسی- اجتماعی  و روشنفکری و رویکرد و سیاستگذاری دولت هاست.

 

 

 

دوم: گسترش و تقویت جریانات صلح جو، تعامل طلب و مصالحه جو:

جریانات صلح جو، تعامل طلب و مصالحه جو در همه حوزه ها و در همه ی جهان در حال گسترش و تقویت اند و علیرغم همه ی تضعیقات، موانع، فشارها، بازدارنده های قانونی، شبه قانونی، غیرقانونی و فراقانونی در حال بال و پر گرفتن و تاثیر گذاری اند و عملا امکان نادیده انگاری و حذف آنها متصور نیست.

دیگر نمی توان افراد، جریانات و نیروهای صلح طلب و مصالحه جو را نادیده انگاشت و در سایه عدالت انقلابی، مبارزه طبقاتی و امثالهم آنان را به حاشیه راند و مباحث محوری این حوزه را در ذیل مباحث دیگر فروکاست.

کمتر حوزه ای دیگر وجود دارد که تهی از موضوع، مفهوم و مضمون صلح و مصالحه، همزیستی مسالمت آمیز باشد. نمونه آن در حوزه محیط زیست در موضوع وضعیت آب، هوا و خاک، جنگل، تالاب، دشت و کوه، گونه های جانوری.... جامعه آگاه تر، حساس تر، مسئولیت پذیرتر، پرسشگر و مطالبه گر شدند.

 

 

سوم: آوانگاردی و ارتجاع در زمانه ی ما:

 اگر بپذیریم آوانگاردی، پیشاهنگی و پیشرو بودن زمان مند و مکان مند هست. در حال حاضر پیشروترین نیروهای اجتماعی، نیروهای صلح جو، تعامل طلب و مصالحه جو هستند که محیط زیست را فهم می کنند و دغدغه محیط زیست را دارند.

 مرتجع بودن و پیشرو بودن، آینده نگر بودن و در مقابل گذشته نگر بودن با مفهوم صلح قابل شناسایی و تعمیم است. بدین لحاظ در دنیای امروز صلح طلبی و مصالحه گری شاخص ترقی و ارتجاع است.

این آوانگاردی مبتنی بر فضیلت، اخلاق، گذشت و ایثار است

 


ادامه مطلب

درج شده در تاریخ سه شنبه 21 خرداد 1398
طبقه بندی: نقد، نظر و بررسی،  گفتگو و هم اندیشی،  اخبار، 
برچسب ها: همایش صلح با محیط زیست، مجتبی مقصودی، مرزبندی گفتمانی، سیاست ورزی، انجمن مطالعات صلح، پیوست صلح و محیط زیست،
كمیته صلح و محیط زیست انجمن علمی مطالعات صلح ایران؛ با همكارى مركز صلح و محیط زیست، سازمان حفاظت محیط زیست، خانه اندیشمندان علوم انسانى، دانشكده حقوق دانشگاه شهید بهشتى، مركز اطلاعات سازمان ملل متحد در تهران، پژوهشكده علوم محیطى دانشگاه شهیدبهشتى، انجمن حقوق شناسى و دبیرخانه كمیته ملى حقوق بشر دوستانه برگزار میكند:

”همایش صلح با محیط زیست”


 سخنرانان نشست اول: صلح و محیط زیست

 مدیر نشست: دكتر ضیاء الدین الماسى
دكتر فرهاد دبیرى
مهندس محمد درویش
محمد مقدم
 
سخنرانان نشست دوم: چالشهاى آبى و صلح

 مدیر نشست: دكتر هومان لیاقتى
دكتر علی مشهدى
دكتر نغمه مبرقعى
دكتر حجت میان آبادى

 زمان: دوشنبه٢٠ خرداد ١٣٩٨ ساعت ١٤:٣٠ الى ١٨:٣٠

مكان: خیابان نجات اللهى، خانه اندیشمندان علوم انسانى، سالن فردوسى

 انجمن مقدم پژوهشگران، اساتید و دانشجویان را گرامى میدارد.




درج شده در تاریخ شنبه 18 خرداد 1398
طبقه بندی: نقد، نظر و بررسی،  گفتگو و هم اندیشی،  دست نوشته ها،  اخبار،  عمومی، 
برچسب ها: صلح، محیط زیست، انجمن علمی مطالعات صلح ایران، چالش های آبی و صلح،
(تعداد کل صفحات:13)      [1]    [2]    [3]    [4]    [5]    [6]    [7]    [...]   

درباره


دانشیار رشته علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی - واحد تهران مرکزی
موضوعات
آخرین مطالب
آرشیو مطالب
نظر سنجی
مهمترین آسیب پایان نامه های دانش سیاست متاثر از کدام عامل است؟






صفحات جانبی
پیوند ها
ابر برچسب ها
پیوند های روزانه
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
كل مطالب : عدد
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :

mehfa

فالmehfa.com

mehfa.com

mehfa.com

ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو