انجمن علوم سیاسی ایران (شعبه خراسان)
با همکاری 
گروه علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی 
 واحد مشهد، 
برگزار می‌کند:

«حاکمیت‌مردم، حق‌النّاس؛ مجلس‌ و انتخابات»


 جایگاه مجلس در ساختار سیاسی جمهوری اسلامی ایران 
دکتر وحید سینایی (عضو هیات علمی دانشگاه فردوسی مشهد)

 حق انتخاب‌پذیری
دکتر جواد تقی‌زاده (عضو هیات علمی دانشگاه مازندران)

 احزاب سیاسی؛ مکمل انتخابات پارلمانی 
دکتر سید محمدحسین حسینی (عضو هیات علمی دانشگاه آزاد  واحد مشهد)

 ماهیت نظارت شورای نگهبان بر انتخابات 
دکتر اسدالله یاوری (عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی) 

زمان: چهارشنبه 25 آذرماه 1394 / ساعت 14 تا 17

مکان: سالن اجتماعات دانشکده حقوق، علوم سیاسی و زبان‌های خارجی دانشگاه آزاد اسلامی  واحد مشهد




درج شده در تاریخ سه شنبه 17 آذر 1394
طبقه بندی: نقد، نظر و بررسی،  اخبار،  عمومی، 
برچسب ها: مجلس، انتخابات، حق الناس، حاکمیت مردم، انجمن علوم سیاسی ایران (شعبه خراسان)،
پژوهش های قاجار شناسی در ممالک محروسه

   نخستین شماره نشریه ممالک محروسه ویژه پژوهش های قاجاریه شناسی با 9 مقاله منتشر شد. این نشریه که به صاحب امتیازی، مدیر مسئولی و سردبیری دکتر محسن خلیلی استاد علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد است هر شش ماه یک بار به زیور طبع آراسته  می شود.هیئت تحریریه این مجله، عمدتاً جزو اعضای هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد  هستند.
     ممالک محروسه ایران اصطلاحی سیاسی و اداری است که در عهد صفویه و قاجاریه و تا اواخر دوران قاجار در مکاتبات اداری ایران رایج بوده‌است. کاربرد این اصطلاح چند سال بعد از استقرار مشروطیت ادامه داشت ولی حدود سال ۱۳۳۰ ه.ق با گسترش ناسیونالیسم این اصطلاحات و اصطلاحات موازی که بطریقی مفهوم عدم تمرکز و خودمختاری را القا میکردند بطور کلی از قاموس فرهنگ سیاسی ایران حذف شدند. این اصطلاح از ترکیب دو اصطلاح «ممالک محروسه» و «ممالک ایران» که بعد از دوره ایلخانان مغول در ایران رواج داشته‌اند تشکیل شده‌است.
   در شماره نخست این فصلنامه که ویژه بهار و تابستان 94 است مقالاتی چون مولفه‌های ادبیات حماسی در نخستین جهادیه‌های روزگار قاجار، دشواره‌ هویت در روایت صادق خان مستشارالدوله از مشروطیت، نشانگان فروپاشی دودمان قاجار در هفت متن ادبی و تابوی سیاسی در سه روزنامه صوراسرافیل، قانون و کاوه قابل ملاحظه است.

بخشی از مقدمه ی محسن خلیلی سردبیر نشریه:

ما در آغاز راه هستیم. نیاز به کمک داریم. برای بهْ‌ترشدن راه بسیار داریم و کار بسیار. شماره‌ی نخستِ ممالکِ‌محروسه را، پایه‌یِ داوری قرار ندهید. نوشتارهای این شماره را بخوانید. کاستی و کژی دیدید دریغ نکنید و بنویسید. سخن بر سرِ برتری و اشرافِ یکی از رشته‌های موجود در علوم انسانی، بر رشته‌ی دیگر نیست. در این مجله، نه تاریخ و نه علوم سیاسی و نه جامعه‌شناسی، هیچْ‌کدام، کرسیْ‌نشین نیستند. ممالکِ‌محروسه می‌خواهد بر محورِ دودمانِ قاجار، آشتی‌دهنده‌ی همه‌ی دانش‌های موجود در گستره‌ی علوم انسانی باشد؛ بنابراین، پذیرایِ نوشتارها و جُستارهای شما پژوهشْ‌گران است. اگر درباره‌ی موضوعیْ از انبوهْ‌موضوعاتِ پژوهشیِ موجود در زمینه‌ی قاجاریه‌شناسی، دغدغه‌ای دارید و پرسمانی(مسأله) در ذهنِ‌تان شکل گرفته است، دستْ‌به‌قلم شوید، در بندِ ظرایفِ روش‌شناختی نباشید و از اسطوره‌ی چارچوب بیرون بزنید. قیام کنید علیه معیارهایِ دست‌وپاگیرِ روش‌شناسانه. ممالکِ‌محروسه نمی‌خواهد زینتِ قفسه‌ها باشد و زندانیِ فُرم. مستند و مستدلّ بنویسید و از عیب‌جویی‌هایِ همهْ‌گاهیِ افسانه‌ی پوزیتیویسم نهراسید. بدونِ تعارفْ منتظریم.





درج شده در تاریخ دوشنبه 9 آذر 1394
طبقه بندی: اخبار،  عمومی،  مقالات، 
برچسب ها: ممالک محروسه، فصلنامه ممالک محروسه، محسن خلیلی، قاجار شناسی،

ترویج فرهنگ کتاب خوانی پیش نیاز گسترش فرهنگ صلح؛

بررسی موردی منطقه خاورمیانه

    دکتر مجتبی مقصودی*

    هم‌زمان با روز جهانی علم در خدمت صلح و توسعه19 آبان 1394 برابر با 10 نوامبر، به اهتمام انجمن ترویج علم، انجمن مطالعات صلح ایران و انجمن علوم سیاسی ایران و تعداد دیگری از نهادها و موسسات دولتی و غیر دولتی "همایش ملی فرهنگ علم، فرهنگ صلح" در برج میلاد برگزار شد و در نشست های مختلف آن دکتر هادی خانیکی، دکتر نسرین مصفا، دکتر مهدی زارع، دکتر محمد منصور نژاد، دکتر عباس کریمی، دکتر ارسلان قربانی شیخ نشین، دکتر کبری روشنفکر، دکتر زرین زرین دار، دکتر علی شهیدی و دکتر مهدی نصر به ارائه مقالات خود پرداختند. از سخنرانان نشست های عصر دکتر مجتبی مقصودی دانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی و رییس هیات مدیره انجمن مطالعات صلح ایران بود که سخنرانی خود را با عنوان "ترویج فرهنگ کتاب خوانی پیش نیاز گسترش فرهنگ صلح؛ بررسی موردی منطقه خاورمیانه " ارائه دادند. با هم متن این سخنرانی را می خوانیم:

     منطقه خاورمیانه دهه هاست که درگیر جنگ، منازعه و ستیز است. قطعا عوامل متعدد ژئوپلیتیک، استراتژیک، ژئو اکونومیک در کنار تعدد زمینه ها و بسترهای داخلی، بازیگران منطقه ای و فرا منطقه ای در بروز و ظهور، استمرار و پیچیدگی این معادله چند مجهولی موثر بوده، این مقاله نیز به تکرار دلایل بروز و استمرار خشونت و درگیری از زاویای مذکور نمی پردازد، که هر یک از مولفه ها موضوع و عنوان ده ها اثر اعم از کتاب، مقاله و سخنرانی بوده است؛ بلکه در تلاش است تا فاصله معنی دار جوامع خاورمیانه با عنصر مطالعه، قهر با کتاب و فقر مطالعاتی را در عرصه بدفهمی ها و کژکارکردی های سیاسی- اجتماعی و فرهنگی در عرصه داخلی، مناسبات محلی و ملی و نیز با همسایگان در سطح جوامع خاورمیانه مورد توجه قرار دهد.

 

وضعیتی پاردوکسیکال در خاورمیانه؛ از خاستگاه تمدن و ادیان الهی تا خشونت ورزی گسترده و عریان

   منطقه خاورمیانه از پیشینه علمی، تمدنی، دینی ویژه ای برخوردار است تا جایی که می توان خاورمیانه را گهواره تمدن بشری نامید. قدیمی‌ترین تمدن‌های تاریخی در منطقه‌ای در بین النهرین به وجود آمدند. سومری‌ها، اکدی ها، بابلی‌ها و آشوری‌ها همه در این منطقه شکل گرفته و رشد پیدا کردند. اولین خطوط الفبا و الفبای بابلی، ظهور دین زرتشت و امپراطوری ایران در این منطقه شکل گرفت. این منطقه خاستگاه مهمترین پیامبران الهی، اولواالعزم و صاحب کتاب است. پیامبرانی که مهمترین رسالت شان اصلاح امور، برپایی جامعه ای عدالت محور و هدایت انسانها بوده است . زادگاه ادیان مهمی چون یهودیت، مسیحیت و اسلام و کتاب های تورات، انجیل و قرآن کریم بوده و مکان های مقدس و متبرک این سه دین نیز در این منطقه قرار دارند. خاورمیانه از نخستین خاستگاه های تمدن جهان بوده و بسیاری از باورها و آیین های جهان، از این جا برخاسته اند.

   خاورمیانه خاستگاه آخرین دین الهی و خاتم انبیاء است. دینی که کتاب الهی مهمترین معجزه رسول اکرم (ص) است قرآن کریم کتاب هدایت و رحمت برای مردم است و همیشه تابنده و حاضر در بین مردم بوده و خواهد بود .  

    در حالی که پیامبر اسلام(ص) امی و درس‌نخوانده بود ولی در قرآنی که برای بشر آورده است به قلم و آنچه می‌نگارد سوگند الهی خورده شده است. خداوند بزرگترین موجود عالم هستی و غیرمتناهی به قلم سوگند می‌خورد که این به معنی عظمت طراز قلم است. که در قرآن کریم خداوند متعال به کتاب و قلم سوگند یاد می کند.

-         یا پیام اسلام با واژه (اقْرَأْ) یعنی (بخوان) شروع شده است در این کلمه اشاره ای است به این موضوع که اسلام دین علم است

جالب است بدانید که در قرآن کلمه (علم) و مشتقات آن بیش از 500 بار تکرار شده است و این نشانگر اهمیت دادن اسلام به مقوله علم آموزی است. پیامبر (ص) یادگیری علم را بر هر زن و مرد مسلمان فرض دانسته است. و انچه که امروز محققان منادی آنند قرآن در 14 قرن پیش به آن اشاره کرده است

یا  خداوند می فرماید: (قُلْ هَلْ یَسْتَوِی الَّذِینَ یَعْلَمُونَ وَالَّذِینَ لَا یَعْلَمُونَ إِنَّمَا یَتَذَكَّرُ أُولُو الْأَلْبَابِ) (الزمر: 9)

ترجمه :  " آیا كسانى كه مى‏دانند و كسانى كه نمى‏دانند یكسانند؟ تنها خردمندانند كه پند پذیرند"

-         یا پیامبر(ص) که شرط آزادی اسرا را یاد دادن سواد به مسلمانان بی سواد قرار دادند. از اهمیت آموزش و خواندن خبر می دهد.

-         همچنان که روایت از پیامبر اکرم نقل می شود که: «اطلبوا العلم ولو بالصین; دانش بجویید; اگر چه در چین باشد .»

براستی با چنین دین، مسلک و روشی چون اسلام که مردم را این گونه(موکدا)به یادگیری علم و کتابخوانی دعوت می نماید، در زندگی اجتماعی اینچنین از آموزه های اسلام دور افتاده اید و بجای پیوند با ریسمان الهی نه تنها اینگونه پراکنده شده ایم، بلکه به روی هم شمشیر کشیده ایم.

با چنین مقدماتی و طرح این نکته کلیدی که خواندن، نوشتن، قلم، کتاب و علم آموزی این چنین جایگاهی در دین مبین اسلام دارد، چرا خاورمیانه در چنین وضعیت آشفته ای گرفتار است. در عراق، یمن، بحرین، سوریه، لبنان، فلسطین اشغالی و ترکیه. خشونت عریان، جزمیت، دگماتیسم، افراطی گری ها، قساوت ها.... موج می زند. از برادری و اخوت کمتر نشانی باقیمانده است. بنظر می رسد خشونت در سطح منطقه نهادینه شده است از نهاد خانواده و خشونت خانوادگی،خشونت در متون درسی، خشونت در مناسک مذهبی.... تا خشونت های ساختاری، ایدئولوژیک، هنجاری، سیستماتیک و فراگیر از سوی اکثر دولت های منطقه  ...

    مفاهیمی نظیر رواداری، دگر پذیری و تساهل و مدارا توهین سیاسی شده است.نفرت پراکنی و یقه درانی گسترش یافته است، در عوض روشنفکران و حکما و علمای میانه رو و خشونت پرهیز و تساهل مدار به خانه ها خزیده اند...... در یک کلام منطقه اسیر افراطی گرایی لجام گسیخته و سرایت پذیر شده است؟ و خشونت نیز جزیی از زندگی روزمره.... بنظر می رسد آنچه در این میانه ارزشی ندارد جان انسان ها است.

 


ادامه مطلب

درج شده در تاریخ جمعه 22 آبان 1394
طبقه بندی: مقالات،  گفتگو و هم اندیشی،  اخبار، 
برچسب ها: فرهنگ صلح، خاورمیانه، فرهنگ کتابخوانی، سرانه مطالعه، مجتبی مقصودی، انجمن مطالعات صلح ایران،

توسلی: موضوع جامعه‌شناسی سیاسی، محیط اجتماعی دولت است

مقصودی: اثری در چارچوب سوسیالیزم رمانتیک ایران‌گرا

خبرگزاری کتاب ایران
سه شنبه ۱۲ آبان ۱۳۹۴ 

http://www.ibna.ir/fa/doc/report/229260

      به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)،نشست نقد و بررسی کتاب «جامعه‌شناسی سیاسی؛ شناخت دولت» با سخنرانی دکتر مجتبی مقصودی (عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی)، دکتر مجید توسلی (عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات) و دکتر داور شیخاوندی (مولف اثر) دوشنبه 11 آبان‌ماه در انجمن علوم سیاسی ایران با همکاری کمیته جامعه‌شناسی سیاسی برگزار شد. دبیری این نشست را دکتر مشکات اسدی بر عهده داشت.
 
دولت، موضوع اصلی جامعه‌شناسی سیاسی نیست

    توسلی گفت: این اثر مانند هر کتابی در چاپ دارای اشکالاتی است؛ مثلا در صفحه 25 کتاب آمده است: «بعدها جامعه‌شناسان پیشتاز قرن بیستم مانند مارکس، وبر، رومر و دورکیم ...» در این جمله دورکیم در جامعه‌شناسان قرن بیستم جای گرفته است که وی متعلق به این قرن نیست. همچنین در صفحه 29 می‌خوانیم: «در صورتی که جامعه‌شناسی سیاسی زمینه‌های زیست‌شناسی، رفتارشناسی، روان‌شناسی سیاسی را در برمی‌گیرد.» در این جمله پس از زمینه باید صفت قرار بگیرد و به جای زیست‌شناسی می‌توان از زیست‌شناختی استفاده کرد.
 
     وی افزود: همچنین در صفحه 79 با وجود اینکه مولف در پاورقی به منبع ارجاع داده، اما در متن نیز یک بار دیگر همین منابع مشخص شده است. در این رابطه می‌توانست نظم بهتری را در ذکر منابع برقرار کرد. با وجود این مواردی که نام بردم شامل نقد شکلی اثر است و به آسانی در چاپ‌های بعدی کتاب قابل برطرف کردن است، اما به نظر بنده از لحاظ نقد محتوایی، مولف چند سطری را به بیان روش پرداخته و از آن گذر کرده است. در حالی که در جامعه‌شناسی‌سیاسی سه روش پوزیتیویستی، اثباتی یا تفهمی و روش مارکسیستی که دیالیتکی است و از هگل گرفته شده، مطرح است. بنابراین در این اثر چندان مشخص نیست که از منظر کدام روش و نگرش به جامعه‌شناسی سیاسی پرداخته شده و به عبارتی جای تنقیح روش در آن خالی است.
 
توسلی پس از انتقاد بر مشخص نشدن نوع روش در کتاب شیخاوندی عنوان کرد: اصولا در تعریف جامعه‌شناسی سیاسی گفته می‌شود این حوزه چندان به دولت کار ندارد؛ این‌که شناخت دولت را در جامعه‌شناسی سیاسی بگذاریم حداقل در شناخت مدرن آن چندان شناخت دولت موضوعیت ندارد زیرا جامعه‌شناسی سیاسی عبارت است از بررسی محیط اجتماعی دولت و نه خود دولت. به همین دلیل تا چند دهه گذشته در دانشگاه‌های فرانسه علم سیاست و جامعه‌شناسی سیاسی در سنت قدیم آن با هم و در هم تنیده مورد بررسی قرار می‌گرفت اما در سنت مارکسی، دولت یک امر روبنایی است و دولت آلت دست صاحبان عوامل تولید است. از طرفی در سنت وبری نیز خود دولت موضوعیت ندارد، بلکه اقتدار موضوعیت دارد.  
 
     وی ادامه داد: به همین دلیل شناخت دولت به خودی خود موضوع علم سیاست است، اما در جامعه‌شناسی‌سیاسی محیط اجتماعی دولت مدنظر است که چه گروه‌ها و نیروهایی بر دولت اثر می‌گذارند؟ اساسا در دوره جدید جامعه‌شناسی سیاسی چیزی جز بررسی روند دموکراسی‌سازی در سنت لیبرالی مطرح نیست. ضمن اینکه مواردی مانند چه چیزهایی مانع دموکراسی است و دموکراسی چگونه تعمیم پیدا می‌کند و زمینه‌های اجتماعی گسترش آن چیست؟ طرح و دنبال می‌شود.
 
     این عضو هیات علمی دانشگاه  اظهار کرد: شاید از نظر استاد، زمانی که شناخت دولت را در مرکز یک کار جامعه‌شناسی سیاسی قرار داده، توجیحی برای آن داشته باشد، اما در سنت جامعه‌شناسی سیاسی خود دولت دیگر موضوع اصلی تحقیق به شمار نمی‌آید، بلکه نیروهای اجتماعی، احزاب، گروه‌های نفوذ و فشار موضوع اصلی بحث هستند. به همین تعبیر می‌گوییم در علم سیاست نگرش از بالا به پایین و تاثیرات دولت در جامعه است اما در جامعه‌شناسی سیاسی تاثیرات از پایین به بالا مورد بررسی قرار می‌گیرد.

نیش قلم استاد با کنایه به روایات تاریخی فراموش نشدنی است!

     مقصودی نیز به عنوان ناقد اثر با اشاره به ویژگی‌های قلم مولف گفت: فارسی‌گردانی، ریزبینی و دقت‌نظر استاد شیخاوندی مثال‌زدنی است. برای نمونه زمانی که مطالعه کتاب را آغاز می‌کنیم در صفحات نخست به جای واژه مرسوم پیشگفتار از پیش نوشتار استفاده کرده، زیرا در واقع گفتاری در کار نیست و ما با نوشتار سر و کار داریم. البته با این موارد در این اثر بسیار روبه‌رو خواهید شد. باید به این نکته نیز اشاره کرد که نثر متفاوت، ملاحظات دستوری و واژگانی نویسنده جای تامل دارد و باید بر آنها بحث بیشتری صورت بگیرد.
 
    وی ادامه داد: همچنین در متن کتاب دقت‌نظر در یافتن معادل‌یابی‌ها مشاهده می‌شود؛ مثلا زمانی که از کتاب «پرنس» که همین معادل در فارسی برای آن به کار رفته یا «شهریار» که برخی صاحب‌نظران به کار بردند، استاد برای این واژه معادل درستی وارد می‌کند و می‌گوید واژه «امیر» درست‌تر است. زیرا ما در آن زمان نظام شاهی و پرنس و امثال آن نداریم و برای معادل آن دوران امیر مناسب‌تر است. از طرفی در جا به جای کتاب از تاریخ معاصر ایران فکت‌هایی برای مخاطب آورده می‌شود تا فهم مطالب آسان‌تر شود. اگرچه من توقع دارم که آوردن این مثال‌ها در ادامه اثر افزایش یابد اما در همین اندازه نیز به جذابیت آن می‌افزاید.
 
     این عضو هیات علمی دانشگاه اظهار کرد: گاهی وقت‌ها در لابه‌لای همین ادبیات نیش قلم استاد، فراموش نشدنی است و با توجه به این‌که شاید شرایط بیان برخی مطالب به صورت آشکار ممکن نباشد، به صورت کنایه یا در قالب شرح حالی در گذشته بیان می‌شود. برای مثال زمانی که مولف در صفحه‌های 46 و47 از دوران ابن‌خلدون یاد می‌کند، خواننده کم و بیش درمی‌یابد که به شرح مساله‌ای در دوران نزدیک‌تری مواجه هستیم، اما استاد از زمان ابن‌خلدون برای بیان مقصود خود بهره برده و تلاش کرده است تا با معادل‌سازی زمانی یک رویداد به مخاطب درک بهتری از مسائل ارائه دهد.
 
مقصودی عنوان کرد: اگر بخواهم از کل اثر یک دسته‌بندی ارائه دهم، باید بگویم این کتاب در چارچوب جامعه‌شناسی کلاسیک با سنت فرانسوی می‌گنجد. سنت فرانسوی از آن لحاظ که کتاب به گفته خود استاد تحت تاثیر یکی از صاحب‌نظران جامعه‌شناسی فرانسه است که اگر شما چهار جلد از کتاب‌های لوفر را مطالعه کنید، در خواهید یافت که مولف به ویژه از یکی از مجلدهای آن بیشتر بهره گرفته است. از طرفی بنده در ارزیابی این اثر یک ادعا می‌کنم و آن ادعا این است که کتاب استاد شیخاوندی را در چارچوب سوسیالیزم رمانتیک ایران‌گرا (انسان‌گرا) می‌بینم.
 
    وی بیان کرد: به عبارتی سوسیالیزم انسان‌گرا با سوسیالیزم زمخت نوع استالینی و تروتسکی بسیار متفاوت است. سوسیالیزم انسان‌گرا، ادبیات متاخر و روان‌تری دارد و انسان و مناسبات انسانی در محور آن هست. بنابراین بنده این کتاب را در چارچوب سوسیالیزم رمانتیک ایران‌گرا و انسان‌گرا دسته‌بندی می‌کنم؛ ایران‌گرا به لحاظ ذائقه مولف است که این روحیه ایران‌گرایی در جای جای کتاب قابل مشاهده است.
 
اثری برای بیستمین سالگرد درگذشت لوفر فرانسوی

    شیخاوندی با اشاره به جمع‌آوری مطالب کتاب در چهل سال پیش گفت: یکی از استادان فرانسوی من، هانری لوفر که چهار کتاب درباره ملت نوشته بود، باعث شد، بنده سراغ این بروم که آیا ملت ما به معنای سیاسی کلمه ملت هست یا خیر؟ از طرفی آیا دولت ما، دولت است و این دولت چگونه دولتی است؟ بنابراین در تالیف اثر بیشتر تحت تاثیر استادم بودم که شروع به گردآوری مطالب آن کردم و کتاب را نیز به مناسبت بیستمین سال درگذشت لوفر، یکی از جامعه‌شناسان بزرگ قرن بیستم منتشر و به وی تقدیم کردم.
 
    وی افزود: این اثر 15 فصل دارد که سه فصل نخست آن مقدمه‌ای ساده‌انگارانه برای ورود به بحث است تا برای مخاطبی که تازه به بحث‌های جامعه‌شناسی سیاسی ورود پیدا کرده، قابل فهم باشد. اما زمانی که به وادی لوفر می‌رویم در آن از تشریح و چیستی دولت سخن گفته و متن آن تقریبا قلمی ادیبانه پیدا می‌کند. در شرح دولت به پیروی از سبک استادم لغاتی با ساخت جدید استفاده شده است.
 
     این استاد دانشگاه بیان کرد: به عبارتی سه فصل نخست کتاب به عنوان درآمد اثر است و از فصل چهارم و پنجم به بعد ساختار دولت در حوزه‌های مختلف مورد آنالیز قرار گرفته است. از طرفی در مقدمه کتاب به خواننده توصیه شده که برای درک بهتر محتوای این کتاب، نخست سراغ لغات جدید آن بروند. لغاتی که خواننده را برای درک آنها به تکاپو وامی‌دارد.

    در پایان این نشست سخنرانان به پرسش‌های حاضران در جلسه پاسخ گفتند.



درج شده در تاریخ شنبه 16 آبان 1394
طبقه بندی: نقد، نظر و بررسی،  اخبار، 
برچسب ها: جامعه‌شناسی سیاسی؛ شناخت دولت، داور شیخاوندی، مجید توسلی، مجتبی مقصودی، نقد و بررسی کتاب،

توافق هسته ای نقطه عطف ورود ایران به دوران جدید


روزنامه اقتصادی تعادل

تاریخ خبر: سه شنبه 1394/8/12..... http://www.taadolnewspaper.ir/print/32195 1/1

گروه ایران|محمد ستاری|

در نشست علمی پسا توافق و سیاست ازسوی كارشناسان بررسی شد

ماه ها مذاكرات هسته یی میان ایران و گروه 5+1 كه به گمان كارشناسان در تاریخ دیپلماسی جهان كم نظیر بوده، فارغ از دستاوردها و تبعات آن، فضایی از گفتمان و بحث های كارشناسی را در بطن اجتماعی و سیاسی ایران به وجود آورده است. در همین راستا و در تازه ترین سلسله نشست های هم اندیشی درمورد توافق هسته یی، انجمن جامعه شناسی ایران نشستی علمی با عنوان «پسا توافق و سیاست» در مركز همایش های كتابخانه ملی برگزار كرد و در آن نظرات چهار استاد علوم سیاسی كشور را درخصوص دوران پسا توافق و تاثیر آن بر سیاست داخلی و خارجی جویا شد.

   دكتر مجتبی مقصودی استاد علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی. واحد تهران مركز و رییس انجمن مطالعات صلح ایران در ابتدای این نشست علمی بااشاره به فرمول های سیاسی كه در همه نظام های سیاسی شمولیت دارد، كار ویژه این فرمول های سیاسی را پیوند دهنده طبقات فرادست و فرودست جامعه همچنین تسهیل كننده مناسبات دانست و گفت: كاركردهای دیگر این فرمول های سیاسی ساده سازی پیچیدگی های دنیای سیاست همچنین فراهم كننده هویت مشترك مشروعیت بخش به عمل حاكمان است. وی با برشمردن سه روایت از دوران پسا توافق در كشور افزود: برخی معتقدند كه هیچ تغییری در مناسبات ایجاد نشده و در همچنان روی همان پاشنه خواهد چرخید. برخی توافق را دوره جدیدی از مناسبات ایران و غرب می دانند و دسته سوم قرائتی بینابینی از این تحول داشته و معتقدند با تعامل می توان به گام های طرف مقابل توجه داشت و ظرفیت بازگشت پذیری نیز وجود دارد.

  دکتر مقصودی بااشاره به روح بدبینانه قانون اساسی نسبت به غرب كه باتوجه به شرایط دوران انقلاب و جامعه جهانی این نگاه غالب شده است، گفت: در شرایط اولیه انقلاب وضعیتی دست داد كه این بیگانه ستیزی دست برتر را داشته باشد، ولی امروز 37سال از آن روزها گذشته و طبقه متوسط جدیدی شكل گرفته كه رویكرد تعامل با جهان را خواستار است و نمونه آن هم آرایی است كه مردم در سال92 به صندوق های رای ریختند.

   در ادامه این نشست دكتر كاووس سیدامامی استاد دانشگاه امام صادق (ع) بااشاره به توافق هسته یی و دوران پسا برجام در كشور گفت:توافق نقطه عطفی است كه می تواند بیانگر ورود ایران به مرحله جدیدی از تاریخ خود باشد. این امر شرایط را برای انواع فرصت ها فراهم كرده و اگر به دلیل نداشتن چشم اندازی درست از سیاست بین الملل نخواهیم از این فرصت استفاده كنیم، قطعا به كشور و نظام سیاسی آن آسیب هایی جدی وارد خواهد شد. وی گفت: با بررسی روند كشورهای توسعه یافته درمی یابیم كه قدرت و تداوم امنیت صرفا اقتدار نظامی نیست، بلكه لازمه این قدرت افزودن به توان اقتصادی و تلاش برای سربلندی اقتصاد كشور است. ما به سبب تحریم ها تنها توانستیم در بخش های دفاعی پیشرفت های خوبی به دست آوریم، اما امروزه با گشایشی كه صورت گرفته، می توان از این فضا برای حركت سریع كشور به سمت توسعه استفاده كرد. سیدامامی با تاكید بر حفظ تمام نهادهای موجود و اتخاذ سیاست جذب حداكثری در كشور تاكید كرد: ارج نهادن به نهادهای سیاسی و اتخاذ رویكرد جذبی در سیاست داخلی عوامل مهمی هستند كه بنا به ضروریات جامعه ایران، اگر به آن پرداخته نشود باید انتظار بحران های اجتماعی را داشت.

    دكتر ابراهیم متقی استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران نیز در ادامه این نشست، ضمن تایید صحبت های سیدامامی گفت: نگاه من این است، زمانی كشور ساخته می شود كه نگاه حزبی و قطبی حاكم نباشد. من معتقدم كه در فضای برجام جامعه ایران به شدت قطبی تر از گذشته شد و در آینده نیز این قطبی شدن تشدید خواهد شد و این امر را می توان از صحبت های مسوولان در رسانه ها متوجه شد. متقی در ادامه در پاسخ به سوال خبرنگار «تعادل» مبنی بر ورود سرمایه گذاران خارجی به كشور در دوران پسا توافق همچنین راهكارهای دولت برای جذب این سرمایه گذاران گفت: دولت محور اصلی خود را بر سیاست خارجی تعریف كرده و معتقد است كه مشكلات اقتصاد ایران مربوط به سیاست خارجی است. معتقدم كه گرچه یك فرصت صد روزه برای تحقق این امر ایجاد شد و در آینده هم تلاش های موثری در این راستا صورت خواهد گرفت، اما با شناختی كه از اقتصاد سرمایه داری دارم كه برای هر كشور در چارچوبی مشخص تقسیم كار انجام داده است، بعید می دانم كه جامعه بین الملل اجازه ورود ایران به سازمان تجارت جهانی و نهادهای اقتصادی منطقه یی و بین المللی را صادر كند.

    دکتر الهه كولایی نماینده سابق مجلس و استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران نیز در این نشست بااشاره به رابطه و كاركرد دوسویه سیاست داخلی و خارجی در عصر جهانی شدن، گفت: مساله مهم ادراك تصمیم گیرندگان به فرآیندهای تغییر است. ایران كشوری است كه اگر هم بخواهیم نمی توانیم از تحولات بین المللی و پیرامونی خود جدا باشیم. در عصر جهانی شدن فضا به گونه یی ایجاد شد كه برخی كشورها مانند كشورهای آسیای شرقی از مزایای آن بهره مند شدند و برخی كشورها هم مانند ما در پرتو تفكرات استكبارستیزی هزینه پرداخت كردند. وی افزود: ظرفیت های ساختاری و نهادی ما قابل چشم پوشی نیست و تمام سیاست هایی كه در طول سه دهه اخیر برای تغییر رفتار ایران شكل گرفته به دلیل همین وزن ژئوپلیتیكی ایران است. متاسفانه ما برخلاف این وزن حركت كرده ایم و یك نمونه آن فروپاشی شوروی و عدم بهره برداری ایران از فرصت های بی نظیری بود كه در مرزهای شمالی كشورمان به وجود آمد.كولایی در پایان گفت: الگوی برجام الگویی است كه می تواند به ما برای تعامل و رابطه با جهان كمك كند، اما نباید فراموش كنیم كه اجرای برجام ساده نخواهد بود و كشورهایی كه تا به امروز از این شرایط سود برده اند به راحتی حاضر به

برهم خوردن نظم موجود نیستند و وظیفه دستگاه دیپلماسی ایران در این زمینه بسیار مهم است.




درج شده در تاریخ پنجشنبه 14 آبان 1394
طبقه بندی: گفتگو و هم اندیشی،  اخبار، 
برچسب ها: پساتوافق و سیاست، توافق هسته ای، مجتبی مقصودی، الهه کولایی، ابراهیم متقی، کاووس سید امامی،

 

کمیته جامعه شناسی سیاسی انجمن علوم سیاسی ایران برگزار می کند

 

 

نشست نقد و بررسی کتاب 

 


جامعه شناسی سیاسی


 شناخت دولت 

 

 

 

با  حضور 

 

 

دکتر مجید توسلی 

 

عضو هیئت علمی  دانشگاه  آزاد اسلامی. واحد علوم و تحقیقات

 

 

دکتر مجتبی مقصودی 

 

عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی. واحد تهران مرکز

 

 

 دکتر داور شیخاوندی 

 

نویسنده کتاب 

عضو هیئت علمی دانشگاه  آزاد  اسلامی.  واحد تهران شمال

 

 

زمان: دوشنبه 11 آبان 1394 ساعت 16/30 الی 18

 

 

مکان: دفتر انجمن علوم سیاسی ایران واقع در خیابان انقلاب، خیابان لبافی نژاد،بین خیابان فخر رازی و خیابان دانشگاه، نبش کوچه انوری. پلاک 




درج شده در تاریخ چهارشنبه 6 آبان 1394
طبقه بندی: نقد، نظر و بررسی،  گفتگو و هم اندیشی،  اخبار،  عمومی، 
برچسب ها: داور شیخاوندی، مجید توسلی، مجتبی مقصودی، نقد و بررسی کتاب، جامعه شناسی سیاسی: شناخت دولت،

انجمن ترویج علم

با

 مشارکت انجمن مطالعات صلح ایران و انجمن علوم سیاسی ایران

و تعدادی از نهادهای دولتی و غیر دولتی برگزار می نمایند:

هفته ترویج علم

16 تا 21 آبان ماه 1394

 

شنبه 16 آبان ترویج علم و رسانه

یکشنبه 17 آبان ترویج علم و نسل آینده

دوشنبه 18 آبان ترویج علم و تاریخ علم

سه شنبه 19 آبان روز جهانی علم در خدمت صلح و توسعه

چهارشنبه 20 آبان  ترویج علم و زندگی

پنج شنبه 21 آبان ترویج علم و اخلاق علم




درج شده در تاریخ چهارشنبه 29 مهر 1394
طبقه بندی: گفتگو و هم اندیشی،  اخبار،  عمومی، 
برچسب ها: انجمن مطالعات صلح ایران، روز جهانی علم در خدمت صلح و توسعه، انجمن ترویج علم، هفته ترویج علم،
 انتشار فراخوان دهمین همایش بین‌المللی مجازی تحولات جدید ایران و جهان

   دهمین همایش بین‌المللی مجازی تحولات جدید ایران و جهان، در 21 فروردین 1395 برگزار می‌شود.  این همایش بصورت مجازی برگزار شده و نیازی به حضور الزامی شرکت کنندگان نیست.
     این همایش به اهتمام  و دبیری دکتر بهرام نوازنی عضو هیات علمی دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره) راه اندازی و استمرار یافته و در طول ده ساله اخیر محل ارائه مقالات ارزشمند در حوزه مسایل ایران، منطقه خاورمیانه و خلیج فارس و جهان بوده است.
      در کمیته علمی همایش اسامی صاحبنظران و پژوهشگرانی نظیر؛ دکتر بهرام اخوان کاظمی، دکتر گری اسکودر، دکتر دیمیتری باندارنکوف، دکتر جلال درخشه، دکتر سید محمدکاظم سجادپور، دکتر دارام پال سینگ،دکتر علی کریمی مله،  دکتر نسرین مصفا و دکتر مجتبی مقصودی  دیده می شود.
  جهت اطلاع از شرایط شرکت در این همایش به تارنمای زیر مراجعه فرمایید:
           www.iranoworld.ir




درج شده در تاریخ پنجشنبه 16 مهر 1394
طبقه بندی: اخبار،  مقالات، 
برچسب ها: همایش بین‌المللی مجازی تحولات جدید ایران و جهان، بهرام نوازنی، دانشگاه بین المللی امام خمینی، همایش مجازی،
انتشار شماره جدید پژوهشنامه علوم سیاسی
سی و هشتمین شماره از پژوهشنامه علوم سیاسی منتشر شد. علاقمندان می توانند با مراجعه به آدرسhttp://www.ipsajournal.ir   مقالات این شماره و شماره های پیشین را دریافت نمایند.
   شماره جاری: دوره 10، شماره 2، بهار 1394، صفحه 1-240  XML

1

«زبان و مقبولیت ایدئولوژی های سیاسی» در نظریه پل دومان

صفحه 7-34
وحیده احمدی؛ عبدالله کریم زاده

2

امکان یا امتناعِ«بومی سازی علوم سیاسی»؛ در پرتو تجربه ی علوم سیاسی چین

صفحه 35-78
سید صمد حسینی واسوکلایی؛ حسین جمالی

3

پست سکولاریسم؛ مذهب و حوزه عمومی در اندیشه یورگن هابرماس

صفحه 79-112
آرمان زارعی زارعی

4

عقلانیت شیعی و عقلانیت ارتباطی: تاملی در نتایج سیاسی

صفحه 113-144
محمود شفیعی

5

پاسخ شیخ محمد اسماعیل محلاتی به مساله استعمار: راه حلی برای تحقق زیست مستقل ملی در عصر سیاست های چندفرهنگی

صفحه 145-176
محمد عابدی اردکانی؛ محمود علی پور

6

بازسازی لیبرالیسم سیاسی در ساحت اندیشه جان رولز بر اساس دو مفهوم سعادت و آزادی

صفحه 175-204
سید مجتبی عزیزی؛ حجت اله نوری ساری

7

مطهری و سیاست: ظرفیت های آثار استاد برای دروس علوم سیاسی

صفحه 205-226
محمد منصورنژاد



درج شده در تاریخ دوشنبه 13 مهر 1394
طبقه بندی: مقالات،  اخبار، 
برچسب ها: پژوهشنامه علوم سیاسی، شماره 38، انجمن علوم سیاسی ایران، شیخ محمد اسماعیل محلاتی، بومی سازی علوم سیاسی، پل دومان، جان رولز،

 

راه اندازی سایت انجمن مطالعات صلح ایران

    سایت انجمن مطالعات صلح ایران از 22 شهریور 1394 با هدف اطلاع رسانی عملکرد فعالیت های انجمن و اخبار مرتبط با حوزه مطالعات صلح  به آدرس زیر راه اندازی شد. ضمن دعوت از علاقمندان به ملاحظه این سایت و کسب اطلاع از عملکرد انجمن مطالعات صلح ایران، دست اندرکاران آن آماده پذیرش پیشنهادات سازنده هستند.

http://www.ipsan.ir/

 

 




درج شده در تاریخ یکشنبه 5 مهر 1394
طبقه بندی: اخبار،  عمومی، 
برچسب ها: سایت انجمن مطالعات صلح ایران،
«صلح با خود» پیش‌شرط «صلح با دیگری»

ایران آنلاین، حمید حبیبی، شنبه 4 مهر 1394، شناسه خبر15293

http://www.ion.ir/News/15293.html
ایران آنلاین / این نشست که می‌کوشید به صلح با رویکردی میان‌رشته‌ای بنگرد، میزبان استادانی همچون دکتر مجتبی مقصودی، رئیس انجمن مطالعات صلح در ایران، دکتر مقصود فراستخواه، عضو هیأت علمی مؤسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی، سردار دکتر حسین علایی، استاد دانشگاه امام حسین(ع)، دکتر محمد منصورنژاد، ناشر انتشارات جوان پویا و دکتر منصور رحمانی، استاد روابط بین‌الملل دانشکده وزارت امور خارجه بود.نشست «صلح و مطالعات میان‌رشته‌ای» به همت انجمن مطالعات صلح ایران در روز جهانی صلح، 30 شهریورماه، در محل سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران برگزار شد.

جامعه دور افتاده از «کتاب»
دکتر مجتبی مقصودی که به عنوان مدیر انجمن مطالعات صلح در این نشست حاضر شده بود، بیشتر صحبت‌های خود را به اهداف برگزاری این نشست اختصاص داد و با بیان اینکه «کتاب» مهم‌ترین سفیر صلح است، دلیل برگزاری این نشست در محل «سازمان اسناد و کتابخانه ملی» را چنین برشمرد: «جامعه دور افتاده از کتاب و تعقل پرخاشگر است و منطق گفت‌وگو ندارد.»
وی از طرف دیگر صلح را موضوعی جدی دانست که همواره به عنوان دغدغه‌ای میان رشته‌ای مطرح بوده‌است. به زعم او تقریباً تمامی رشته‌ها به نوعی با سطحی از این دغدغه مواجه هستند، از این جهت بر ضرورت انتخاب این موضوع در روز جهانی صلح تأکید نهاد.

چگونه صلح روی می‌دهد؟
در ادامــه دکتـر مقصــود فراستخواه با بیان اینکه مطالعات میان‌رشته‌ای نشانه‌ای از «امید به صلحِ معرفت‌‌شناختی» است، گفت: «سر منشأ بسیاری از جنگ‌های بشریت، جنگ بر سر حقیقت، افکار و اذهان بوده است.» از این رو کوشید تا به این سؤال پاسخ دهد که «چگونه صلح روی می‌دهد؟» او پاسخ به این پرسش را در 10 مورد دسته‌بندی کرد؛ نخست با خود صلح کنیم و بر جزمیت خود فائق آییم. دوم اینکه دیگران را بفهمیم، چراکه بیشتر جنگ‌ها به دلیل عجز ما در «فهم دیگری» است. سوم به درکی از پیچیدگی امور برسیم و بپذیریم که واقعیت می‌تواند ابعاد مختلفی داشته باشد.
فراستخواه عامل چهارم را گذر  از«عینیت‌گرایی خام» دانست. به گمان او، عینیت‌گرایی خام این تصور را در افراد ایجاد می‌کند که آنها همچون آیینه می‌توانند واقعیت‌ها را بازنمایی کنند اما گذر از این (عینیت‌گرایی‌خام)، آنها را به این باور نزدیک می‌کند که تنها با جلوه‌هایی از واقعیت مواجه هستند. او همچنین درک وابستگی به یکدیگر را دلیل پنجم در نظر گرفت و معتقد است صلح مادامی روی می‌دهد که ما بفهمیم زندگیمان به هم وابسته است.
همچنین توسل به «عقلانیت» به عنوان یک فرآیند اجتماعی را که خاصیت گفت‌وگویی دارد ششمین دلیل تحقق صلح برشمرد و معتقد است «عقل» عامل جنگ است ولی ما باید به «عقلانیت» حرکت کنیم.
عضو هیأت علمی مؤسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی، وحدت در عین کثرت و کثرت در عین وحدت را عامل هفتم تلقی کرد و بر این باور است که صلح وقتی روی می‌دهد که یاد بگیریم با داشتن اختلاف توافق کنیم. او همچنین «درک زیباشناختی از دیگران»، «داشتن حیرت و تحیر» و «پایداری» را به ترتیب عوامل هشتم،نهم ودهم برای تحقق صلح دانست و گفت که برای زندگی پایدار باید صلح برقرار کرد.  او در ادامه علم را نیز صلح‌جو خواند و معتقد است که چون علم، مسأله‌گرا، زمینه‌گرا، نظری، جهان-محلی و ثروتی مشاء و عمومی است، خود می‌تواند از ابزارهای برقراری صلح باشد. از این رو، نگاه میان‌رشته‌ای به مطالعات صلح را رویکردی قابل تأمل دانست.

چه زمانی جنگ رخ می‌دهد؟
دکتر حسین علایی، به زمینه‌های بروز جنگ اشاره کرد که می‌تواند ما را از صلح دور کند. به گمان و نظر او، از دیدگاه علوم سیاسی و نظامی، جنگ وقتی رخ می‌دهد که نخست تعادل میان قدرت و ضعف به هم بریزد و به تعبیری، گروهی سهم بیشتری از قدرت را در مقایسه گروه دیگر داشته ‌باشد. او همچنین برهم خوردن نظم یک منطقه و موازنه قوا در آن را عامل دوم دانست و در این زمینه به زمان فروپاشی نظام دوقطبی در جهان گریز زد و معتقد است که درست از زمانی که علائم این دگرگونی در موازنه قوا در جهان شکل‌گرفت، جنگ‌ها گسترش بیشتری ‌یافتند.
استاد دانشگاه امام حسین(ع) موقعیت ژئوپلتیکی را به عنوان سومین عامل اثرگذار در وقوع جنگ تلقی‌کرد و بر این باور است که اساساً در جوامعی که اهمیت ژئوپلتیک ندارند، جنگ کمتر رخ می‌دهد.
از این رو، معتقد است که اگر می‌خواهیم مطالعات صلح داشته باشیم باید زمینه‌های بروز جنگ را کاهش دهیم.

صلح از منظر روانشناسی اجتماعی
دکتر منصور رحمانی، به صلح از منظر روانشناسی اجتماعی نگریست. وی بر این باور است که انسان‌ها براساس تصویرشان از واقعیت عمل می‌کنند و در این زمینه به سخنی از آلفرد کورزیبسکی (Alfred Korzybski) اشاره کرد که می‌گوید: «انسان‌ها بر اساس نقشه ذهنی عمل می‌کنند نه بر اساس واقعیت» از این رو، به زعم او، این ذهنیت انسان‌ها است که رفتار آنها را می‌سازد و اینجا است که نگرش افراد از واقعیت و تغییر آنها در جهت نهادینه کردن صلح اهمیت می‌‌یابد.
رحمانی معتقد است که اگر به مطالعات صلح به عنوان یک مجموعه بنگریم، می‌توان برای آن سه بعد «دانشی»، «نگرشی» و «مهارتی» قائل شد و مطالعات صلح مادامی می‌تواند در جامعه موفق عمل کند که در کنار تمرکز بر «دانش» بر بحث «نگرش» نیز متمرکز شود.

رهیافتی برای صلح بر اساس متون دینی
در ادامه دکتر محمد منصورنژاد، با بیان اینکه در برقراری صلح صرفاً فهم برآمده از علم و دانش کفایت نمی‌کند، معتقد است که دین نیز در رابطه با صلح می‌تواند رهیافت‌های قابل‌تأمل و اتفاقاً میان‌رشته‌ای ارائه کند. وی در این راستا به تقسیم‌بندی استاد مصطفی ملکیان از اسلام اشاره کرد و گفت: «در اسلام یک، نصوص دینی، درک ما از مسائل را شکل می‌دهد و در اسلام دو، فهم و برداشت علما، فیلسوفان، متکلمان و... . از دین. اما اسلام سه اساساً فارغ از اینکه چه درکی از مسائل داریم به آنچه در عمل انجام می‌دهیم، می‌پردازد.»
از این رو، معتقد است که مفهوم صلح در تمام این مراحل 3 گانه قابل طرح و بحث است اما به دلیل کمبود وقت تنها بر بعد اول متمرکز شد و به صلح در منابع و نصوص دینی پرداخت و گفت: «خداوند در 114 سوره قرآن کریم (بجز در سوره توبه) 113 بار خود را بخشنده و مهربان توصیف کرده ‌است.» وی همچنین تصریح کرد که در قرآن، پیامبر اکرم(ص) نیز «رحمه للعالمین» یعنی رحمتی برای تمام جهانیان معرفی شده‌‌ است و کوشید تا با اشاره به گزاره‌هایی در نصوص دینی بر ضرورت و اهمیت مفهوم صلح و دوستی در دین اسلام تأکید گذارد. این نشست در حالی به پایان رسید که انتظار می‌رفت با توجه به عنوان نشست و چینش سخنرانان، گفت‌و‌گویی میان‌رشته‌ای ‌میان رشته‌ای میان استادان در بگیرد که در عمل چنین امری محقق نشد. اما با این حال، این نشست فرصتی فراهم کرد تا «صلح» از دریچه‌ دانش‌های مختلف دیده و تحلیل شود./روزنامه ایران

 


درج شده در تاریخ شنبه 4 مهر 1394
طبقه بندی: نقد، نظر و بررسی،  گفتگو و هم اندیشی،  اخبار،  عمومی، 
برچسب ها: انجمن مطالعات صلح ایران، مطالعات میان رشته ای، صلح از منظر روانشناسی اجتماعی، صلح بر اساس متون دینی، امید به صلحِ معرفت‌‌شناختی، کتاب سفیر صلح،

طرفداران صلح بیشترین قربانی جنگ‌ها هستند

                                                                                            عاطفه شمس

روزنامه اعتماد، سال سیزدهم شماره 3350، اول مهر ص12

  نشست «صلح و مطالعات میان‌رشته‌ای» به همت انجمن مطالعات صلح ایران و اندیشگاه فرهنگی سازمان اسناد و كتابخانه ملی، دوشنبه سی‌ام شهریورماه همزمان با بیست و یكم سپتامبر «روز جهانی صلح» در اندیشگاه فرهنگی برگزار شد. حسین علایی از فرماندهان سابق سپاه پاسداران اسلامی و استاد دانشگاه امام حسین(ع)، مقصود فراستخواه استاد دانشگاه تهران و عضو هیات علمی موسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی، منصور رحمانی عضو هیات علمی دانشكده روابط بین‌الملل وزارت امور خارجه و محمد منصورنژاد دانش‌آموخته علوم سیاسی و علوم حوزوی از مهمانان این نشست بودند. در این مراسم، فراستخواه با برشمردن ١٠ مولفه ذاتی برای پایه‌ریزی و برقراری صلح، تبلور این مفهوم را در مطالعات میان‌رشته‌ای تبیین كرده و تاكید كرد كه خود میان‌رشته‌ای شدن مطالعات، از جنس صلح است. علایی، مولفه‌های مشترك جنگ‌ها را نام برده و در ادامه با بیان زمینه‌هایی كه باعث خاتمه جنگ‌ها می‌شوند حركت دادن زمینه‌های جنگ به سمت صلح با شناخت اندیشه‌های آن مثل گفت‌وگو بر سر مشتركات را راه‌حلی دانست كه به زعم او می‌تواند در چنین نشست‌هایی مورد بررسی قرار گیرد. رحمانی، باب مطالعات میان‌رشته‌ای را از این نشست آغاز كرده و از دیدگاه روانشناسی اجتماعی، تغییر نگرش افراد را مهم‌ترین عامل برای نزدیك شدن به صلح برشمرد و بر نقش انجمن در تحلیل و آموزش افراد تاكید كرد. منصورنژاد، با اشاره به اینكه بحث دانش و معرفت شرط لازم صلح است اما شرط كافی نیست، گفت كه به نظر می‌رسد در مطالعات صلح باید اخلاق، دین، عرفان، ادب و مسائل دیگری را نیز در نظر بگیریم. 

    صلح، مسوولیت اجتماعی مشترك جامعه علمی است
 در ابتدای مراسم، مجتبی مقصودی، رییس انجمن مطالعات صلح ایران با ارایه توضیحاتی در باب فعــالیــت‌های انجمن، دلیل برگزاری این نشست را در اندیشگاه فرهنگی برشمرده و گفت نخستین عامل، ماهیت اندیشگاه فرهنگی است كه از آغاز برای ایجاد مكانی برای تضارب آرا تاسیس شد. دوم اینكه جامعه كتابخوان، اهل تفكر و گفت‌وگو، بدون شك صلح‌طلب و مداراجو است. بنابراین هرجا كه سفره كتاب باز باشد بساط تزویر و خشونت‌گرایی كمتر می‌شود. در نهایت، در ذات كتاب خشونت پرهیزی و آرمانگرایی وجود دارد و امید می‌رود كه با حضور در این مراكز صلح، خشونت‌ورزی كاهش یابد. به عبارت دیگر، كتاب سفیر صلح و دوستی است و كتابخانه ملی این ظرفیت را دارد كه در كاهش خشونت و اقبال به صلح، یاری‌رسان باشد. وی برای موضوع نشست نیز دلایل دیگری داشت و در توضیح اینكه چرا «صلح و مطالعات میان رشته ای» انتخاب شده است، گفت: موضوع صلح یك دغدغه همگانی و میان‌رشته‌ای است و همه از دانشگاهیان، سیاستمداران، عالم دینی، ورزشكاران، هنرمندان و... خواهان آن هستند. انجمن مطالعات صلح ایران نیز می‌كوشد با توجه به این ظرفیت در حوزه مطالعات میان‌رشته‌ای بحثی را آغاز كرده و همه رشته‌های دانشگاهی را شریك این بحث كند. مقصودی با تاكید بر جدی بودن بحث صلح در جامعه افزود: جامعه دانشگاهی ما بیش از گذشته دغدغه صلح را دارد و می‌كوشد مزایای صلح و  راه‌های كاهش هزینه‌های جنگ را بسنجد و با راهكارهای عملگرایانه خود را از جنگ و درگیری دور بسازد و این تكاپوی علمی ارزشمند است. همچنین جامعه ما كمتر زمانی در تاریخ، چنین دیپلمات‌های ورزیده‌ای را به خود دیده است كه موضوع صلح در دستور كار آنان بوده و تا این حد دغدغه صلح و منافع ملی را داشته باشند. گرچه در كنار این صلح‌خواهی نیز نیروهایی آشكارا بر طبل جنگ می‌كوبند و جهان، به ویژه خاورمیانه آبستن حوادث زیادی است. در این میان، نیروهای صلح‌خواه میانداری می‌كنند و انجمن صلح مطالعات ایران نیز با همین دغدغه پا به عرصه وجود گذاشته است. به نظر می‌رسد این وضعیت، مسوولیت مشتركی را به جامعه علمی تحمیل می‌كند و این مسوولیت مشترك اجتماعی و علمی چیزی نیست جز ظرفیت‌سازی برای صلح و تولید ادبیات ضدخشونت‌ورزی. به عبارت دیگر، تلاش مشترك ما چیزی نیست جز صلح و همه رشته‌های دانشگاهی می‌توانند در پیشبرد معنا و مفهوم صلح، تولید ادبیات و حتی چشم‌انداز‌سازی، كمك‌كننده باشند. صلح چه به مثابه یك واقعیت اجتماعی، چه به مثابه یك مساله اجتماعی و چه به مثابه یك دغدغه، آرمان، هدف غایی و حتی یك نیاز اولیه، دستمایه مطالعات میان‌رشته‌ای است. به همین دلیل ما نیز باید با توجه به ظرفیت‌ها و حوزه مطالعاتی خود به غنی‌سازی این حوزه كمك كنیم. امید می‌رود با آغاز فعالیت مراكز دانشگاهی، فعالیت انجمن نیز به طور جدی‌تر و با انرژی بیشتری دنبال شود. 
انجمن مطالعات صلح ایران، طی سه ماه گذشته مجوز فعالیت خود را دریافت كرده و پس از برگزاری انتخابات مجمع عمومی در بیست و هفتم خردادماه، فعالیت خود را آغاز كرده است. آدرس سایت این انجمن نیز  www.ipsan.ir است كه در حال حاضر پل ارتباطی انجمن با علاقه‌مندان به صلح محسوب می‌شود. 

آغاز صلح در بیرون، صلح با خویشتن است
 مقصود فراستخواه، استاد دانشگاه تهران، به عنوان نخستین سخنران موضوع بحث خود را «مطــالعــات میان‌رشته‌ای، نشانه‌ای از امید به صلح معرفت‌شناختی» اعلام كرد و گفت كه من فرضی دارم كه نشان می‌دهد بخش بزرگی از صلح بشریت یا به عبارتی تجربه صلح، موكول به یك صلح معرفت‌شناختی است، منتها می‌خواهم ارتباط مطالعات میان‌رشته‌ای با مطالعات صلح را بیان كنم. به تصور من، انسان‌ها به بهانه‌های زیادی با یكدیگر جنگیده و می‌جنگند؛ بر سر قدرت، سرزمین،  ثروت، منزلت و... اما یك جنگ بزرگ‌تر، جنگی بود كه آنها بر سر حقیقت با یكدیگر داشتند. شاید منشا بسیاری از جنگ‌های ما در كوچه‌ها و خیابان‌ها و در زمین و آسمان و دریاها، جنگ‌هایی بود كه در افكار و اذهان خود با یكدیگر داشتیم. اگر سری به ما نشان داده شود، می‌فهمیم كه وحدت داریم و براساس سوءتفاهمات بسیار مبتذلی با هم می‌جنگیم،اما در پس آن انواع سوءتفاهمات وجود دارد. وی با طرح این پرسش كه چه اتفاقی سبب می‌شود ما با یكدیگر صلح می‌كنیم، چرا صلح روی می‌دهد یا برعكس، گفت نخستین اتفاق در ایجاد صلح، صلح كردن با خود است. آغاز صلح در بیرون، صلح با خویشتن است. بیشتر تندخویی‌ها و جنگ‌های ما در بیرون با دیگران ناشی از جنگی است كه با خود داریم. كسی كه با خود به وحدت می‌رسد و ظرفیت‌های خود را می‌شناسد با خود صلح می‌كند و دیگر در بیرون زمینه‌ای برای ستیزه و پرخاشگری او باقی نمی‌ماند. دومین اتفاق، فهم غیر است. دیگری را می‌فهمیم، حتی آنگاه كه با خود صلح كرده‌ایم خود را نیز به عنوان دیگری می‌فهمیم. اساسا تفكر، گفت‌وگوی درونی است و خصیصه گفت‌وگویی دارد، حداقل وقتی با خود تفكر می‌كنیم گفت‌وگو آغاز می‌شود. وقتی دیگری را می‌فهمیم صلح آغاز می‌شود. بیشتر جنگ‌ها و ناآرامی‌ها ناشی از عجز از فهم دیگری است. وقتی متوجه شویم كه انسان‌های دیگر نیز چون ما دلایلی برای كارهای خود دارند- نیاز نیست حتما این دلایل را درست بدانیم- فهم دیگری صورت می‌گیرد. در پی آن، تطابق دادن دلایل دیگران با دلایل خود یا با عقل و منطق، نیاز به گفت‌وگو دارد و گفت‌وگو یعنی صلح. طبق رهیافت‌های معرفت‌شناختی، هر توصیفی پیوسته ناتمام است. فهم اینكه توصیف من هرگز تمام نمی‌شود و همواره چیزهایی می‌ماند كه دیگران باید آن را پی‌جویی كنند یعنی فهم غیر. دیگر اینكه معنا در غیاب مولف است؛ وقتی من چیزی را تالیف می‌كنم تنها در غیاب من و در گفت‌وگو معنا پیدا می‌كند. سومین اتفاق، درك پیچیدگی است و درك اینكه امر واقع پیچیده است. چهارمین رویداد، گذر از عینیت‌گرایی خام است. ما می‌اندیشیم كه ذهن ما همچون آینه نمایانگر واقعیت امور است. وقتی از این عینیت نارس عبور می‌كنیم می‌فهمیم كه ارتباط ما با واقعیت مطلق نیست . 
پنجمین آن، درك وابستگی متقابل زندگی ما به یكدیگر است. در زبان علوم سیاسی، زمانی دو گروه، دو ملت یا دولت با یكدیگر صلح می‌كنند كه می‌دانند زندگی‌شان به هم وابستگی جدی دارد. فهم این وابستگی به معنای یافتن نقطه تعادلی برای تامین منافع هر دو طرف بازی است. مساله ششم، عقلانیت به جای عقل است. یكی از علت‌های جنگ اتفاقا عقل است. «عقل‌های كل» با هم می‌جنگند اما عقلانیت یك فرآیند اجتماعی است. عقلانیت یعنی یك فرآیند اجتماعی گفت‌وگو است. یك فرآیند اجتماعی و شبكه‌ای كه از طریق آن عقلانیت اتفاق می‌افتد، یعنی همیشه جنبه نسبی دارد و ما در ارتباط با دیگران می‌توانیم عقلانیت خود را به اشتراك بگذاریم؛ عقلانیت یعنی صلح. یعنی خرد یك سرشت جمعی و ارتباطی دارد. هفتمین اتفاق، توافق اختلافی یا وحدت در كثرت است. یاد گرفتن اینكه می‌توان با وجود اختلاف توافق كرد. برخی فكر می‌كنند توافق به معنای دست شستن از اختلاف است اما این گونه نیست. اتفاقا یكی از عواملی كه منشا جنگ می‌شود وحدت است. هشتم، زیبا‌شناسی است یعنی یك درك زیبا شناختی از غیر و از صحبت‌های دیگران. نهم، حیرت است. كسی كه تحیر ندارد صلح نمی‌كند. نگاهی پدیدارشناسانه به داستان‌های صلح تاریخی نشان می‌دهد كه طرف‌ها دچار حیرت و پایداری شده‌اند، در واقع ما وقتی صلح می‌كنیم كه پایداری را بفهمیم . 
فراستخواه ادامه داد: همه این عوامل، رشحه و بهره‌ای در سپهر مطالعات میان‌رشته‌ای است. در میان رشته گرایی، صلح وجود دارد، در میان‌رشته‌گرایی پیچیدگی را می‌فهمیم و اثبات‌گرایی قابل‌درك نیست. میان‌رشته‌گرایی حاصل تحولاتی است كه در تاریخ علم و نسل‌های علمی اتفاق افتاده است. تا پایان قرن ١٨ موج اول علم بود و تنوع و تخصص‌گرایی اندكی وجود دارد. موج دوم علم، از قرن ١٩ و بخش بزرگی از قرن بیستم را شامل می‌شود كه در این موج طبقه‌بندی و تخصص زیاد می‌شود. موج سومی كه ما در حال حاضر آن را تجربه می‌كنیم از اواخر قرن ٢٠ آغاز شده است. در موج سوم، ساختار علم درختی نیست بلكه به شبكه‌ای بدل می‌شود و نگاه كل‌گرا است، به عبارت دیگر همه دیده می‌شوند و این صلح است. مساله دیگر، علم سبك یك و سبك دو است. در علم سبك دو روندهایی وجود دارد؛ از جمله اینكه علم سبك دو مساله‌گرا است، علم مساله‌گرا علم صلح است. علم زمینه‌گرا علمی است كه به متن حساس است، علم صلح است. علمی است كه جهانی و محلی می‌بیند و این صلح است. علم را ثروت مشاع می‌داند كه افراد تنها در آن مشاركت می‌كنند. 
وی افزود: مساله دیگر علم بزرگ و علم كوچك است. درك دسولا پرایس در كتاب «علم كوچك، علم بزرگ» خود به این نتیجه می‌رسد كه ما وارد یك دوره علم بزرگ می‌شویم. وی با شمارش‌هایی كه انجام می‌دهد نشان می‌دهد كه در دوره حاضر-یعنی سال ١٩٩٢ كه كتاب را می‌نوشته- از هشت دانشمند بزرگ تاریخ هفت نفر آنها زنده هستند. این نشانگر ورود به دوره علم بزرگ است كه یكی از ویژگی‌های آن، میان‌رشته‌گرایی است و یكی از عواملی كه در مطالعات بین‌رشته‌ای وجود دارد و به صلح كمك می‌كند وحدت در كثرت و كثرت در وحدت است. 
فراستخواه در پایان گفت: وقتی ما پای معنا را می‌گیریم و از صورت‌ها عبور می‌كنیم به صلح می‌رسیم. در معانی، امكان هم فهمی و گفت‌وگو فراهم می‌شود. كسانی مثل ماری‌هسه و دیگران با پیوندگرایی این وحدت در كثرت و كثرت در وحدت را توضیح داده‌اند. علوم با تمام كثرت برای وصل كردن آمده‌اند بنابراین مطالعات بین رشته‌ای یك امید معرفتی به ما می‌دهد و نشانه‌ای است از اینكه می‌تواند در حوزه معرفت، صلح و گفت‌وگو اتفاق بیفتد. 

    همه به دنبال صلح هستند حتی كسانی كه جنگ را آغاز می‌كنند
حسین علایی، استاد دانشگاه امام حسین (ع) با تاكید بر اینكه در طول هشت سال جنگ تحمیلی مردم ما و همچنین مردم منطقه ارزش و اهمیت صلح را درك كردند، گفت: طبیعی است كه در هیچ اندیشه‌ای و در هیچ كجای جهان كسی از جنگ استقبال نمی‌كند و همه به دنبال صلح هستند حتی كسانی كه جنگ را آغاز می‌كنند اما واقعیت تاریخ بشر این است كه جنگ‌ها بیش از صلح‌ها و دوران آرامش بوده است. وی در تبیین اینكه چرا جنگ اتفاق می‌افتد چند عامل مهم مشترك بین جنگ‌های بزرگ تاریخ را از دیدگاه علوم سیاسی، علوم ژئوپولتیك و علوم نظامی برشمرد. نخستین عامل، مساله قدرت و ضعف است. وقتی تعادل بین این دو به هم می‌خورد و احساس برتری و قدرت در جایی به وجود می‌آید و حس می‌كند كه طرف، ملت یا دولت مقابل در موضع ضعف قرار دارد خطر بروز جنگ به‌شدت افزایش پیدا می‌كند و اگر ما به فلسفه تشكیل نیروهای مسلح در تمام دولت‌ها و ملت‌ها توجه كنیم، می‌بینیم كه همه آن را برای جلوگیری از جنگ ایجاد كرده‌اند نه برای جنگیدن اما زمانی كه احساس قدرت به‌وجود می‌آید با همین نیروهای مسلح می‌جنگند. یكی از دلایلی كه عراق جنگ را علیه ایران آغاز كرد نیز همین عامل است. اگر تنها به نقشه دو كشور ایران و عراق نگاه كنید این سوال پیش می‌آید كه چگونه كشور كوچكی مثل عراق كه از هر نظر یك سوم ایران است جسارت حمله به كشوری مثل ایران را پیدا می‌كند. دلیل آن، احساس قدرت عراق بود و این تصور كه اگر جنگی را آغاز كنند به پیروزی می‌رسند. 
دومین عامل، برهم خوردن موازنه بین قواست. شاید در مولفه اول این امر مستتر باشد اما از زاویه دیگری به آن می‌نگریم. به هم خوردن موازنه قوا الزاما بین طرفین درگیری نیست بلكه بین ساختارهای سیاسی در یك منطقه است. وقتی نظم موجود در یك منطقه به هر دلیل به هم بریزد امكان وقوع جنگ و دور شدن از صلح و آرامش بسیار محتمل خواهد شد. در جنگ ایران و عراق نیز همین اتفاق افتاد. وقتی نظام دو قطبی - امریكا و شوروی- به سمت فروپاشی حركت می‌كند یا در نظمی كه در منطقه آنها به وجود آورده‌اند خلل ایجاد می‌شود جنگ آغاز می‌شود. وقتی انقلاب اسلامی در ایران پیروز و ایران از حوزه نفوذ یكی از كشورهای حاكم بر منطقه خارج شد خلأ موازنه قوا به وجود آمد و پر نشدن این خلأ جنگ را ناگزیر می‌كرد. بعد از پیروزی انقلاب بسیاری از ملت‌های اطراف ما به ویژه ملت عراق احساس خوشحالی می‌كردند و این را نشانه‌ای برای صلح بیشتر می‌دانستند اما این اتفاق نیفتاد. در تمام جنگ‌ها نیز بیشتر قربانیان از طرفداران صلح هستند. مساله سوم، بحث ژئوپولتیك است. در كشورهایی كه اهمیت ژئوپولتیك ندارند كمتر جنگ اتفاق می‌افتد. در كشورهایی كه حوزه جغرافیایی آنها به گونه‌ای است كه تاثیر در قدرت منطقه‌ای یا جهان دارند امكان جنگ بیشتر است. خاورمیانه یكی از این مناطق است كه سال‌هاست از درگیری نجات پیدا نمی‌كند. همه مردم جنگ‌های نیابتی را انجام می‌دهند یا قربانی آن هستند كه بر سر منابع ژئوپولتیك است. برخی تحلیل‌ها می‌گویند كه در آینده در خاورمیانه جنگی بزرگ برسر منابع خواهیم داشت كه مهم‌ترین آن مساله آب است. شاید بتوان گفت در گذشته ژئوپولتیك منطقه ما رقابت و درگیری برسر منابع انرژی را تشدید می‌كرد اما امروز احساس می‌كنم از این حوزه دور می‌شویم و می‌توان گفت كه مساله آب مساله مهمی است. اینجا مولفه دیگری را به عوامل بروز جنگ اضافه می‌كنم و آن جنگ بر سر منابع محدود است. 
وی با اشاره به اینكه ملت‌ها همه به دنبال صلح و آرامش هستند، افزود: متاسفانه بالاترین هزینه‌ای كه دولت‌ها ، چه دولت‌های ضعیف از نظر منابع مادی و چه قوی انجام می‌دهند هزینه برای نیروهای مسلح و بودجه‌های نظامی است. به طور مثال در حال حاضر امریكا كه بزرگ‌ترین قدرت اقتصادی جهان است ٥٠ درصد بودجه نظامی جهان را برای نیروهای مسلح خود هزینه می‌كند. طبیعی است كه این هزینه عظیم حتی اگر برای این باشد كه جنگ رخ ندهد خود عامل جنگ است. پس اگر قرار است به سمت صلح حركت كنیم و در این حوزه مطالعه‌ای صورت دهیم باید به سمت مطالعه كاهش زمینه‌های بروز جنگ حركت كنیم. به سمت خروج از درگیری‌هایی كه بر اساس این چهار عامل صورت می‌گیرند.  
وی با بیان اینكه ملت‌هایی موفق هستند كه بعد از اینكه جنگی آغاز شد سازوكارهای رسیدن به صلح را بیابند و برای آن برنامه‌ریزی كنند، افزود: اینك سوال دیگری كه مطرح می‌شود این است كه چه زمانی جنگ‌ها خاتمه می‌یابند؛ اول، زمانی كه زور یك طرف آنقدر زیاد می‌شود كه دیگری را وادار به تسلیم می‌كند. دوم، زمانی كه طرفین به یك موازنه قوا در جنگ می‌رسند و احساس می‌كنند هیچ یك نه برنده خواهند بود و نه بازنده جنگ خاتمه می‌یابد زیرا جنگ‌ها ظرفیت تداوم درازمدت را ندارند به قدری منابع را می‌بلعند كه امكان ادامه آن وجود ندارد. سوم، مداخله یك قدرت بیرونی یا یك مجموعه بیرونی كه طرفین را وادار به خاتمه دادن جنگ می‌كنند و من فكر می‌كنم در بسیاری از جنگ‌ها این عامل ختم‌كننده بود. پایان جنگ عراق با ایران نیز به این شكل بود. علایی در پایان افزود: نكته مهم این است كه همه كسانی كه می‌جنگند در واقع برای رفع فتنه جنگ می‌جنگند و همه به دنبال صلح هستند. اما اینكه چگونه می‌توان به صلح رسید نیازمند تغییر در معرفت و شناخت نیل به صلح است اگر در اندیشه‌ها تغییرات ایجاد شود سریع‌تر به صلح می‌رسیم و مهم‌ترین موضوع معرفتی برای رسیدن به صلح، تغییر در تفكر پیروان ادیان و ایدئولوژی‌هاست. اگر آنها تكیه بر مبانی صلح تفكر الهی بكنند بشر زودتر به صلح می‌رسد اما متاسفانه گاه می‌بینیم به بهانه حمایت از دین الهی به جنگ روی‌می‌آورند و ما اكنون در خاورمیانه اسیر چنین وضعیتی هستیم. 

   برای ایجاد صلح، نگرش‌ها را باید تغییر داد
منصور رحمانی، عضو هیات علمی دانشكده روابط بین‌الملل وزارت امور خارجه، با تمركز بر بحث «مطالعات صلح و تغییر نگرش ها»، سوال خود را این گونه مطرح كرد كه چگونه می‌توان در نگرش‌ها تغییر ایجاد كرد. وی با تاكید بر اینكه مطالعات صلح یك حوزه میان‌رشته‌ای است، افزود: بهترین پیش‌بینی آینده این است كه شما آن را بسازید. زمانی كه قدرت اساس روابط بین انسان‌ها و به ویژه دولت‌ها می‌شود در نتیجه قدرت‌طلبی یكی از عوامل مهم در این ارتباط خواهد بود كه ممكن است به جنگ منجر شود. آلفرد كورزیبسكی جمله معروفی دارد كه می‌گوید ما انسان‌ها بر اساس نقشه ذهنی رفتار می‌كنیم نه بر اساس واقعیت. هر اتفاقی در جهان می‌افتد رسانه‌ها در اینكه نقشه این اتفاق در ذهن ما ساخته شود، نقش مهمی دارند و این ذهنیت افراد است كه رفتار آنها را شكل می‌دهد. بنابراین نقشه مهم‌تر از واقعیت است. نگرش مهم است و اینكه بتوان در آن تغییراتی ایجاد كرد نیز اهمیت دارد. نكته این است كه در مقابل آنچه در بیرون اتفاق می‌افتد هر كس برداشت خاصی دارد و آن را از یك فیلتر می‌گذراند. این فیلتر سه كار انجام می‌دهد؛ ابتدا بخشی از داده‌ها را حذف، بخشی را تحریف می‌كند و بخشی را تعمیم می‌دهد. عوامل مختلفی در این پردازش نقش دارند؛ تجربیات شخصی، تحصیلات، شرایط اجتماعی و... اما زمانی این امر بر رفتار شما تاثیر خواهد گذاشت كه ممكن است مطالعات صلح بر دانش متمركز شود اما مهم نگرش افراد است و كار مهمی كه انجمن می‌تواند انجام دهد اثر بر این تغییر نگرش است. می‌توان نگرش انسان‌ها را تغییر داد و انجمن می‌تواند در بخش تحلیل و آموزش افراد نقش مهم داشته باشد بنابراین وقتی جلسه‌ای برگزار می‌شود باید به این دو امر توجه داشت. نگاهی كه در حال حاضر وجود دارد این است كه جنگ‌های زیادی در حال رخ دادن است اما كتابی وجود دارد با عنوان «زوایای بهتر طبیعت و ماهیت ما انسان‌ها» كه به این دیدگاه انتقاد می‌كند و معتقد است امروز نسبت به گذشته خشونت و جنگ كاهش پیدا كرده است. در واقع ما جنگ را می‌بینیم اما از جنبه‌های صلح آمیز زندگی خود غافل هستیم . 

    دانش و معرفت شرط لازم صلح است اما  شرط كافی نیست
محمد منصورنژاد، دانش‌آموخته علوم سیاسی و علوم حوزوی با اشاره به سخنان فراستخواه مبنی بر اینكه فهم سرمنشا صلح و عقل منشا جنگ است، گفت: اینكه منشا صلح تنها فهم، درك و بصیرت است خیلی با واقعیت‌های بیرونی تطابق پیدا نمی‌كند اما دومین نكته یعنی عقل منشا جنگ است به واقعیت نزدیك‌تر است. برای مثال در بین دانشگاهیان ما در دهه‌های اخیر چه كسانی بیشترین جنگ را با یكدیگر داشته‌اند؛ كسانی كه انتظار بیشترین گفت‌وگو و مفاهمه از آنها می‌رفت، كسانی كه فهم، بصیرت و دانش بالایی داشتند بنابراین اینكه بر علم، دانش و معرفت تاكید كنیم و آن را پایه و اساس صلح بدانیم خیلی با واقعیات بیرونی سازگاری ندارد. ادعای جهان مدرن این است كه از سنت خیلی جلوتر رفته است. ما دو جنگ جهانی را می‌بینیم كه میلیون‌ها انسان در آن كشته شدند یعنی هرچه دانش انسان بیشتر شد، خطرآفرین‌تر شد. تافلر در یكی از كتاب‌های خود تحلیل می‌كند كه از سال ١٩٤٥ تا ١٩٩٠ یعنی پس از جنگ جهانی دوم به مدت ٤٥ سال، بشر تنها سه هفته جنگ نداشته است. بحث دانش و معرفت شرط لازم صلح است اما شرط كافی نیست. به نظر می‌رسد پای اخلاق، دین، عرفان، ادب و مسائل دیگری را در كنار علم و دانش باز كنیم. دین- مراد اسلام است- را نیز می‌توان بین رشته‌ای مطالعه كرد و دید كه نگاه عرفانی به صلح در اسلام، نگاه متكلمان، فقها و معلمان اخلاق ما به صلح چگونه است. در واقع می‌توان وجه اشتراك صلح در فقه، كلام، عرفان و اخلاق را مطالعه كرد. وی با ذكر آیات و شواهدی از قرآن، اسلام را دین صلح و رحمت دانسته و گفت: هدف از آفرینش انسان این است كه شناخته شود و راه آن نیز گفت‌وگو است. وی در كنار آموزش برای نیل به صلح، بر پرورش تاكید كرده و افزود: آموزش به تنهایی كافی نیست بلكه انسان نیاز به تعلیم، تربیت و تهذیب دارد و باید از آموزش، یك پله جلوتر رفت. 

 




درج شده در تاریخ شنبه 4 مهر 1394
طبقه بندی: نقد، نظر و بررسی،  گفتگو و هم اندیشی،  اخبار،  عمومی، 
برچسب ها: صلح، میان رشته ای، اندیشگاه فرهنگی سازمان اسناد و كتابخانه ملی، روز جهانی صلح، حسین علایی، مقصود فراستخواه، محمد منصور نژاد،

انجمن مطالعات صلح ایران 

و  

اندیشگاه فرهنگی سازمان اسناد و کتابخانه ملی برگزار می کنند:


به مناسبت 21 سپتامبر روزجهانی صلح

نشست

صلح و مطالعات میان رشته ای

سخنرانان:

-         دکترمقصود فراستخواه عضو هیئت علمی موسسه پژوهش و برنامه ریزی آموزش عالی

-         دکتر سردار حسین علایی استاد دانشگاه امام حسین(ع)

-         دکتر رضا اسلامی عضو هیئت علمی دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی

-         دکتر منصور رحمانی عضو هیئت علمی دانشکده روابط بین الملل وزارت امور خارجه

-         دکتر مجتبی مقصودی رییس هیئت مدیره انجمن مطالعات صلح


زمان: دوشنبه 30 شهریور 1394، ساعت 16 تا 30/18

مکان: سالن اندیشگاه فرهنگی کتابخانه ملی

آدرس: میدان ونک، بزرگراه شهید حقانی(غرب به شرق)، بعد از ایستگاه مترو، بلوار کتابخانه ملی، ساختمان کتابخانه ملی، سالن اندیشگاه فرهنگی




درج شده در تاریخ دوشنبه 23 شهریور 1394
طبقه بندی: نقد، نظر و بررسی،  گفتگو و هم اندیشی، 
برچسب ها: نشست صلح و مطالعات میان رشته ای، انجمن مطالعات صلح، روزجهانی صلح، اندیشگاه فرهنگی سازمان اسناد و کتابخانه ملی، مقصود فراستخواه، حسین علایی، رضا اسلامی،

سی و هفتمین شماره از پژوهشنامه علوم سیاسی منتشر شد. 

علاقمندان می توانند با مراجعه به آدرسhttp://www.ipsajournal.ir   مقالات این شماره و شماره های پیشین را دریافت نمایند.

در این شماره می خوانید:

 

1

       فرهنگ سیاسی نخبگانِ؛ زمانه‌ی برآمدن و برافتادنِ پهلوی‌اول

 

                              صفحه 7-36

  

                           محسن خلیلی؛ امیر عباسی خوشکار؛ مجید شمس‌الدّینی‌نژاد



2

  

                   ستیهندگی جامعه‌ مدنی شبکه‌ای و دولت در ایران؛


                              صفحه 37-62


                        شهروز شریعتی؛ مهدی عباسی شاهکوه



3

         بررسی تطبیقی تحول خواهی میرزا ملکم خان ناظم الدوله و دکتر علی شریعتی


                              صفحه 63-93


                             مسعود غفاری؛ محمد رادمرد



4

            ادب و قدرت: مطالعه نشانگرهای تقویت/ تعدیل در زبان سیاسی


                                صفحه 95-122


                               مریم السادات غیاثیان؛ طاهره ذاکری



5

                      عوامل محدود ماندن مشارکت سیاسی زنان 


                                صفحه 124-156


                            حاکم قاسمی؛ فاطمه معالی



6

             ارائه یک مدل تحلیلی برای بررسی شکاف دولت- ملت


                                صفحه 157-197


                              عبدالعلی قوام؛ مهدی مالمیر



7

                       جامعه شناسی منازعات سیاسی در ایران «انتخابات 1388»


                                صفحه 199-230


                                 امیر نیاکوئی



 






درج شده در تاریخ پنجشنبه 19 شهریور 1394
طبقه بندی: مقالات،  اخبار، 
برچسب ها: پژوهشنامه علوم سیاسی، مقاله، فرهنگ سیاسی، جامعه مدنی، انتخابات 1388، مشارکت سیاسی زنان،


فراخوان همکاری داوطلبانه

    "انجمن مطالعات صلح" به عنوان نهادی نوپا، مستقل، غیردولتی و داوطلبانه در راستای آغاز فعالیت های علمی- آموزشی و پژوهشی و ارتباط با نهادها و موسسات همسو از ظرفیت های علاقمندان به همکاری داوطلبانه به وِیژه در امور اداری و اجرایی دعوت به عمل می آورد.

     علاقمندان به همکاری داوطلبانه مدارک خود شامل؛ رزومه تحصیلی اجرایی و تخصص های کاری، کپی شناسنامه، عکس و امکان همکاری در هر ماه را حداکثر در سه صفحه به آدرس زیر ارسال فرمایند:

  peace_association93@yahoo.com

 




درج شده در تاریخ دوشنبه 9 شهریور 1394
طبقه بندی: اخبار،  عمومی، 
برچسب ها: انجمن مطالعات صلح، فراخوان، همکاری داوطلبانه،
(تعداد کل صفحات:22)      [...]    [3]    [4]    [5]    [6]    [7]    [8]    [9]    [...]   

درباره


دانشیار رشته علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی - واحد تهران مرکزی
موضوعات
آخرین مطالب
آرشیو مطالب
نظر سنجی
مهمترین آسیب پایان نامه های دانش سیاست متاثر از کدام عامل است؟






صفحات جانبی
پیوند ها
ابر برچسب ها
پیوند های روزانه
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
كل مطالب : عدد
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :

mehfa

فالmehfa.com

mehfa.com

mehfa.com